МАЗМЂНЫ

 2.6 ДЕГАЗАЦИЯЃА АРНАЛЃАН ЗАТТАР

        Химиялыќ заќым ошаќтарында дегазация деген зарарсыздандыру - љњдеу жђмыстарыныњ бір ќатары љткізілуге тиісті. Бђл ѕрекеттердіњ маќсаты - зарарданѓан территорияны, техниканы, ѓимараттарды т.б. тіршілік жасауѓа болатын дењгейіне дейін тазалап шыѓу, КЅУЗ жѕне УЗ-ды ќауіпсіз жаѓдайына келтіру, яѓни оларды іріту, заттардыњ беттерінен жуып алып тастау. Осы маќсаттарѓа орай ѕр-тџрлі нѕрсе табылѓан, олар дегазацияѓа арналѓан заттар, жѕне оларды екі ірі топќа бљлуге болады :

1)        тотыќтандыру -хлорлау заттар КЅУЗ жѕне УЗ-ды љздерімен реакцияѓа ќатыстыруѓа мѕжбџр етеді. Бђл топќа ДТС-ГК, ДТ-2, ДТ-6 атты ќђрамдар жатады;

2)        сілтілер КЅУЗ жѕне УЗ-ды ќђрамынан ыдыратып, ажыратып ірітеді.    Бђл    топќа    К2-ащ,    К2-бщ,    дегазациялау    ерітінділер, кальцияланѓан сода жѕне аммоний тђздары жатады.

 

 

        ДТС-ГК - бірнеше заттардан ќђралѓан ќоспа, оныњ ќђрамы мынадай:

кальцийдыњ гипохлориты - 52% (одан аз емес);

кальцийдыњ гидрат тотыѓы - 20-24 %;

хлорланѓан кальций - 6-8%;

ќышќылкљміртек кальций жѕне басќа

коспалар-10%.

 

 

         ДТС-ГК хлордыњ иісі бар аќ ђнтаќ болып кљрінеді, пайдалану џшін осы ђнтаќ тџрінде себіледі (бір шаршы метрге 0,5-1,0 кг мљлшерінде), немесе сумен араластырып (екі кљлем затќа бір кљлем су ќђйылады) ботќа тџрінде тік орналасќан беттерге арнай жабдыќтармен жаѓылады.         ДТС-ГК Ви-газды, иприт жѕне зарин атты заттарды зарарсыздандырады.

ДТ-2 (дихлорамин Б) хлордыњ иісі бар сарѓыш-аќтау тџсті кристаллдар, суда ерімейді. Бђл затты 10% ерітінді ќылып дихлорэтанѓа ерітеді ( К°1 дегазациялау ерітінді). ДТ-2 Ви-газбен жѕне ипритпен ластанѓан ќару жараќты, техниканы зарарсыздандыру џшін, жѕне дезинфекциялау маќсатында да ќолданылады. Дѕл ќолданудыњ алдында ѕзірленуі тиісті, саќталу ќабілеті 14 тѕулікке созылады. Егер ыдыстыњ тџбінде жапалаќ тџрде тђнба пайда болса ол ерітіндініњ ќабілеті жойылѓан деп есептеуге болады. ДТ-2 ерітіндісі-зиянды, улы ќоспа, жѕне металл беттерін коррозияѓа ђшыратады, ал маталар мен аяќ-киімді бџлдіреді. Ќолдану мљлшері 0,5-0,6 л/м2, инженерлік ќђрылыстарды зарарсыздадыру џшін 1,0-1,5 л/м2.

         ДТ-6 (гексахлормеламин), хлордыњ иісі бар, сарѓыш-аќ тџсті, ђсаќ кристаллды ђнтаќ. Дихлорэтанмен ерітіледі (5%) жѕне осы ерітінді ќалпында екі жылдан да ђзаќ уаќыт бойы саќтала береді. ДТ-6 химиялыќ ќасиеттері ДТ-2 заттыњ ќасиеттеріне ђќсайды, біраќ одан кџштілеу.

        Дихлорэтан - ќолданылатын тџрінде ќаралау келген сђйыќтыќ, спирт немесе хлороформныњ иісі бар, љте улы зат.

        №2- ащ, №2 - бщ ерітінділер зарин атты УЗ іріту џшін пайдаланылады.

        №2 - ащ ќђрамы: 2% ащы натр, 5% моноэтаноламин, 93% аммиак суы, аммиаќтыњ љткір иісі бар;

        №2- бщ ќђрамы: 10% ащы натр, 5% моноэтаноламин 85% су; иіссіз. Бђл ерітінділерден кљзді саќтау ќажет, љте ќауіпті.

        Кальцияланѓан сода аќ, ђсаќ кристаллды ђнтаќ. Сумен 2% ерітінді ќалпында киім-кешекті зарарсыздандыру џшін пайдаланы лады.

Осы аталѓан дегазацияѓа арналѓан заттардан басќа бір ќатар рецептуралар бар: РД-2, СН-50 т.б. Кљлік пен техниканы бензин немесе керосинге малынѓан шџберекпен сџртуімен немесе судыњ (газдыњ) кџшті аѓынымен де тазалауѓа болады. Кљп жаѓдайда жџѓыш џнтаќтар да пайдаланылады, олар зарарсыздандырмаса да улы заттарды жџып ќџртуды жењілдетеді. Территорияны санитарлыќ љњдеуден љткізгенде жердіњ жоѓарѓы ќабатын кесіп ќауіпсіз орынѓа апару ѕдісі де ќолданылады.