Практикалық сабақтарға әдістемелік нұсқау

 1-практикалық сабақ

А.Байтұрсынұлының   «Тіл-құрал»   кітаптарын   талдау.    Т.Шонанұлының әдістемелік мұрасымен танысу . С.Аманжоловтың қазақ тілін оқыту әдістемесі туралы   еңбектерін   талдау

1. А.Байтұрсынұлының«Тіл-құрал» кітабын   талдау.   

2.Т.Шонанұлының әдістемелік мұрасымен танысу .

3.С.Аманжоловтың қазақ тілін оқыту әдістемесі туралы   еңбектерін   талдау

А.Байтұрсынұлының«Тіл-құрал» кітабын, Т.Шонанұлының әдістемелік мұрасын, С.Аманжоловтың қазақ тілін оқыту әдістемесі туралы   еңбектерін пайдалана отырып талдау жасау.

1.Қазақ тілін оқыту әдістемесін зерттеудің эмприкалық және теориялық түрлері.

2.Қазақ тілін оқыту әдістемесінің ұстанымдары.

3.Қазақ тілін оқыту әдістерінің жүйесі

4.Мектептегі оқылатын қазақ тілі жүйесінің ұғымдарын, терминдерді меңгерту жолдары.

5.Лингвистикалық әдістер және олардың қазақ тілінде қолданылуы

       Қазақ тілі проблемалары мен оларды оқыту үлгілеріне ерекше мән беріп, көп еңбек сіңірген тілші ғалымдардың ең көрнектісі – Ахмет Байтұрсынов. Ахмет Байтұрсынов – қазақ тіл білімінің қай саласында болсын өз ісін қалдырған, оқулықтар жазған, тілдік проблемалар жайлы өзіндік пікір айтып қана қоймай, көп жаңалықтар ашқан әйгілі ғалым тілші. Ахмет Байтұрсыновты ұлт тілін оқыту әдістемесінің іргетасын қалаушы, негізін салушы деп танысақ, артық айтқандық емес.

         Көрнекті ғалымдарды қазақ тілін оқыту, оның әдістерін меңгеру. Оқу жүйесінде әдістеменің алатын орны  туралы жазған мақалалары, шығарған оқулықтары, ұлағат пікірлері мен тағылымдылық көзқарастары ұшан-теңіз.

          Тіл білімінің әр саласына қатысты нақтылы мәселелерді сөз еткен А.Байтұрсыновтың зетрттеу еңбектерін былай қойғанда, «Оқу құралы», «сауат ашқыш», «Тіл құралы» сияқты оқулықтарда қолданылатын әдіс тәсілдердің ерекушелігі – өз алдына арнайы қарастыруды қажет ететін өзекті мәселе.  Кез келген әдіскер мұғалім тілшінің еңбектерін оқу арқылы тілдік материалдармен  танысып қана қоймай,  сонымен қатар оқулықтардың әдістемелерін де үйренеді.

            Тілшінің оқулықтары оны оқытудың, үйретудің әдістемелік нұсқаулары мен жазылып, көрсетілген нақтылы үлгілермен қатар ұсынылады. Осының өзі-ақ ұстаздың оқу мен оқыту ісінің шеберіекенін көрсетеді.

           Ахмет Байтұрсыновтың, әсіресе, әдістеме жөніндегі пікірлері мен жазғандары – арнайы талдауды, саралап зерттеуді қажет етеді. Ғалым тілшінің  сапалы оқытудың кілті – іздену, тиімді әдістерді тауып, пайдалана білу, сабақ барысында үнемі түрліше әдістерге сүйеніп отыру керек деген ой-пікірі кез келген әдіскерге қажет. Бұл көзқарастар, әсіресе, қазіргі уақытта қазақ тілін қалайда мемлекеттік тіл есебінде барлық осында тұратын халықтардың , ұлттардың қарым-қатынас құралына айналдырамыз. Басқа ұлт өкілдеріне жедел үйретудің тиімді жолдарын табамыз деп сан – сала бағдарламалар, оқу-құралдары, кітапшалар шығып жатқан кезде пайдалы-ақ

1. Тапсырма:

Мектептегі оқылатын пәндер бойынша терминдер жазып, ғылым салалары бойынша талдау жасау.

Орындалу  тәртібі

а) Термин  туралы  ұғым  қалыптастыру

 в) Терминдерді математика, химия, физика, қазақ тілі т.б. салалармен байланыстыру жолдары

 әдістемесі.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1.Арғынов Х. Қазақ тілі синтаксисі мен пунктуациясының методикасы.Алматы: Мектеп,1974.

2. Әбілқаев А. «Қазақ тілін оқыту әдістемесі», Алматы,1995.

3. Әлімжанов Б., Маманов Д., Қазақ тілін оқыту әдістемесі. Алматы, 1965.

4.Әбдікәрімова Т., Әбдіғалиева Т., Шаймерденова К. Қазақ тілін оқыту әдістемесі.Практикалық және лабораториялық жұмыстар.  Алматы: Ана тілі, 1999.

5. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. Алматы, 1992.

6. Құлмағамбетова және т.б. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А.,2000.

7. Әлімжанов Д.Маманов Ы. Қазақ тілін оқыту методикасы. А.,1988.

8. Құлмағамбетова  Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А., 1988.

9. КәтенбаеваБ., Нұрғалива М. Морфологияны оқыту методикасы.А., 2000.

 

2- практикалық сабақ

Қ.Жұбановтың   әдістемелік   еңбектерін талдау. Басымовтың әдістемелік мұрасын талдау. Ш.Сарыбаевтың әдістемелік мұрасын талдау. С.Жиенбаевтың әдістемелік мұрасын талдау.

1. Қ.Жұбановтың   әдістемелік   еңбектерін талдау.

2.Басымовтың әдістемелік мұрасын талдау.

3.Ш.Сарыбаевтың әдістемелік мұрасын талдау.

4.С.Жиенбаевтың әдістемелік мұрасын талдау.

 Қ.Жұбановтың,   Басымовтың, Ш.Сарыбаевтың, С.Жиенбаевтың әдістемелік мұраларын талдау.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1. Әбілқаев А. «Қазақ тілін оқыту әдістемесі», Алматы,1995.

2. Әлімжанов Б., Маманов Д., Қазақ тілін оқыту әдістемесі. Алматы, 1965.

3.Әбдікәрімова Т., Әбдіғалиева Т., Шаймерденова К. Қазақ тілін оқыту әдістемесі.Практикалық және лабораториялық жұмыстар.  Алматы: Ана тілі, 1999.

4. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. Алматы, 1992.

5. Құлмағамбетова және т.б. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А.,2000.

6. Әлімжанов Д.Маманов Ы. Қазақ тілін оқыту методикасы. А.,1988.

7. Құлмағамбетова  Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А., 1988.

8. КәтенбаеваБ., Нұрғалива М. Морфологияны оқыту методикасы.А., 2000.

 

3- практикалық сабақ

Қазақ тілінің бағдарламасы. Бағдарламаның құрылымы мем турлсрі. Қазақ тілі  бағдарламаларының    даму    жолдары

5-6- сынып қазақ тілі пәнінің бағдарламаларына талдау жасау.

         Қазақ тілі бағдарламасы ғылыми принцип негізінде құрастырылды. Онда әр сыныпта өтілетін оқу материалдарының бір жылдық көлемібелгіленді. Қамтылған материалдар теориялық , практикалық әрі әдістемелік жағынан тексерілді. Материалдарды іріктегенде әр сыныптағы оқушылардың  жас ерекшеліктері, қабілет дәрежелері ескеріліп отырды.

         Бағдарламаға енген оқу материалдары оқушылардың ғылым саласынан мәлімет алуын, ақыл – ойын, ой - өрісін дамытумен бірге оларды шынайы сапалылыққа тәрбиелеу мақсаты көзделді. Сондай – ақ, қазақ тілі пәнініңәр саласын бір – бірімен байланысты (лексика, грамматика, фонетика) қарай отырып оқушылардың қазақ тілінде шебер сөйлей білу дағдысын қалыптастыру мақсат етілді. «Бағдарлама», «Түсінік хат», «Пәнаралық байланыс», «Тіл мәдениеті», «Тіл ұстарту», «Оқушылардың іскерлік дағдыларын дамыту», «Бағалау нормалары» және «Мұғалімдер пайдаланылатын әдістемелік және лингвистикалық әдебиеттер тізімі» деген бөлімдерден құралады.

        Орта мектепке арналған қазақ тілі бағдарламасы – оқушылардың мектепте оқу мерзімі ішінде қазақ тілінен алатын білімдерінің мазмұны мен көлемін, дағдыларын белгілейтін мемлекеттік негізгі құжат.

Тапсырма:

Тақырыбы:   Жай  сөйлемнің  түрлерін  оқыту  әдістемесі. 

 Орындалу  тәртібі

 а) Сөйлем  мүшелерін  оқыту  әдістемесі

 ә) А. Байтұрсынұлы  жасаған  сөйлем  мүшелері терминдерін  мағыналық  жағынан  талдау.

 б) Сөйлемнің  тұрлаулы  мүшелері  және  олардың  сөйлемнің  тірегі  қызметін  атқаруын  ұғындыру  жолдары

 в) Сөйлемнің  тұрлаусыз  мүшелері  және  А.Байтұрсынұлының  осыны  жайылма  сөйлеммен  байланыстыра  оқытуды  ұсыну  себебін  анықтау.

 г) Сөйлем  жасалуындағы  сөйлем  мүшелерінің  орын  тәртібінің  комбинаторлық  ауысудың  атқаратын  мағыналық  қызметін  талдау   әдістемесі

2. Тапсырмалар:

1)  Мына  төмендегі  тақырыптар  бойынша  күрделі  сабақ  жоспарын  

 жасаңыз   (  көрнекіліктері  қоса  берілуі  тиіс ).

1. 5 сынып. Баспасөз  текстерімен  жұмыс

2. 7 сынып. Демеулік  шылау

3. 6 сынып. Текстерге  тілдігін  талдау

4. 7 сынып. Сын  есім

5. 8 сынып. Күрделі  және  үйірлі  бастауыш

2)  7- 5   сыныптар  үшін  күнтізбелік   жоспар  жазыңыз.

әдістемесі.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

 

1.Арғынов Х. Қазақ тілі синтаксисі мен пунктуациясының методикасы.Алматы: Мектеп,1974.

2. Әбілқаев А. «Қазақ тілін оқыту әдістемесі», Алматы,1995.

3. Әлімжанов Б., Маманов Д., Қазақ тілін оқыту әдістемесі. Алматы, 1965.

4.Әбдікәрімова Т., Әбдіғалиева Т., Шаймерденова К. Қазақ тілін оқыту әдістемесі.Практикалық және лабораториялық жұмыстар.  Алматы: Ана тілі, 1999.

5. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. Алматы, 1992.

6. Балақаев М. Тіл мәдениеті және мектепте қазақ тілін оқыту. Алматы: Мектеп,1982.

 

4- практикалық сабақ

 Бағдарламаның    ішкі    құраушы компоненттерін талдау.

2.Оқулықтың теориялық және практикалық бөлігі.

3.Дидактикалық материалдарды жасау және пайдалану.

4.Бағдарламаның ішкі құраушы компоненттерін талдау.

  Бағдарлама оқу пәнінің тек мазмұнын ғана емес, сонымен қатар оның көлемін де белгілейді. Онда бұл пәннің өтілу тәртібі, оның салаларының өзара қарым – қатынасы көрсетіледі. Мұның бәрі теориялық материалды баяндаудағы, емлелік және пунктуациялық дағдыларды қалыптастыру жұмысындағы жүйелілік пен бірізділікті қамтамасыз етеді.

    Қазақ тілінің жүйелі түрде оқытылуы мен ғылыми мазмұнын нақты және дұрыс анықтау оның бағдарламасы мен оқулығына байланысты. Орта мектептің 4-8 көлемін белгілейтін және оқытуға басшылық жасап отыратын Білім министірлігі бекіткен ең басты мемлекеттік құжат болып саналады.

         Қазақ тілінің оқулықтарын жазу 1920 жылдардан қолға алына бастады. Бірақ оқу жоспары мен бағдарлама сол кезде – ақ жасалынған болатын. Дегенмен, кеңес мектебі тарихында бағдарламаныңбірнеше түрі болды. Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында кешенді және жоба бағдарлама түрлері қолданылды.

         Бастауыш және орта мектептің оқу бағдарламаларына мынандай талаптар қойылды: бағдарламаның мазмұны ғылымның негізін берік және жүйелі түрде меңгеру, дұрыс сөйлеу, жазу дағдыларын қамтамасыз ету, бағдарламадағы оқу материалдарының аумағы мен сипаты балалардың жас ерекшеліктеріне сай келуі, тіл мен әдебиет бағдарламалары арасында байланыс болу керектігі баса айтылды.

         Мектепте оқытылатын қазақ тілі пәні мен тіл ғылымы арасындағы алшақтықты болдырмауды ескере келіп, мына мәселелерді іске асыру қажет болды: грамматика мен лексика бөлімдеріне байланысты қазақ тілі пәнін ғылыми – теориялық жақтан жетілдіру керектігі атап айтылды. Мысалы, кейбір ерекше анықтамалар тілдік категориаларды топтау, қайтадан құрастыру, жинақтау. Сондай – ақ оқушылар түсінігіне ауыр келетін кейбір ескірген материалдарды алып тастау т. б.

          Тапсырма

5- сынып оқулығындағы тіл білімінің салаларын жіктеп көрсету

әдістемесі.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1. Құлмағамбетова және т.б. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А.,2000.

2. Әлімжанов Д.Маманов Ы. Қазақ тілін оқыту методикасы. А.,1988.

3. Құлмағамбетова  Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А., 1988.

4. КәтенбаеваБ., Нұрғалива М. Морфологияны оқыту методикасы.А., 2000.

5.Арғынов Х. Қазақ тілі синтаксисі мен пунктуациясының методикасы.Алматы: Мектеп,1974.

6. Әбілқаев А. «Қазақ тілін оқыту әдістемесі», Алматы,1995.

7. Әлімжанов Б., Маманов Д., Қазақ тілін оқыту әдістемесі. Алматы, 1965.

8.Әбдікәрімова Т., Әбдіғалиева Т., Шаймерденова К. Қазақ тілін оқыту әдістемесі.Практикалық және лабораториялық жұмыстар.  Алматы: Ана тілі, 1999.

9. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. Алматы, 1992.

10. Балақаев М. Тіл мәдениеті және мектепте қазақ тілін оқыту. Алматы: Мектеп,1982.

 

5- практикалық сабақ

Қазақ тілі оқулықтары. Оқулық теориясы. Қазақ тілі оқулықтарының даму жанры. Оқулықтың ішкі құрылымдық - жүйелік мазмұнына талдау жасау.  Жаңа буын оқулықтырмен танысу

          Оқулықтағы жүйелі білім беру жұмысы тиісті ережелерде басталмайды, баланы сол ереже , түсініктерге қарай жетектейтін тілдік материал басталады. Оқушы жаттығуларға берілген дидактикалық материалдарды ұғына, тапсырмаларды орындай келе, солардан өздері қорытынды шығаратындай кезең басталғанда, жинақталған ережелер беріледі. Сонда олар тосыннан айтылған қағидалар болмай, өздеріне бұрыннан түсінікті, өздері – ақ қорыта алатындай болады. Тілден өтілген материалдарды толық меңгертіп , оны тиянақты білгізу жолында көбірек қолданылып жүрген өнімді әдістердің бірі – жаттығу әдісі.                                                                                                                                                                                               

         Жаңа бағдарламамен жұмыс істеу мектептегі оқу – тәрбие ісін жаңа сатыға көтеру мақсатын көздеді.

       Оқулық дегеніміз – белгілі бір оқу пәні бойынша ғылыми білімнің негіздерін бағдарламаға сәйкес баяндайтын , оқу мақсатына арналған кітап.

         Қазақ тілі оқулығына қойылатын талаптар.

Оқулықтың мазмұны мен құрылысы мектепте қазақ тілін оқыту міндеттерімен және осы пәннің ерекшелігімен белгіленген. Осыған сәйкес қазақ тілі оқулығына мынандай талаптар қойылады: 1) Оқушыларға тәрбие беруге , олардың логикалық ойлауын дамытуға жәрдемдеседі; 2) Қазақ тілі бойынша оқушыларға ғылыми жағынан нақты жүйелі анықтамалар беріліп, мағлұматтар оқушылардың жасына сәйкес, түсінікті баяндалуға тиіс; 3) Мазмұнды , тартымды , тиімді, әдістемелік тұрғыда үйлесімді бірізділікпен орналасқан алуан түрлі жаттығуларды жеткілікті енгізілгені жөн; 4) Оқулық мазмұн жағынан қызғылықты ғана болып қоймай, өзінің түр – тұрпаты жағынан тартымды болуға тиіс. Бұл тұрғыдан оқушының сырт бейнесіне де көрнекті болуының үлкен маңызы бар (әріптердің көлемі, әр түрлілігі, қағазы, форматы, түптелуі. т.т.)

1.Лингвистикалық әдістер және олардың қазақ тілінде қолданылуын үйрену.

2.Жаңа буын оқулықтары-мен танысу

3. Оқулықтың теориялық және практикалық бөлігі

4.5-8 сынып оқулығындағы тіл білімінің салаларын жіктеп көрсету

Сөз таптарын оқыту бойынша мәтіндегі сөздерді сөз таптарына талдау жасау

Тапсырма

Сөздерді сөз құрамына талдау

әдістемесі.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1. Құлмағамбетова және т.б. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А.,2000.

2. Әлімжанов Д.Маманов Ы. Қазақ тілін оқыту методикасы. А.,1988.

3. Құлмағамбетова  Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А., 1988.

4. КәтенбаеваБ., Нұрғалива М. Морфологияны оқыту методикасы.А., 2000.

 

6- практикалық сабақ

 Оқу-әдістемелік кешен. Оқу-әдістемелік кешеннің жүйесі және оның құраушылары.

5-6- сынып қазақ тілі пәнінің бағдарламаларына талдау жасау.

Қазақ  тілін  оқыту  бойынша  жасалатын  оқу- әдістемелік  кешен  және  құрылымы. Бағдарлама  және  соған  негізделіп  жасалған  оқулықтан  басқа  әдістемелік  қосымша  құралдар;  мұғалімге  арналған  әдістемелік құрал диктанттар  мен  мазмұндамалар  жинағы;  тест  жинағы;  тіл  теориясы оқушыларға  арналған  хрестоматиялар;  түрлі сөздіктер;   дидактикалық картинкалар  кеспе қағаздар  жинағы;  қызықты  грамматика  материалдары; лингвистикалық танымдық  есептер  жинағы;  сынақ, емтихан  сұрақтары, деңгейлік  тапсырма  жинағы т.б

 

Тапсырма:

Тақырыбы:   Жай  сөйлемнің  түрлерін  оқыту  әдістемесі. 

 Орындалу  тәртібі

 а) Сөйлем  мүшелерін  оқыту  әдістемесі

 ә) А. Байтұрсынұлы  жасаған  сөйлем  мүшелері терминдерін  мағыналық  жағынан  талдау.

 б) Сөйлемнің  тұрлаулы  мүшелері  және  олардың  сөйлемнің  тірегі  қызметін  атқаруын  ұғындыру  жолдары

 в) Сөйлемнің  тұрлаусыз  мүшелері  және  А.Байтұрсынұлының  осыны  жайылма  сөйлеммен  байланыстыра  оқытуды  ұсыну  себебін  анықтау.

 г) Сөйлем  жасалуындағы  сөйлем  мүшелерінің  орын  тәртібінің  комбинаторлық  ауысудың  атқаратын  мағыналық  қызметін  талдау   әдістемесі

2. Тапсырмалар:

1)  Мына  төмендегі  тақырыптар  бойынша  күрделі  сабақ  жоспарын  

 жасаңыз   (  көрнекіліктері  қоса  берілуі  тиіс ).

1. 5 сынып. Баспасөз  текстерімен  жұмыс

2. 7 сынып. Демеулік  шылау

3. 6 сынып. Текстерге  тілдігін  талдау

4. 7 сынып. Сын  есім

5. 8 сынып. Күрделі  және  үйірлі  бастауыш

2)  7- 5   сыныптар  үшін  күнтізбелік   жоспар  жазыңыз.

әдістемесі.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1. Құлмағамбетова және т.б. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А.,2000.

2. Әлімжанов Д.Маманов Ы. Қазақ тілін оқыту методикасы. А.,1988.

3. Құлмағамбетова  Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А., 1988.

4. КәтенбаеваБ., Нұрғалива М. Морфологияны оқыту методикасы.А., 2000.

 

7- практикалық сабақ

 Дидактикалық материалдарды жасау және пайдалану. Диафильм, үлестірме кеспе қағаздары, жинақтар, көрнекіліктер, техникалық құралдар жүйесі

1-тапсырма

1. 5-сынып оқулығындағы лексика тарауындағы тақырыптарға дидактикалық материалдар даярлау.

2. 6-сынып оқулығындағы морфология тарауындағы тақырыптарға үлестірме кеспе қағаздары  даярлау.

3. 9-10-сынып оқулығындағы синтаксис тарауындағы тақырыптарға үлестірме кеспе қағаздары  даярлау

4. 9-10-сынып оқулығындағы синтаксис тарауындағы тақырыптарға дидактикалық материалдар даярлау.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1.Арғынов Х. Қазақ тілі синтаксисі мен пунктуациясының методикасы.Алматы: Мектеп,1974.

2. Әбілқаев А. «Қазақ тілін оқыту әдістемесі», Алматы,1995.

3. Әлімжанов Б., Маманов Д., Қазақ тілін оқыту әдістемесі. Алматы, 1965.

4.Әбдікәрімова Т., Әбдіғалиева Т., Шаймерденова К. Қазақ тілін оқыту әдістемесі.Практикалық және лабораториялық жұмыстар.  Алматы: Ана тілі, 1999.

5. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. Алматы, 1992.

6. Құлмағамбетова және т.б. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А.,2000.

7. Әлімжанов Д.Маманов Ы. Қазақ тілін оқыту методикасы. А.,1988.

8. Құлмағамбетова  Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А., 1988.

9. КәтенбаеваБ., Нұрғалива М. Морфологияны оқыту методикасы.А., 2000.

 

8- практикалық сабақ.

Қазақ тілі сабақтары. Қазақ тілі сабақтарының маңызы мен түрлері.   Қазақ сабақтарының құрылымы. Қазақ тілі сабақтарының танымдық, білімдік, тәрбиелік, дамытушылық міндеттерін шешу жолдары

Қазақ тілі сабақтары, маңызы, түрлері.

Сөйлем мүшесін оқыту әдістемесі.

Қазақ тілі сабақтарының құрылымын меңгеруге

Құрмалас сөйлемді оқыту әдістемесі

Құрмалас сөйлемнің құрылымдық, мағыналық жүйесі туралы түсінік

1.Жай сөйлемді оқыту әдістемесі.

2.Сөйлем мүшесін оқыту әдістемесі.

3.Ерекшеліктер жасайтын жұрнақтармен жалғауларды үйренеді.

4.Құрмалас сөйлемді оқыту әдістемесі

5.Құрмалас сөйлемнің құрылымдық, мағыналық жүйесі туралы түсінік

. 1. Тапсырма:

Тақырыбы:   Көп  компонентті  құрмалас  сөйлемді  оқыту  әдістемесі. 

Орындалу  тәртібі

а)   Көп  компонентті  құрмаластың ішкі  жүйесін  құраушылар

 ә)    Оларды  талдаудың   өзіндік  логикалық  желісі  болғандығы  және  оқушыларға  меңгерту  әдістері 

 2. Тапсырмалар:

1)  Мына  төмендегі  тақырыптар  бойынша  күрделі  сабақ  жоспарын    жасаңыз   (  көрнекіліктері  қоса  берілуі  тиіс ).

1. 9 сынып. Сөйлеу  стилінің  қолданылатын  орны

2. 8 сынып. Қыстырма  сөз

3. 5 сынып. Жазбаша  текстер

4. 8 сынып. Түсіндірмелі  мәнді  құрмалас  сөйлем

5. 5 сынып. Сөз жасамнан  өткенді  қайталау 

әдістемесі.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1. Құлмағамбетова және т.б. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А.,2000.

2. Әлімжанов Д.Маманов Ы. Қазақ тілін оқыту методикасы. А.,1988.

3. Құлмағамбетова  Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А., 1988.

4. КәтенбаеваБ., Нұрғалива М. Морфологияны оқыту методикасы.А., 2000.

 

9- практикалық сабақ

Сабақ жоспарын жасау. Жоспардың жылдық, тоқсандық, күнделікті түрлері.

Сабақты жоспарлау түрлері, толық сабақ конспектісін жасау жолдары.

Жылдық, тоқсандық, күнделікті сабақ жоспарларын жасап

1.Сабақты жоспарлау түрлері, толық сабақ конспектісін жасау жолдары.

2.5-6- сынып қазақ тілі пәнінің бағдарламаларына талдау жасау.

1. Тапсырма:

а) Текст  туралы  ұғым  қалыптастыру

 ә)  Текстің  тұтастығы  оның  құрылымдық  және  мағыналық  бірлігі

 б) Тексті  талдау  әдістемесі

 в) Тексті  оқытуда фонетикамен,  лексикамен,т.б. байланыстыру жолдары

  2. Тапсырмалар:

 1)  Мына  төмендегі  тақырыптар  бойынша  күрделі  сабақ  жоспарын  

жасаңыз   (  көрнекіліктері  қоса  берілуі  тиіс ).

1. 5 сынып. Лексикалық  жолмен  жасалған  туынды  сөздер

2. 8 сынып. Жай  сөйлем

3. 6 сынып. Себеп- салдар  үстеулер

4. 6 сынып. Текст

5. 9 сынып.  Тіл  мәдениеті

әдістемесі.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1. Құлмағамбетова және т.б. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А.,2000.

2. Әлімжанов Д.Маманов Ы. Қазақ тілін оқыту методикасы. А.,1988.

3. Құлмағамбетова  Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А., 1988.

4. КәтенбаеваБ., Нұрғалива М. Морфологияны оқыту методикасы.А., 2000.

Тапсырмалар:

 1)  Мына  төмендегі  тақырыптар  бойынша  күрделі  сабақ  жоспарын  

жасаңыз   (  көрнекіліктері  қоса  берілуі  тиіс ).

1. 5 сынып. Әдеби  тілдің ауызша  және  жазбаша  түрі.

2. 7 сынып. Негізгі  және   туынды  еліктеуіш  сөздер

3. 8 сынып. Сұраулы  сөйлем

әдістемесі.

1)  Мына  төмендегі  тақырыптар  бойынша  күрделі  сабақ  жоспарын    жасаңыз   (  көрнекіліктері  қоса  берілуі  тиіс ).

1. 9 сынып. Сөйлеу  стилінің  қолданылатын  орны

2. 8 сынып. Қыстырма  сөз

3. 5 сынып. Жазбаша  текстер

4. 8 сынып. Түсіндірмелі  мәнді  құрмалас  сөйлем

5. 5 сынып. Сөз жасамнан  өткенді  қайталау 

әдістемесі.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1.Арғынов Х. Қазақ тілі синтаксисі мен пунктуациясының методикасы.Алматы: Мектеп,1974.

2. Әбілқаев А. «Қазақ тілін оқыту әдістемесі», Алматы,1995.

3. Әлімжанов Б., Маманов Д., Қазақ тілін оқыту әдістемесі. Алматы, 1965.

4.Әбдікәрімова Т., Әбдіғалиева Т., Шаймерденова К. Қазақ тілін оқыту әдістемесі.Практикалық және лабораториялық жұмыстар.  Алматы: Ана тілі, 1999.

5. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. Алматы, 1992.

6. Балақаев М. Тіл мәдениеті және мектепте қазақ тілін оқыту. Алматы: Мектеп,1982.

 

10- практикалық сабақ

Диктант жүргізу. Диктанттың мәтініне қойылатын талаптар. Диктантты жүргізу әдістемесі.

Диктантты тексеру мен бағалау нормаларын үйрену

Орфографияны оқыту әдістемесі.

Оқушылардың жазба жұмыстарындағы емлелік қателерді түзету әдістері

Оқушылардың жазба жұмыстарындағы емлелік қателерді түзнту әдістері

1. Тапсырма:

Тақырыбы:   Жалаң  және  жайылма  сөйлемді  проблемалық  әдіспен  меңгерту  әдістемесі.

Орындалу  тәртібі

а) Жақты  және  жақсыз  сөйлемдерді  оқыту  және  олардың  стильдік  қызметіне  назар  аудару.

 ә) Толымды  және  толымсыз  жай  сөйлемдерді  оқыту  және  оларды  қатысым  синтаксисі  тұрғысынан   меңгерту  әдістемесі.

 б) Жай  сөйлемді  талдау  әдістемесі.

2)  7- 5   сыныптар  үшін  күнтізбелік   жоспар  жазыңыз.

3)  Әріптесініздің  он  сабағына  қатысып,  талдау ( анализ ) жазыңыз.

әдістемесі.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1. Құлмағамбетова және т.б. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А.,2000.

2. Әлімжанов Д.Маманов Ы. Қазақ тілін оқыту методикасы. А.,1988.

3. Құлмағамбетова  Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А., 1988.

4. КәтенбаеваБ., Нұрғалива М. Морфологияны оқыту методикасы.А., 2000.

 

11- практикалық сабақ

Диктантты тексеру мен бағалау нормалары.

Диктантты тексеру мен бағалау нормаларын үйрену

1.тапсырма

Қазақстан Республикасы Білім жіне ғылым Министрлігінің мектеп бағдарламасынан диктантты тексеру мен бағалау нормаларын конспектілеу

2-тапсырма

Төмендегі сөйлемдерге диктант жаздырып, бағалау

 Отбасынын қуанышын кызыкты өткізу үшін дастаркан мәзірін дайындаумен қатар,тойдың мазмұн жағы ойластырылады. 2. Тойды ұзак есте қалдыру үшін айтылған тілектер мен орындалған әндерді бейнетаспаға жазып алу жағы күні бұрын ескеріледі. 3. Тілек бұрышы той өтетін залдың кіре беріс жагынан онашаланған бір ыңгайлы орынға әдемі етіп безендіріледі. 4. Тілек жазу альбомы, каламсап үстел үстіне койылады. 5. Сол сияқты кейбір отбасылары той көрістерін суретке, виднофильмге түсіріп алып есте қалдыру жайын ойластырады. 6. Егер әлде бір жагдаймен келе алнаса жеделхат аркылы да кұттыктауға болады. 7. Сонан сон асаба сайлап, қалған билікті соныц колына береді. 8. Зейнеткерлікке шыгарып салған кезде шопандарға ат мінгізіп, басқа да бағалы сыйлықтар беріліп жүр. 9. Жана пэтерге көшу - әулетті ен куанышты кезеқ. 10. Қонактарды дастарканға үй бибісі шақырады. 11. Мейрандыктын аягына дейін отырсаңыз. Үй иелерінен, басқалармен бірдей қоштасып, жақсы еткізген кешіціз үшін ризашылығынызды білдіру керек.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1.Арғынов Х. Қазақ тілі синтаксисі мен пунктуациясының методикасы.Алматы: Мектеп,1974.

2. Әбілқаев А. «Қазақ тілін оқыту әдістемесі», Алматы,1995.

3. Әлімжанов Б., Маманов Д., Қазақ тілін оқыту әдістемесі. Алматы, 1965.

4.Әбдікәрімова Т., Әбдіғалиева Т., Шаймерденова К. Қазақ тілін оқыту әдістемесі.Практикалық және лабораториялық жұмыстар.  Алматы: Ана тілі, 1999.

5. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. Алматы, 1992.

6. Балақаев М. Тіл мәдениеті және мектепте қазақ тілін оқыту. Алматы: Мектеп,1982.

 

12- практикалық сабақ

Қайталау сабақтары. Қайталауды жүргізу әдістемесінің ерекшеліктерін талдау. Жинақтай қайталау. Күнделікті қайталау.

         Қазіргі кездегі дидактикада сабақтарды топтастыру мынадай белгілерге негізделеді: оқыту мен нақты сабақтың мақсат – міндеттері және сабақтың кезеңдері. Осыған орай сабақтардың мынандай негізгі типтерін ажыратуға болады:

1)      Жаңа білімді хабарлау сабақтары.

2)      Жинақтау және қайталау сабақтары.

3)      Білік пен дағдыларды қалыптастыру сабақтары.

4)      Білімді тексеру, бақылау сабақтары.

5)      Аралас сабақтар.

6)      Лекция сабағы.

7)      Пікірталас сабағы.

    Сабақ біртұтас құбылыс бола тұрып, бірнеше, түрлі дидактикалық мақсаттардың орындалуын талап етеді. Мұғалім алдымен оқушыларды сабаққа дайындау, одан кейін өткен материалды еске түсіру, жаңа материалды түсіндіру, оны бекіту, үй тапсырмасын беру сияқты мақсаттарды көздейді. Осындай мақсаттарды орындауға бағытталған сабақтың белгілі кезеңдері , құрылымды бөліктері болады, олар: сабақтың басталуы, үйге берілген тапсырманы тексеру, оны пысықтау және нұсқау беру. Сонымен сабақ құрылымы деп сабақтың барысында оның құрамды бөліктерінің , кезеңдерінің бір – бірімен ұштасып , белгілі тәртіппен жүзеге асырылуын айтады. Сабақтардың құрылымы оқытудың мақсат – міндеттеріне , оқу материалының мазмұнына қарай және қолданатын әдіс - тәсілдеріне байланысты әртүрлі, көп түрлі болып келеді.

         Қайталау сабақтары.

жинақтай,  күнделікті, теориялық  және практикалықматерилды қайталау тәсілдерін меңгеру

Қазақ тілінің фонетикасын оқыту әдістемесі.

2. Қазақ тілінің лексикасын оқыту әдістемесі.

3.Морфологияны оқыту әдістемесі.

4.Сөзжасамды оқыту әдістемесі.

5.Грамматиканы оқыту әдісиемесі

6.Оқушылардың орфографиялық, орфоэпиялық сөздікпен жұмыс жасау дағдыларын қалыптастыру.

7.Эмприкалық және теориялық грамматиканың талдау әдістерін оқушыларға меңгерту әдістемесі.

Тапсырма

Дауысты дыбыстырдың жіктелуін оқыту

Тапсырма

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1. Құлмағамбетова және т.б. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А.,2000.

2. Әлімжанов Д.Маманов Ы. Қазақ тілін оқыту методикасы. А.,1988.

3. Құлмағамбетова  Қазақ тілін оқыту әдістемесі. А., 1988.

4. КәтенбаеваБ., Нұрғалива М. Морфологияны оқыту методикасы.А., 2000

 

13- практикалық сабақ

Теориялық материал мен практикалық материалды қайталау ерекшеліктерін талдау.

Оқулықтың теориялық және практикалық бөлігі.

3.Дидактикалық материалдарды жасау және пайдалану.

Оқулықтың теориялық және практикалық бөлігі.

3.Дидактикалық материалдарды жасау және пайдалану.

        Қазақ тілі – оқушының өмірлік қажетін өтейтін қатынас құралы. Сондықтан мектептерде ана тілін арнаулы әрі негізгі пән ретінде оқытуға ерекше мән береді.Тілден алатын білім көбінесе абстракциялы ережелер мен тілдік заңдарға негізделген мәселелерге сүйенеді. Мәселелердің көлемі, балаларға берілетін білім мөлшері олардың жас ерекшеліктерімен, мәселелерді қабылдай білу қабілетімен тығыз байланысты болады. Осы тұрғыдан, грамматикалық, лексикалық, орфографиялық және тіл дамыту материалдарын меңгертуді дұрыс әдісін табуда көп мән бар.

        Қазақ тілін оқытудың мақсаты – тек баланың сауатын ашу, ана тілі пәнінің ғылыми негізін білдіру ғана емес , сондай – ақ оларды игі қасиеттерге , тілді қарым – қатынас құралы ретінде қолдана білуге тәрбиелеу.        Қазақ тілі сабақтары әр тарауды өтіп болған соң терориялық материалдар сынақ тапсырмаларнының түрлерін пайдалана отырып жүргізіледі. Ал практикалық материалдар түрлі жаттығу жұтыстарын жүргізу арқылы қайталанады.

1.Арғынов Х. Қазақ тілі синтаксисі мен пунктуациясының методикасы.Алматы: Мектеп,1974.

2. Әбілқаев А. «Қазақ тілін оқыту әдістемесі», Алматы,1995.

3. Әлімжанов Б., Маманов Д., Қазақ тілін оқыту әдістемесі. Алматы, 1965.

4.Әбдікәрімова Т., Әбдіғалиева Т., Шаймерденова К. Қазақ тілін оқыту әдістемесі.Практикалық және лабораториялық жұмыстар.  Алматы: Ана тілі, 1999.

5. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. Алматы, 1992.

6. Балақаев М. Тіл мәдениеті және мектепте қазақ тілін оқыту. Алматы: Мектеп,1982.

 

14- практикалық сабақ

Қазақ тілінен сабақтан тыс жұмыстар жүргізу. Қазақ тілінен сабақтан тыс жүргізудің әдіс-тәсілдер жүйесі, олардың мақсаты мен міндеттері. Қазақ тілінен үйірме ұйымдастырудың маңызы. Қазақ тілінен олимпиада жүргізу.

Сабақтан тыс жұмыстар жүргізу.

Жоспар:

Сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастыру.

Сыныптан тыс жұмыс түрлері.

Сыныптан тыс оқу.

Мақсаттары мен талаптары:

-   қазақ тілінен өткен материалды бекіту, нығайту;

-   оқушылардың білімін кеңейту;

-   логикалық ойлауын дамыту, жазбаша және ауызша тілін дамыту;

-   қазақша сөйлеуіне тілдік орта жасау, тілдік жағдаяттар жасау;

- сөйлеу дағдысын қалыптастыру;
Тәрбиелік мақсаты:

- қазақ мәдениеті, салт-дәстүрімен таныстыру арқылы қазақ халқына сүйіспеншілігін ояту;

-  тілге қызығушылығын арттыру;
Талаптары:

-  оқушының жасына лайықты болуы;

-  білім деңгейіне сәйкес ұйымдастырылуы;

-  жалықтырмайтын, шаршатпайтын мерзімде өткізілуі;

-  белгілі жоспармен жүйелі жүргізілуі.

Сыныптан тыс жұмыс түрлерімен бірнеше жұмыстар жүргізу.

 «Арнаулы курстар», олимпиада т.б.жүргізу әдістемесі

Мәтіннің тұтастығы, бірлігі, тіл білімінің салаларымен байланыстыру әдістерін меңгерту.

2. Тапсырмалар:

1)  Мына  төмендегі  тақырыптар  бойынша  күрделі  сабақ  жоспарын  

 жасаңыз   (  көрнекіліктері  қоса  берілуі  тиіс ).

1. 5 сынып. Екпін

2. 6 сынып. Көмекші  сөздер

3. 6 сынып. Жіктеу  есімдіктері

4. 7 сынып. Зат  есімнің  тәуелденуі

5. 5 сынып. Қосарлану  жолымен жасалған  туынды  сөздермен сөйлемдер құрастырып жазу.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1.Арғынов Х. Қазақ тілі синтаксисі мен пунктуациясының методикасы.Алматы: Мектеп,1974.

2. Әбілқаев А. «Қазақ тілін оқыту әдістемесі», Алматы,1995.

3. Әлімжанов Б., Маманов Д., Қазақ тілін оқыту әдістемесі. Алматы, 1965.

4.Әбдікәрімова Т., Әбдіғалиева Т., Шаймерденова К. Қазақ тілін оқыту әдістемесі.Практикалық және лабораториялық жұмыстар.  Алматы: Ана тілі, 1999.

5. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. Алматы, 1992.

6. Балақаев М. Тіл мәдениеті және мектепте қазақ тілін оқыту. Алматы: Мектеп,1982.

 

15- практикалық сабақ

Қазақ тілін тереңдетіп оқытатын мектептердегі «Арнаулы курстар» жүргізу әдістемесі.

       «Арнаулы курстар» қазақ тілін тереңдетіп оқытатын мектептерде  жүргізіледі.  Олардың бағдарламалары пән бәрлестігінде қарастырылып, мектептің әдістемелік кеңесінде бектіледі. Мектеп ерекшелігіне, оқушылардың жас ерекшелігі мен білім деңгейі және қабілеті, сондай-ақ кей  жағдайда оқушылардың талап тілегіне орай арнаулы курстың тақырыптары таңдалынып, тәжірибелі мамндармен бағдарлама жасалынады және оларды алдыңғы қатарлы тәжірибелі мамандар жүргізеді,

1.Тапсырма

Қазақ тілін тереңдетіп оқытатын мектептердегі «Арнаулы курстар» жүргізу әдістемесі.

2. Тапсырмалар:

1. Фонетика курсынан «Арнаулы курстар» жүргізу әдістемесін үйрену

2. Лексика курсынан «Арнаулы курстар» жүргізу әдістемесін үйрену

3. Морфология курсынан «Арнаулы курстар» жүргізу әдістемесін үйрену

4. Синтаксис   курсынан «Арнаулы курстар» жүргізу әдістемесін үйрену

1)  Мына  төмендегі  тақырыптар  бойынша  күрделі  сабақ  жоспарын  

 жасаңыз   (  көрнекіліктері  қоса  берілуі  тиіс ).

1. 5 сынып. Екпіннің қойылуы

2. 6 сынып. Көмекші  сөздердің қолданылуы

3. 6 сынып. Септеу  есімдіктері

4. 7 сынып. Зат  есімнің  көптелуі

5. 5 сынып. Туынды  сөздермен сөйлемдер құрастырып жазу.

Пайдаланылатын әдебиеттер:

1.Арғынов Х. Қазақ тілі синтаксисі мен пунктуациясының методикасы.Алматы: Мектеп,1974.

2. Әбілқаев А. «Қазақ тілін оқыту әдістемесі», Алматы,1995.

3. Әлімжанов Б., Маманов Д., Қазақ тілін оқыту әдістемесі. Алматы, 1965.

4.Әбдікәрімова Т., Әбдіғалиева Т., Шаймерденова К. Қазақ тілін оқыту әдістемесі.Практикалық және лабораториялық жұмыстар.  Алматы: Ана тілі, 1999.

5. Байтұрсынов А. Тіл тағылымы. Алматы, 1992.

6. Балақаев М. Тіл мәдениеті және мектепте қазақ тілін оқыту. Алматы: Мектеп,1982.