МАЗМЂНЫ
1.6.
ЯДРОЛЫЌ ЖАРЫЛЫСТЫЊ ЕКІНШІ ЌАЙТАРМА ЗАЌЫМДАУ
ФАКТОРЛАРЫ
Екінші ќайтарма заќымдау факторларыныњ
ѕсерінен келген шыѓындар кљлеміне ќарай
ядролыќ жарылыстыњ соќќы толќыны мен жарыќ
сѕулесініњ ыќпалынан да асып тџсуі мџмкін.
Љте ќауіпті боп табылатын жењіл от алатын
заттармен айналысатын кљсіпорындар болады.
Бђзылѓан ќоймалардан аѓылѓан газ тектес
немесе сђйыќ заттар - жанар, жаѓармайлар,
метан, пропан, бутан, т.б. ауамен араласып
љртќауіпті, жарылыс ќауіпті ќоспаларды
ќђрайды. Атылѓан кезде олар ядролыќ
жарылысќа ђќсап соќќы толќынын туындатады.
Осы жарылыстардан соњ ђзаќ уаќыт љрт дауылы
љршеленеді, љйткені жанар сђйыќтардыњ жану
барысыныњ жылдамдыѓы саѓатына ќалыњдыѓы
10-15 см-ден аспайды. Љрт ауќымы едѕуір жерге
жайылады. Егер ядролыќ жарылыс су
ќоймаларыныњ бљгеттерін ќиратса. онда
бірталай ел-мекендер, инженерлік
ќђрылыстар, ауыл шаруашылыќ љрістер, мал,
љсімдіктер топан судыњ астында ќалады.
Кџшті ѕсер ететін улы заттары, немесе
басќаша айтќанда, авария ќауіпі химиялыќ
заттары бар кѕсіп орындар талќандалса
ѕуеге уытты заттар шоѓырланѓан газтектес
бђлттар кљтеріледі, ал ол заттардыњ адамѓа
жѕне ќоршаѓан ортаѓа ететін ѕсері ерекше.
Ѕсіресе атом электр станциясыныњ (АЭС)
ќалыптасќан жђмысы бџлініп, љзі ќираса,
оныњ айнала тљњірегі - ондаѓан, керек болса
жџздеген километрмен љлшенген территория,
онсызда ядролыќ жарылыстан кљптеп шыќќан
радиобелсенділік заќымды кџшейте тџсіп,
радиобелсенділік заттарымен ластанады.
Ќорытып айтќанда ядролыќ заќымдану
ошаѓында тђрѓан объектініњ љзі оп-оњай
заќымдаѓыш кџшіне айналуы ѕбден мџмкін.