МАЗМЂНЫ

 2.2. УЛАЃЫШ ЗАТТАРДЫ ТОПТАСТЫРУ

           Ќазіргі  кезењде белгілі улаѓыш заттарды  мынадай топтарѓа бљлуге болады:

а) улаѓыш ќасиетіне ќарай:

жџйке-сал ауруына џшырататын УЗ (зарин, зоман, ВИ-экс) (бџлар фосфорорганикалыќ улаѓыш заттар);

     -жалпы улайтын УЗ (кљгерткіш ќышќылы, хлорциан);

     -теріні кџлдірететін УЗ (иприт тџрлері);

     -тђншыќтырѓыш УЗ (фосген);

     -психохимиялыќ УЗ, немесе психотомиметикалыќ УЗ (би-зет);

     -тітіренту, абыржыту УЗ (хлорацетофенон, адамсит, си-эс, си-ар);

Улаѓыш заттарѓа љте кџшті эсер ететін токсиндерді де ќосып ќоюѓа болар еді; олар-ботулиникалыќ токсины жѕне стафилококк энтеротоксины.

б) Тактикалыќ маќсатына ќарай:

      -љлімге соќтыратын УЗ (ви-экс, зарин, зоман, иприт, кљгерткіш ќышќылы, хлорциан, фосген, ботулиникалыќ токсин);

-          уаќытша ѕсер ететін УЗ (би-зет); тітіренту УЗ (хлорацетофенон, адамсит, си-эс, си-ар);

-           жаттыѓу барысында ќолданылатын УЗ (хлорпикрин).

в) Тџраќтылыѓы жаѓынан:

      -тђраќты УЗ (ви-экс, зоман, иприт).

       Бђлар бірнеше тѕуліктерге немесе апталарѓа дейін уаќыт аралыѓында ѕсер ету мџмкін;

      -тђраќсыз УЗ (синиль ќышќылы, хлорциан, фосген).

г) Ѕсер ету жылдамдыѓына байланысты:

      -тез арада ѕсер ететін УЗ (зарин, зоман, синиль ќышќылы, хлорциан, си-эс, си-ар).

      Бђлар бірнеше минут аралыѓында љз нѕтіжесін білдіреді;

баяу ѕсер ететін   УЗ, олардыњ жасырынды тџрде ѕсер ететін уаќыты болады (ви-экс, иприт, фосген, би-зет).

д)  Бинарлыќ улаѓыш заттар химиялыќ ќаруларды одан ары дамыту нѕтижесінде   дџниеге   келіп   отыр;   олар   негізі   зиянсыз   заттардан

ќђралады, алайда нысанаѓа жеткізген ќђралдар жарылѓанда љзара химиялыќ реакцияѓа ќатысады.