3.2 Суды қорғау туралы деректі
документтер
СССРдің жоғарғы советі бекіткендей желтоқсан 1970ж «СССР одағымен одақтас республикаларының су жөніндегі заңдылығы» негізгі заңы Совет одағындағы су қорларын қорғау болып табылады. Осы документ арқылы үкімет акті және республикалық су кодекстері қабылданады.
Осы заңға байланысты кәсіпорын мен ұйымдарда су объектілерінің жағдайын қарастыратын, оның ластынуына қарсы әрекет ететін міндет жүктеледі, Былғануына және құруына сол сияқты су жағдайының жақсарып және режимге кіруіне жағдай жасайды. Адамзаттың араласуымен табиғат суларының ластануы деп мыналарды түсінүімізге болады оған сырттан басқа заттардың түсуі, олар суда еріп кетеді немесе түиіршік түрінде құрамында қалады. Немесе судың температурасы көбейіп жаз айларында 30 жоғары, ал қыс уақытында 50С өзгеруі табиғи судың температурасына байланысты. (Жылу арқылы бұзылуы) Ластануы дегеніміз су қорына түскен қатты ерімейтін қалдықтар немесе заттардың әсерінен судың сапасының өзгеруін айтамыз.
Су пайдаланатындардың міндетіне мына сияқты технологиялық, гидротехнологиялық немесе басқа да шараларды қолдана отырып солардың таза болуын сақтау жатады. Су қоймаларына өндірістік тұрмыстық және басқа да қалдықтарды заң бойынша тастауға тиым салынған: ал іркінді суларды қосуға болады деп көрсетілген ол жөнінде кейбір тілектерді орындаған кезде. Іркінді суларды өзенге, көлге немесе мұқитқа тастау үшін су қорғайтын органдардың келісімі керек. Қосымша келісім болмайынша іркінді сулардың мөлшері көбеймеу керек және ластығы да бұрынғыдан артпауы керек: сол сияқты су қорларына іркінді суларды жіберуге болмайды егер оның ішінде қалдықтар болса тазартуға жататын. Жер асты суларына жіберілетін іркінді сулар да Министрлер Одағының қаулысымен реттеліп отырылады «Жер асты суларын пайдалану және оны қорғау мемлекет бақылауында» деген қаулыға бағынады (1959).
Ішетін суға және оның тазалығын сақтауға негізгі көңіл аударылады. Таза су көздері ең біріншіден халықтың тұтыну жағдайына сәйкес келу керек. Ішуге пайдаланылатын жер асты суларды басқа жағдайға қолдану үшін оған су бақылау жөніндегі органдардың рұқсаты керек. «СССР Одағына және Одақтас республикалардың жерасты байлығы жөніндегі заңдарда» көрсетілгендей, жерасты байлығын қолданатындар міндетті түрде табиғи байлықтың объектілерін сақтау керек, Сол сияқты өндірістік зияндықтардан да сақтандыру қажет.
Жер асты тауқұрылыстарымен айналысатын кәсіпорындар жұмыс істегенде жер бетіндегі суқоймаларының ығысып кетпеуіне және олардың жұмысына кесір келтірмеу туралы алдын ала шаралар қолданылуы керек.
Сондықтан суқоймаларының астындағы немесе сол төңіректегі жер баилықтарын паидалану үшін, егер ол жер бетіндегі су қоймаларына зиян тиетін болса жүмыстарды жүргізу үшін, сол жұмыс жөніндегі су қоималарының бақылау органдарымен, халық совет депутаттарының және сол сияқты СССР одағының және республикасының заңдарымен сәикес келуі керек. Ауылдық және поселкалық халық депутаттарына барлық жұмысын тоқтатуға құқ берілген, егер ол жұмыс, табиғат қорғау жұмысына қандай да бір қарсы зиянын тигізетін болса сол сияқты мекеме, ұиымдардың басшыларына.
Аудандық (қалалық) халық совет депутаттарына суды пайдалану және қорғау жөнінде мемлекеттік бақылау жүргізүге мынадай құқ берілген:мемлекеттік органдарға министрліктерге шалшық су, және су қоймаларын бақылау жұмысы жүктелген.