4 – лекция

1.9 Негізгі тепе-теѕдіктер

 

Теорема 1 Келесе  тепе-теѕдіктер  орындалады:

а® bºØaÚb;

a~b º (а® b)( b® a) º (ØaÚb)( aÚØb) º (ab) Ú (ØaØb)

Осы тепе-теѕдіктердіѕ кез-келгенін аќиќаттыќ кестесі кґмегімен дјлелдеуге болады.

Келтірілген тепе-теѕ кґрінетіндей, ® жјне ~ амалдары Ù, Ú арќылы ¬ ґрнектеледі. Кейінірек Ú, Ù жјне Ø арќылы айтылымдар алгебрасыныѕ кез-келген амалын ґрнектеуге болатыны кґрсетіледі. Сол себепті біз басты назарды осы амалдардыѕ ќасиеттерін зерттеуге аударамыз. Оларды айтылымдар алгебрасыныѕ буль амалдары деп атайды.

Теорема 2 Айтылымдар алгебрасыныѕ булдік амалдары їшін келесі 19 тепе-теѕдік орындалады:

0.  – екі еселі терістеу заѕы

         – коммутативтік заѕдары

        – ассоциативтік заѕдары

        – дистрибутивтік заѕдары  

        –идемпотенттік заѕдары

        – де Морган заѕдары

        – 0 мен 1 заѕдары

        – жўту заѕдары

         – їшінші жоќќа шыєару заѕы

   – ќайшылыќ заѕы

*      Бўлардыѕ кез-келгенін аќиќаттыќ кесте кґмегімен дјлелдеуге болады.

1.10 Формулаларды тепе-теѕ тїрлендіру

 

Тепе-теѕдіктерді пайдаланып, формуланы немесе оныѕ бґлігін оєан пара-пар формулаєа ауыстыруєа болады. Мўндай тїрлендірулер тепе-теѕ тїрлендірулер деп аталады.

Тепе-теѕ тїрлендірулер тепе-теѕдіктерді дјлелдеу, формуланы берілген тїрге келтіру, формуланы ыќшамдау їшін ќолданылады.

Егер А формуланыѕ ќўрамына оєан пара-пар В формулаєа ќараєанда аз јріптер мен логикалыќ амалдар кіретін болса, онда А формуласы В-дан ыќшам деп саналады. Јдетте эквиваленция жјне импликация амалдары дизъюнкция жјне конъюнкция амалдарына ауыстырылады, ал терістеу ќарапайым тўжырымдардан алынады.