СЕРТИФИКАТТАУ

Шет мемлекеттердіѕ сертификаттауы

Германиядаєы сертификаттау

Германиядаєы сертификаттаудыѕ ќўќыќ негізі ретінде денсаулыќ саќтау жјне тўрєындардыѕ ґмірін ќорєау, ќоршаєан ортаны ќорєау, еѕбектіѕ ќауіпсіздігін саќтау, жер ќорын экономдау, тўтынушылардыѕ ќўќыєын ќорєау заѕдары болып табылады. 1990 жылдан бастап сапасыз ґнім шыєарєаны їшін ґндірістерді жауапкершілікке тарту туралы заѕ ќабылданєан.

Германиядаєы Дїниежїзілік сауда ўйымыныѕ (ДСЎ) аќпараттыќ орталыєыныѕ мјліметтері бойынша мемлекетте жалпы ўлттыќ сертификаттау жїйесіне бірнеше сертификаттау жїйелері кіреді. Германия экономикасын 80-90% єа дейін ќамтамасыз ететін мына жїйелер:
А – регламенттерге сјйкестік сертификаттау жїйесі;
А1 – DIN стандарттарєа сјйкестік сертификаттау жїйесі;
А2 – VDE сертификаттау жїйесі;
А3 – DVGW сертификаттау жїйесі;
В – сапаєа кепілдік беру жјне RAL белгілеу Германия институтыныѕ сертификаттау жїйесі;
С - ґндіріс технологияларды GS белгімен белгілеу сертификаттау жїйесі;
D – ќўрылыс ќўрылымдары федералдыќ нормаларєа сјйкестігін ќадаєалау жїйесі;
Е – эталондармен ґлшеу ќўралдарын сертификаттау жїйесі;
F – Германиядаєы ґндірістік заѕныѕ 24 бабына сјйкестігін сертификаттау жїйесі.

Мемлекеттіѕ заѕдылыќ аймаќтарында белгіленген аккредиттеу жўмыстарын Аккредиттеу жґніндегі неміс кеѕесі (DAR) басќарады, ал басќа аймаќтарында бўл жўмысты Аккредиттеу жґніндегі бас ўйым (TGA) жїргізеді. Сынаќ лабораториялары мен сертификаттау органдарыныѕ аккредиттеу жўмыстары 45000 сериялы еуропалыќ стандарттарєа (EN) сјйкестендіріп жїргізіледі.

Франциядаєы сертификаттау

Францияда 1939 жылдан бастап сертификаттау жўмыстары жїргізіледі. Бўл салада бірінші заѕ болып “Ўлттыќ NF стандарттарєа сјйкестік белгі туралы заѕ” ќабылданды. Ќазіргі уаќытќа дейін кейбір ґзгерістермен ќосымшалар енгізіліп осы заѕ пайдаланылады. Сертификаттау туралы жауапкершілік Стандарттау жґніндегі француз ассоциациясына (AFNOR) еѕгізілген.

Сертификаттау жўмыстары салалыќ принцип бойынша ўйымдастырылып стандарттау жїйесімен ґзара байланысты. AFNOR-дан басќа, сертификаттауды мемлекеттік салалыќ деѕгейде мына органдар басќарады: Сыртќы саудадаєы француз орталыєы (CNCE), Техникалыќ регламенттер жјне нормалар жґніндегі аќпарат орталыєы (CINR), Электротехниктердіѕ одаєы (UTE).

AFNOR сынаќ лабораторияларымен орталыќтарыныѕ ґкілеттік міндеттерін аныќтайды, олардыѕ аккредиттеуіне жауап береді, NF белгісін иелену, жою мјселелерін шешеді жјне ўлттыќ органдарыныѕ халыќаралыќ ўйымдарымен сертификаттау жґніндегі ыќтымаќтас-тыєын їйлестіреді.

CNCE экспорттыќ жјне импорттыќ тауарларды сертификаттауєа жауапты.

CINR ўлттыќ сертификаттау жїйесін жјне экономика салаларын аќпараттыќ ќамтамасыздандыруын жїзеге асырады. CINR „еректер банксінде кґпТеген јлем мемгеиеттер3нІѕ$ ±алыќаралы жјне аймаќты™ ўй»м„арымыѕ 400 мыѕнан астам сертификаттау жјне аккредиттеу туралы ережелерімен жїйелері туралы стандарттар бар.

UTE тек ќана AFNOR-дыѕ сертификатау жґніндегі ујкілетті органы емес, сонымен ќатар электроника, электротехникалыќ жјне байланыс аймаќтары бойынша ўлттыќ стандарттау ўйымы болып, электрондыќ жјне электротехникалыќ ґнімдерімен нормативтік талаптарын јзірлейді.

Францияда сјйкестік баєалаудыѕ бірнеше тїрлері бар:
- еуропалыќ директиваларєа сјйкестігін растау;
- ґнімніѕ еуропалыќ стандартына сјйкестігі туралы јзірлеушініѕ мјлімдеме-декларациясы;
- сатуєа арналєан ґнімніѕ ќауіпсіздігін баќылау.

Жапондаєы сертификаттау

Жапон мемлекетінде сертификаттаудыѕ їш тїрін ажыратады:
- заѕдылыќ талаптарєа сјйкестігін дјлелдейтін міндетті сертификаттау;
- мемлекеттіѕ ујкілетті органдары жїргізетін ўлттыќ JIS стандарттарына сјйкестігін дјлелдейтін ерікті сертификаттау;
- сертификаттауды жеке меншік органдары жїргізетін ерікті сертификаттау.

Міндетті сертификаттау заѕ бойынша жїргізіледі. Бўл заѕныѕ ішінде:
- міндетті тїрде сертификаттауды ґтетін ґнімдердіѕ тізімі жјне олардыѕ талаптары ќарастырылєан;
- сертификаттау сўлбалары мен сјйкестік белгілер аныќталынєан;
- сертификаттауды жјне инспекциялыќ баќылауды ўйымдастыру жўмыстарын жїргізетін басќару органдары белгіленген.

Ујкілетті органдармен јзірленген жјне мемлекеттік министрлік Кабинетімен бекітілген техникалыќ регламенттерге сјйкестігін дјлелдеу їшін сертификаттау сынауын жїргізеді. Кейбір ґнім тїрлеріне заѕ бойынша ќауіп-ќатеріне байланысты категориялары енгізілген. Мысалы, электротехникалыќ бўйымдар їшін А жјне Б категориялары бар. Бўл категориялар їшін јр тїрлі сертификаттау сўлбалары мен сјйкестік белгілері ќолданылады (сурет 3).


3-сурет. Электротехникалыќ бўйымдардыѕ сјйкестік белгілері

Еѕ ќауіпті бўйымдар їшін (А категориясы) їшінші жаќ ґткізетін сертификаттау тїрі, ал Б категориясы бар ґнімдерге - јзірлеушілердіѕ мјлімдеме-декларациясы пайдаланылады.

Сынау лабораториялар министрлігімен таєайындалып пайдасыз жўмыс істеу ўйымдары болу ќажет. Жапондаєы міндеті сертификаттаудыѕ ерекшелігі, біріншіден, ґнімді сериялыќ ґндірісте шыєару їшін рўќсат алу, екіншіден, экспорттыќ тауарлар міндетті тїрде міндетті сертификаттаудан ґту тиіс.

АЌШ-таєы сертификаттау

Сјйкестік сертификаттаудыѕ ќўќыќтыќ негізі болып АЌШ мемлекетінде жўмыс істейтін јр тїрлі ґнімдердіѕ ќауіпсіздік туралы кґптеген заѕдары табылады. Бўл заѕдарєа сјйкес міндетті сертификаттауды мемлекеттік стандарттау бойынша жасалєан жјне мемлекет ішкі жјне сыртќы саудада сатып алатын ґнімдерге жїргізу тиіс. Мемлекеттік органдар міндетті сертификаттауды баќылайды.

Ерікті сертификаттау тўтынушылардыѕ немесе ґнім јзірлеушілердіѕ мјлімдемесі бойынша олардыѕ ўсынылып отырєан нормативтік ќўжаттарєа сјйкестігін дјлелдеу їшін жїргізіледі.

АЌШ мемлекетінде Федералдыќ ґкімет бекіткен негізгі 3 категория сертификаттау туралы баєдарламалар енгізілген:
- бірінші категория – міндетті тїрде жїргізілетін тауарлармен ќызметтерді ќауіпсіздігіне сертификаттау;
- екінші категория - жалпы баќылаудыѕ орнына жїргізілетін, ґндірісті жјне ґнім їлгілерін тексеретін баєдарламалар;
- їшінші категория - ґнімніѕ саудаєа тїспей тўрєан кездегі сапасын жјне ґндіріс жаєдайларын баєалау баєдарламалары.

АЌШ мемлекетте сынау лабораторияларын аккредиттеу їшін жїзге жуыќ аккредиттеу жїйелері бар, соныѕ ішінде лабораторияларды аккредиттеу туралы Американдыќ ассоциациясыныѕ жїйесі (AALA) жјне лабораторияларды аккредиттеу ўлттыќ ерікті баєдарлама (NULAP) еѕ беделді болып есептеледі. Мысалы, AALA оптика жјне фотометрия саласы бойынша акустикалыќ, вибрациялыќ, биология-лыќ, химиялыќ, жылулыќ, механикалыќ жјне электрлік сынауларды жїргізетін сынау лабораторияларын аккредиттеу жўмыстарын атќарады.