Америкадаєы стандарттау жјне технологиялардыѕ ўлттыќ институты
АЌШ-таєы стандарттау жґніндегі ўлттыќ орган Америкалыќ стандарттау жјне технологиялар ўлттыќ институты (NIST) болып табылады. NIST - їкіметке жатпайтын жјне коммерция мен айналыспайтын ўйым, экономиканыѕ жеке секторында ерікті стандарттау жўмыстарын їйлестіреді жјне јзірленген стандарттардыѕ ўлттыќ статусын беру туралы шешім ќабылдайтын ўйымдардыѕ жўмыстарын басќарады. АЌШ-та тек ќана бір мекеме, яєни NIST ўлттыќ стандарттарды бекітеді, біраќ ґзі стандарттарды јзірлемейді. NIST-тіѕ негізгі маќсаты – жалпы мемлекеттік проблемаларды шешу, соныѕ ішінде энергетикалыќ ќорын экономдау, ќоршаєан ортаны ќорєау, адамдардыѕ ґмір ќауіпсіздігін ќамтамасыз ету.
Ќазіргі кезде NIST-тіѕ мїшесі ретінде 1200 фирма, 250-ден астам ґндірістік жјне сауда компаниялары, єылыми-техникалыќ жјне инженерлік ќоєамдар кіреді. Институттыѕ ќаржы кўрылымы мемлекеттік бюджетке тјуелсіздігін кґрсетеді, мысалы 37% мекемелердіѕ жарнасы болып келеді, 15% - мїдделес ўйымдарыныѕ мјлімдемесі бойынша арнайы баєдарламаларды ќўрудан, 4% - јр тїрлі баспаларды сатудан тїскен жјне 1% - басќа табыстар.
Британия стандарттар институты
Британия стандарттар институты (BSI) инженер-механик, инженер-кеме жасау, инженер-электрик жјне инженер-металлург ќоєамдарыныѕ ўсынысы бойынша 1901ж. ќўрылєан. Бўл тјуелсіз ўйым, 1929 жылы ќабалданєан жјне 1981 жылы ќайта ќаралєан Жарєы бойынша ґз жўмыстарын атќарады.
BSI-ныѕ негізгі функциялары – стандарттарды јзірлеу жўмыс-тарын їйлестіру жјне стандарттарды бекіту. Жоєарєы заѕдылыќ органы – жылына бір рет жиналатын Генералдыќ конференция болып табылады. Бўл Генералдыќ конференцияда BSI-ныѕ есептері тыѕда-лады жјне президент пен оныѕ орынбасарлары сайланып финанс ревизорлары таєайындалады. Жоєарєы атќару органы – Генералдыќ конференцияєа баєынатын, институт жўмыстарын басќаратын жјне барлыќ жўмыс баєыттарын баќылайтын Басќару Кеѕесі. Жоєарєы Кеѕесті BSI-ныѕ президенті басќарады. BSI ќўрамына жеке жјне ўжым мїшелері кіреді, барлыєы 15000-нан астам фирмалар, мекемелер жјне жеке тўлєалар.
Стандарттау жґніндегі француз ќауымдастыєы
Францияда стандарттау жґніндегі ўлттыќ мекеме – стандарттау жґніндегі француз ќауымдастыєы (AFNOR) болып табылады. AFNOR-дыѕ негізгі функциялары:
- стандарттау жґніндегі жўмыстарын ўйымдастыру, басќару жјне їйлестіру;
- стандарттарды јзірлеуге тїскен мјлімдемелерді талдау жјне жаѕа стандарттардыѕ ќажеттілігін аныќтау;
- ўлттыќ стандарттарды јзірлеу жјне бекіту;
- стандарттардыѕ енгізу жўмыстарын баќылау;
- стандарттарды насихаттау жјне сату;
- ўлттыќ экономиканыѕ даму приоритетін есепке алып стандарттаудыѕ жылдыќ баєдарламасын ќўрастыру;
- ґнімді ўлттыќ NF стандартќа сјйкестікті білдіретін белгімен белгілеу жўмыстарын басќару;
- мамандарды оќыту, дайындау жјне ќайта дайындау;
- Франция мемлекетін халыќаралыќ стандарттау ўйымдарына ґкілдеу.
Неміс стандарттар институты
Неміс стандарттар институты (DIN) 1975 жылы ќўрылєан.
Негізге алынатын стандарты DIN820 Неміс ўлттыќ ўйымыныѕ стандарттау жўмыс принциптерін аныќтайды:
- еркінділік, кез келген тўлєаныѕ стандарттарды јзірлеу жўмыстарына ќатысу мїмкіндігін ќамтамасыз етеді, ал ќабылдаєан нормативтік ќўжаттар ўсыныс ретінде пайдаланылады;
- жариялылыќ, барлыќ стандарт жобалары жариялауєа жатады;
- барлыќ мїдделі жаќтардыѕ ќатысуы – барлыќ ќатысушы заѕгерлік тўлєалардыѕ теѕ ќўќыќтылыєы;
- бірлік жјне ќайшылыќсыз, барлыќ стандарттау жїйесініѕ бірлігін ќамтамасыз етеді жјне жаѕадан ќабылдаєан стандарттардыѕ кїші бар нормативтік ќўжаттарымен сыйысушылыєын тексереді;
- наќтылыќ, стандарттардыѕ ќазіргі єылыми-техникалыќ деѕгейіне сјйкес болуы;
- жалпы пайдаєа баєытталу;
- экономикалыќ наќтылыќќа баєытталу;
- стандарттаудыѕ халыќаралыќќа бейімделу, DIN-ныѕ ќызметі саудадаєы техникалыќ тосќауылдардыѕ жоюына жјне Еуропада бірлік сауда ќўру.
Ґнеркјсіпті стандарттардыѕ жапон комитеті
Жапон стандарттау ўлттыќ ўйымы – 1949 жылы ќўрылєан Ґнеркјсіпті стандарттардыѕ жапон комитеті (JISC) болып табылады. Бўл комитет Єылыми жјне техника бірлестігініѕ басшылыєымен жўмыс атќаратын Сыртќы сауда жјне ґндіріс министрлігініѕ консультативті органы.
JISC ќўрамына кіреді: Стандарттау жґніндегі кеѕес, салалар бойынша кеѕестер, техникалыќ комитеттер. Стандарттау жґніндегі кеѕес - Комитеттіѕ генералдыќ конференцияларын ўйымдастырып жїргізеді жјне жўмыстарын жоспарлап орындалуын ќадаєалайды. Салалыќ кеѕестер жјне техникалыќ комитеттер ґндірістіѕ негізгі салалардыѕ жјне ќўрылыстыѕ стандарттарын јзірлейді.