Әдебиеттануға кіріспе пәнінен тест сұрақтары

1.                    «Қазақ хрестоматиясының» авторы кім?

А) Ы.Алтынсарин

В) Ә.Бөкейханов

С) А.Құнанбаев

Д) А.Байтұрсынов

Е) Ш.Уәлиханов

2. Поэтика негіздері тұңғыш рет жүйелей баяндалатын «Поэтика өнері жайында» атты трактаттың авторы кім?

А) Аристотель

В) Платон

С) Әл-Фараби

Д) Анандавардхана

Е) Буало

3. Образ жасауға қажетті негізгі амал-тәсілдер қайсы?

А) портрет, диалог, монолог

В) сюжет

С) баяндау

Д) композиция, эпилог, пролог

Е) әңгімелеу түрлері

4. Көркем шығармада табиғат бейнесінің әр алуан қырынан сипатталуы

А) пейзаж

В) силлабус

С) мінез

Д) портрет

Е) деталь

5. Шығармада суреттелетін оқиғаны қысқаша мазмұндап беру қалай аталады?

А) фабула

В) тақырып

С) композиция

Д) сюжет

Е) образ

6. Әдебиет мәселелеріне арнап «Өлең ырғағы туралы», «Ырғақ пен өлең туралы сөз», «Поэзия өнерінің негіздері туралы трактат», «Өлең кітабы» атты еңбектер жазған ойшылды атаңыз.

А) Әл-Фараби

В) В.Г.Белинский

С) Ш.Уәлиханов

Д) Гомер

Е) Аристотель

7. Сюжеттік даму сатысы

А) шарықтау шегі

В) фабула

С) эпилог

Д) композиция

Е) теңеу

8. Жеке біреуді мінеп, мысқылдайтын өлең түрі қалай аталады?

А) эпиграмма

В) эпилог

С) новелла

Д) эпиталама

Е) эклога

9. Әдебиеттің тектерін эпикалық, лирикалық, драмалық деп жіктеу негі байланысты:

А) Шындықты бейнелеу тәсілінің ерекшелігіне байланысты

В) Автордың эстетикалық мұратына

С) Идеяға

Д) Тақырыпқа

Е) Шындықты тануға-көзқарасқа байланысты

10. М.Дүйсеновтың ғылыми-зерттеу еңбегі:

А) Әдебиеттегі мазмұн мен форманың бірлігі

В) Қазақ романы және психологиялық талдау

С) М.Әуезовтің творчествосы

Д) Көзқарас

Е) Телағыс

11. М.Әуезовтің «Абай жолы» романындағы типтік образ:

А) Құнанбай

В) Шәкен

С) Еламан

Д) Игілік

Е) Амантай

12. Суреткердің о бастағы ой өзегі қалай аталады?

А) Авторлық идея

В) Субъективтік идея

С) Ішкі композиция

Д) Сыртқы композиция

Е) Объективтік идея

13. Шындықты суреттеудегі қаламгерге тән құштарлық, оның қоғамдық көзқарасының тұғыры, ой өзегіндегі мығым принцип:

А) тенденция

В) мотив

С) деталь

Д) идея

Е) тақырып

14. Сюжеттің даму сатылары

А) экспозиция, байланыс, шарықтау шегі

В) кейіптеу, астарлау, айшықтау

С) мезгеу, градация, экспозиция

Д) дамыту, экспозиция, кейіптеу

Е) шешімі, айшықтау, дамыту

15. Диалектизм дегеніміз:

А) жергілікті говор, белгіленген аумақтың тұрғындары ғана қолданатын халық тілінің элементі

В) жаңа сөздер

С) тарихи оқиғаға байланысты туған сөздер

Д) кірме сөздер

Е) қолданудан шығып қалған, ескі сөздер

16. Үзіндіде арнаудың қай түрі кездеседі?

Жаудан жылқы айырып,

Ақырып жауға тиісіп.

Батыр болар ма екенсің?

Сөйлегенде сөз бермей

Шешен болар ма екенсің?

А) сұрай

В) зарлай

С) жай

Д) жарлай

Е) риторикалық

17. Қазақтың ұлы ақыны Абай енгізген өлең өлшемі:

А) Сегіз аяқ

В) Тоғыз аяқ

С) Үш аяқ

Д) Он алты аяқ

Е) Он екі аяқ

18. Неше бунақты тармақ:

Не сыйласын, несін берсін ел маған,

Тұрсақ екен, елім де аман, мен де аман.

Таулар менің таусылмайтын бақытым,

Ал ырысым – ұланғайыр кең далам.

А) Үш бунақты тармақ

В) Бір бунақты тармақ

С) Екі бунақты тармақ

Д) Төрт бунақты тармақ

Е) Он екі бунақты тармақ

19. Төменде көрсетілген ведалардың қайсысы гимндердің (ұрандардың) жинағы  болып табылады?

А) Ригведа

В) Атхарваведа

С) Яджурведа

Д) Махабхарата

Е) Самаведа

20. Қарапайым адамдар тіршілігін суреттейтін, солардың бастарындағы күйініш-сүйінішті, қуаныш-ренішті, отбасылық тұрмыстың шырғалаңдарын сөз ететін, сезімге табыну көріністері айқын аңғарылатын әдеби ағым:

А) сентиментализм

В) классицизм

С) натурализм

Д) фрейдизм

Е) футуризм

21. Эпостың шыңы, негізгі қаһарманы- халық болып табылатын көлемді шығарма:

А) эпопея

В) мысал

С) тақпақ

Д) новелла

Е) сатира

22. Жамбылдың «Ленинградтық өренім» жырының жанры:

А) саяси лирика

В) көңіл-күй лирикасы

С) табиғат лирикасы

Д) махаббат лирикасы

Е) элегия

23. «Әдебиет – ақиқат өмірдің сырлы суреті, халықтың көркем тарихы». Ділмәр сөз авторы кім?

А) З.Қабдолов

В) М.Әуезов

С) М.Жұмабаев

Д) А.Байтұрсынұлы

Е) М.Дулатұлы

24. «Бетін аяз қарыған ару қыз асыға басып ішке енді», - деген сөйлемдегі «аяз қарыған» деген тіркес көріктеудің қай түріне жатады?

А) әсерлеу

В) айқындау

С) кейіптеу

Д) алмастыру

Е) ауыстыру

25. Доспамбет жырау толғауындағы Туған айдай нұрланып, Дулыға кидім, өкінден… - деген жолдарында қандай көркемдік тәсід қолданғандығын табыңыз

А) теңеу

В) метафора

С) эпитет

Д) метонимия

Е) әсірелеу

26. Қазақ әдебиетінде әдебиеттанудың негізін қалаған кім?

А) А.Байтұрсынұлы

В) Қ.Жұмалиев

С) М.Әуезов

Д) Ж.Аймауытов

Е) С.Қирабаев

27. «Философ силлогизммен, ал ақын – образдармен ойлайды» деген тұжырымның авторы

А) Платон

В) В.Белинский

С) Н.В.Чернышевский

Д) Д.Дидро

Е) Гегель

28. Образ жасауға қажетті негізгі амал-тәсілдер қайсы?

А) портрет, монолог, диалог

В) сюжет

С) әңгімелеу түрлері

Д) баяндау

Е) композиция, эпилог, пролог

29. Шығармадағы әрекеттердің дамуының басталуын, қарама-қайшылықтардың туындауын бейнелеу қалай аталады?

А)  байланыс

В) экспозиция

С) шарықтау шегі

Д) сюжет

Е) пролог

30. Көркем туындының әңгімеден айтуға болатын мазмұны қалай аталады?

А) сюжет

В) фабула

С) пішін

Д) композиция

Е) әдеби тіл

31. Өлеңдегі тармақтар үйлесімін қарастыратын өлеңтану саласы қайсы?

А) строфика

В) фоника

С) силлабика

Д) тоника

Е) метрика

32. Мыналардың ішінен әдеби түрді атаңыз:

А) поэма

В) фабула

С) эпос

Д) драма

Е) лирика

33. «Кездеспей кеткен бір бейне» поэмасының авторы кім?

А) Ғ.Мүсірепов

В) Т.Жароков

С) М.Әуезов

Д) Х.Ерғалиев

Е) Ә.Тәжібаев

34. А.Байтұрсыновтың әдебиет теориясына арналған еңбегін көрсетіңіз.

А) Әдебиет танытқыш

В) Сөз өнері

С) Әдебиет теориясы

Д) Қазақ өлеңінің құрылысы

Е) Поэтикалық өнер

35. Образ жасаудағы типтендіру деген не?

А) әлеуметтік топ өкілдерінің бір образ басына жинақталып берілуі

В) кейіпкердің өмірде болған адамнан алынуы

С) кейіпкердің сырт келбетінің шығармада суреттелуі

Д) әдеби кейіпкердің ішкі болмысын даралап суреттеу

Е) шығармадағы кейіпкердің автор берген бағасының шығармада сақталуы

36. «Абай жолы» романындағы Құнанбай қандай образ?

А) эпикалық

В) драмалық

С) юморлық

Д) лирикалық

Е) сатиралық

37. Әдебиетшінің құралы

А) Тіл, сөз

В) Саз

С) Қимыл

Д) Бояу

Е) Үн

38. Төмендегі өлең жолдарында қайталаудың қай тәсілі қолданылады

Атадан ұл туса игі,

Ата жолын қуса игі.

Атадан ұл тумаса,

Ата жолын қумаса,

Туғаннан тумағаны сол игі.

А)  эпиформа

В) жай қайталау

С) анафора

Д) синтаксистік параллелизм

Е) еспе қайталау

39. А, а, б, а – ұйқастың қай түрі.

А) қара өлең ұйқасы

В) аралас ұйқас

С) егіз ұйқас

Д) шалыс ұйқас

Е) кезекті ұйқас

40. Силлабикадағы шешуші нәрсе.

А)  буын

В) дауыс

С) үн

Д) ырғақ

Е) екпін

41. Гегель өнердің дамуын неше сатыға бөлді:

А) 3

В) 8

С) 7

Д) 2

Е) 5

42. А.Байтұрсынов драма жанрындағы трагедия, комедия деген жанрлық түрлерді қалай атаған?

А) қайғы, мұң, күлкі

В) трагедия, драма, комедия

С) арамтер, яки әурешілік

Д) мерт, яки, әлек текті тартыс

Е) сергелдең, яки азани тартыс

43. М.Атымовтың ғылыми еңбегі

А) Қазақ романдарының поэтикасы

В) Сөз өнері

С) Жазушы еңбегі

Д) Қаһарманның рухани әлемі

Е) Ж.Аймауытов туындыларындағы тұлға

44. І.Жансүгіровтің «Құқ» жинағы

А) поэмалар жинағы

В) өлеңдер жинағы

С) сықақ әңгімелер мен фельетондар

Д) мысал өлеңдер

Е) зерттеу еңбегі

45. Пейзаж терминінің мағынасы

А) табиғатты суреттеу

В) оқиғаны баяндау

С) оқиға болған жерді көрсету

Д) бір адамның портретін беру

Е) адамның сыртқы түрін сипаттау

46. А.Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» еңбегі қай жылы жазылды?

А) 1926

В) 1912

С) 1931

Д) 1908

Е) 1928

47. Өнердің қай түрін сөз өнері деп атаймыз?

А) әдебиет

В) бейнелеу өнері

С) саз өнері

Д) сәулет

Е) мүсін

48. «Конфликт» терминінің қазақшасы?

А) қақтығыс

В) талас

С) тартыс

Д) айқас

Е) алауыздық

49. Көркем әдебиетті құрайтын ең қарапайым да кішкентай бөлшектерді атаңыз.

А) сөздік образдар

В) сюжет

С) идея

Д) композиция

Е) тақырып

50. Сюжеттің негізі

А) идея

В) композиция

С) фабула

Д) тақырып

Е) тенденция

51. Көркем туындының әңгімелеп айтуға болатын мазмұны қалай аталады?

А)  сюжет

В)  әдеби тіл

С)  фабула

Д)  композиция

Е)  пішін

52. А.Байтұрсыновша айтқанда, өлеңді айтқанда сезілетін дауыс толқынының соқпа-соқпасының арасы

А)   бунақ

В)   тармақ

С)  айшық

Д)  шумақ

Е)  буын

53. Новелла қандай жанрлық түрге жатады?

А)  шағын көлемді

В)  жоқтау өлең

С)  лирикалық жанр

Д)  сюжеттегі өлең

Е)  лирикалық драма

54. Көркем ой көрігінен түрленіп шыққан өмір шындығы дегеніміз не?

А)  мазмұн

В)   пішін

С)  композиция

Д)  градация

Е)  кульминация

55. Юморлық тәсіл қандай категория?

А)  эпикалық

В)  эстетикалық

С)  педагогикалық

Д)  мәдени

Е)  рухани

56. Ә.Нұрпейісов сомдаған типтік кейіпкер

А)  Сүйеу қарт

В)  Шоқпыт

С)  Сңлекей кенжесі

Д)  Қартқожа

Е)  Мұқыш

57. Жазушының шындық өмірден таңдап-талғап алған, өзінің көркем шығармасына арқау ететін өмір құбылысының тобы?

А)  тақырып

В)  сюжет

С)  экспозиция

Д)  деталь

Е)  идея

 

58. Автордың шығармасында суреттеп отырған өмір құбылыстары жайлы айтқысы келген ойы

А)   шығарманың идеясы

В)  шығарманың композициясы

С)  шығарманың көркемділігі

Д)  шығарманың тілі

Е)  шығарманың тақырыбы

59. Суреткердің өзі суреттеп отырған өмір шындығына шығарған үкімі, соңғы сахна

А)  шешім

В)  дамыту

С)  шарықтау шегі

Д)  байланыс

Е)  экспозиция

60. Бас көтерсе төсектен

Өз үйіне симайды

Дүниедегі өсектен

Дым қалдырмай жинайды.

Қандай образ?

А)  сатиралық

В)  геройлық

С)  драмалық

Д)  романтикалық

Е)  фантастикалық

61. Өлең тармағындағы сөз аяғының үндестігі, өзара дыбыстас естілуі

А)   ұйқас

В)  символ

С)  бунақ

Д)  ырғақ

Е)  тармақ

62. Төмендегі өлең неше буынды:

Арқаның кербез сұлу Көкшетауы

Дамылсыз сұлу бетін жуған жауын

Жан-жақтан ертелі кеш бұлттар келіп,

Жүреді біліп кетіп есен-сауын.

А)  Он бір буынды

В)  тоғыз буынды

С)  аралас буынды

Д)  екі буынды

Е)  жеті буынды

63. Көркем мәтін арқылы адамзат болмысын, адамның рухани әлемін жан-жақты танып-білуді мақсат ететін ғылымды атаңыз.

А)  филология

В)   өнер тарихы

С)  мәдениеттану

Д)  эстетика

Е)  әдебиет тарихы

64. «Поэтикалық өнерде» дәріптелетін бағыт:

А)   ағартушылық

В)   классицизм

С)  қайта өрлеу

Д)  орта ғасыр

Е)  ежелгі дәуір

65. Лиро-эпикалық немесе аралас жанрға жататын туындыны анықта:

А)  баллада

В)  бәйіт

С)  әңгіме

Д)  элегия

Е)  роман

66. А.Байтұрсынов лириканы қалай атады?

А)  толғау

В)  күй

С)  ойламалдау

Д)  әуезе жыр

Е)  көңілді саз

67. «Шаңыраққа қара» деген сөз тіркесі әдеби көркемдеу тәсілінің қайсысына жатады?

А)   меңзеу

В)  кейіптеу

С)  әсірелеу

Д)  теңеу

Е)  айқындау

68. «Бар, жүгір, ұш» – дегенде айшықтаудың қай түрі қолданылады?

А)   дамыту

В)  сұрай арнау

С)  шендестіру

Д)  қайталау

Е)  егіздеу

69. Поэтика ғылымының іргетасын қалаушы ойшылды табыңыз.

А)  Аристотель

В)  Каллимах

С)  Әл-Фараби

Д)  Конфуций

Е)  Платон

70. Тақырыбы мен кейіпкерлері ортақ шығармалар топтамасы

А)  цикл

В)  әңгімелер

С)  жинақ

Д)  новелла

Е)  эпизо

71. Көркем шығарманы қорытудың бір түрі

А)  эпилог

В)  экспозиция

С)  монолог

Д)  прлог

Е)  диалог

72. Көркем туындының әңгімелеп айтуға болатын мазмұны қалай аталады?

А)  сюжет

В)  әдеби тіл

С)  композиция

Д)  фабула

Е)  пішін

73. Көркем әдебиетте өзіндік көркемдік әлем жасайтын тұлға кім?

А)  әдеби қаһарман

В)  тип

С)  қаламгер

Д)  образ

Е)  характер

74. Сюжеттік даму сатысы

А)  шарықтау шегі

В)  теңеу

С)  эпилог

Д)  фабула

Е)  композиция

75. көркем шығарманың тарихи қалыптасып, даму үстінде болатын типін көрсетіңіз.

А)  әдеби үрдіс

В)  әдеби жанр

С)  әдеби ағым

Д)  әдеби бағыт

Е)  әдеби шығарма

76. Адам өмірінде, немесе хайуанаттар дүниесінде болуға лайық, әр алуан қызық, кейде тіпті ғажайып оқиғаларды ойдан шығарып, әсіре әңгімелейтін көркем баян, әсерлі хикая

А)  ертегі

В)  әңгіме

С)  повесть

Д)  новелла

Е)  очерк

77. Әдеби-көркем шығарманың құрылымын әдебиеттанудың қай саласы қарастырады?

А)  әдебиет теориясы

В)  әдебиет тарихы

С)  әдебиет сыны

Д)  историяграфия

Е)  библиография

78. Ғ.Мүсіреповтің «Ақан сері – Ақтоқты» драмасындағы Қоңқай образы қандай образ?

А)  юморлық образ

В)  лирикалық образ

С)  сатиралық образ

Д)  драмалық образ

Е)  эпикалық образ

79. А.Байтұрсынов пейзаж бен портретті қалай атаған?

А)  әліптеу

В)  мәлімдеу

С)  пайымдау

Д)  мәністеу

Е)  зейіндеу

80. Шығарма жазу барысында ұстанған автордың о бастағы ой өзегі қалай аталады?

А)  авторлық идея

В)  негізгі идея

С)  қосалқы идея

Д)  субъективті идея

Е)  объективті идея

81. Сюжеттің басталуы:

А)  экспозиция

В)  кульминация

С)  шешім

Д)  деталь

Е)  соңы

82. Үзіндіде кездесетін троптың басым түрі.

Бұлттай қасы жауып екі көзін,

Бурадай бұрқ-срқ етіп долданғанда.

А)  теңеу

В)  сарказм

С)  метонимия

Д)  метафора

Е)  эпитет

83. Қазақ өлеңінің өлшемі

А)  силлабикалық

В)  метрикалық

С)  шумақтық

Д)  силлабо-тоникалық

Е)  тоникалық

84. Шұбыртпалы ұйқасты көрсет

А)  а-а-а-а    В) а-б-б-а    С)  а-б-с-а   Д)  а-б-в-г   Е)  а-б-а-б

85. Силлабикадағы шешуші нәрсе

А)  буын

В)  ырғақ

С)  дауыс

Д)  екпін

Е)  үн

86. Әдеби бағыт дегеніміз не

А)  әдеби ағым

В)  әдеби процесс

С)  әдеби тіл

Д)  әдеби кейіпкер

Е)  эстетикалық шығармашылық бағдарламасы, ортақ принципі бар жазушылар тобы

87. Жеке адамның мінез-болмысын мысқылдауға арналған шағын сатиралық өлең

А)  эпиграмма

В)  эпитафия

С)  пародия

Д)  фельетон

Е)  памфлет

88. Сатиралық образ жасаудың басты тәсіліне не жатады?

А)  сарказм

В)  теңеу

С)  табу

Д)  метонимия

Е)  гротеск

89. Жаудырап көзі

Тамшылап сөзі,

Жібектей шашын тараса,

Қалмайды халің

Шығады жаның

Қиғаштай көзбен қараса

Бұл дүниеде қыз қызық,

Бозбалада ой бұзық.

Толғаудың қай түріне жатады?

А)  сұқтаныс толғау

В)  налыс толғау

С)  намыс толғау

Д)  сөгіс толғау

Е)  сап толғау

90. Ш.Уәлиханов қазақ әдебиетінің қай жанрын зерттеді?

А)  өлең

В)  поэма

С)  айтыс

Д)  лирика

Е)  дастан

91. Ым-ишара өнері қалай аталады?

А)  пантомима

В)  сөз өнері

С)  сәулет өнері

Д)  би

Е)  саз өнері

92. Шығармада суреттелетін оқиғаны қысқаша мазмұндап беру қалай аталады?

А)  фабула

В)  композиция

С)  сюжет

Д)  тақырып

Е)  образ

93. Нар тәуекел құлаш ұрдым қиынға,

Қайрат шіркін алып шықса, қиын ба?!

Неше буынды өлең өлшемі қолданылған?

А)  он бір буын

В)  жеті буын

С)  сегіз буын

Д)  алты буын

Е)  он буын

94. Гегель бойынша өнердің символикалық түріне мұралар

А)  философиялық толғамдар

В)  көне шығыс архитектурасы

С)  жаңа замандағы бейнелеу өнері

Д)  көркем туындылар

Е)  ежелгі гректің мүсін өнері

95. А.Байтұрсынов «ұлы әңгіме» деп қай жанрды атайды?

А)  роман           В)  әңгіме          С)  драма

Д)  повесть

Е)  поэма

96. Көркем шығарма тексін зерттеп баспаға даярлайтын қандай пән?

А)  текстология

В)  стилистика

С)  историография

Д)  библиография

Е)  деректану

97. Образ жасаудағы портрет дегенім не?

А)  кейіпкердің сырт келбетінің шығармада суреттелуі

В)  кейіпкерге автор берген бағаның шығарманың өн бойында сақталуы

С)  шығарма кейіпкерінің өмірдегі бейнеден алынуы

Д)  әдеби кейіпкердің ішкі болмысын даралап суреттеу

Е)  әлеуметтік топ адамдарын жинақтап суреттеу

98. Көркем бейне көркемдік әдіс тұрғысынан қалай жіктеледі?

А)  романтикалық және реалистік

В)  юморлық және сатиралық

С)  эпикалық және лирикалық

Д)  классицистік және сентиминталистік

Е)  трагедиялық және комедиялық

 

99. Шығармада алдыңғы ойдан соңғы ойды, алдыңғы оқиғадан соңғы оқиғаны күшейтіп айту

А)  дамыту

В)  шендестіру

С)  ситуация

Д)  шешу

Е)  байланыстыру

100. «Өлең өнерінің қағидалары туралы трактаттың» авторы:

А)  Әл-Фараби

В)  Абай

С)  Аристотель

Д)  А.Байтұрсынов

Е)  В.Г.Белинский

101. А.Байтұрсынов әдебиеттің үш тегін қалай атады?

А)  әуезе, толғау, айтыс-тартыс

В)  ұзақ сөз, көңілді сөз, көсем сөз

С)  ұлы әңгіме, эпос, толғау

Д)  айтыс-тартыс, эпос, ұзақ әңгіме

Е)  эпос, лирика, драма

102. Қарапайым адамдар тіршілігін суреттейтін, солардың бастарындағы күйініш-сүйінішті, қуаныш-ренішті, отбасылық тұрмыстың шырғалаңын сөз ететін, сезімге табыну көріністері айқын аңғарылатын әдеби ағым:

А)  сентиминтализм

В)  натурализм

С)  футуризм

Д)  классицизм

Е)  фрейдизм

103. Лирикалық шығарманың бас қаһарманы кім болып табылады?

А)  ақынның өзі

В)  ертегі кейіпкері

С)  аңыз кейіпкер

Д)  айтыскер ақын

Е)  ер қорғаған батыр

104. Юморлық образ неге негізделген?

А)  әзілге

В)  мысқылға

С)  келемежге

Д)  мазаққа

Е)  ғажайыпқа

105. Үйі мәз боп қой сойды

Сүйіншіге шапқанға

- деген тармақтарда троптың (құбылтудың) қай түрі қолданылған?

А)  метафора

В)  символ

С)  метонимия

Д)  синекдоха

Е)  ирония

106. Аллитерация дегеніміз

А)  дауыстардың үндесуі

В)  дыбыс ырғағы

С)  екпін

Д)  дауыссыздардың қайталануы

Е)  дауыс интонациясы

107. «Поэтика» терминін енгізген халық

А)  грек

В)  қытай

С)  үнді

Д)  парсы

Е)  рим

108. Көркем шығармаларды дер кезінде талдап, баға беретін, олардың идеялық-көркемдік мәнін, әдеби процестегі алатын орнын анықтайтын әдебиеттану ғылымының негізгі бір саласы?

А)  әдебиет сыны

В)  әдебиет теориясы

С)  текстология

Д)  әдебиет тарихы

Е)  библиография

109. Шығармада бейнеленген тартыстар тарқатылып, оның алдағы шешімінің түрлі ықтимал жолдары аңғарылатын сюжет бөлшегін көрсетіңіз?

А)  шешілу

В)  әрекет дамуы

С)  байланыс

Д)  эпилог

Е)  шарықтау шегі

110. А.Байтұрсынұлы Абайға дейінгі поэзияға негізделген қайндай ұйқас мол кездеседі деген?

А)  шұбыртпалы

В)  кезекті

С)  шалыс

Д)  аралас

Е)  егіз

111. Гегельдің көрсетуінше өнер дамуының бірінші кезеңі:

А)  классикалық

В)  символистік

С)  романтикалық

Д)  образды

Е)  реалистік кезең

112. Ғ.Мұстафиннің «Шығанақ» романындағы Шығанақ қандай образ?

А)  реалистік

В)  романтикалық

С)  юморлық

Д)  фантастикалық

Е)  сатиралық

113. Есімі елге тараған жеке адамдарды мадақтайтын не болмаса ел ішіндегі елеулі оқиғаларды дәріптейтін аса көтеріңкі, көңілді жанр:

А)  ода

В)  идиллия

С)  мадригал

Д)  эпитафия

Е)  романс

114. «Ішкі монолог» терминін алғаш қолданған әдебиет сыншысы:

А)  Чернышевский

В)  Плеханов

С)  Буало

Д)  Добролюбов

Е)  Байтұрсынов

115. Көркем шығармада жинақтау неге әкеледі?

А)  типтендіру

В)  мінез

С)  персонаж

Д)  образ

Е)  прототип

116. Әдебиеттің предметі не?

А)  адам

В)  дәуір

С)  қаламгер

Д)  өнер

Е)  қоғам

117. Жастық менің жаныма жыр байлады,

Жастық мені жалтартпай шыңға айдады.

Жастық мені шыңдады, шынықтырды,

Жастық шіркін өмірді шын ұқтырды.

Шумақтағы поэтикалық фигураның түрі.

А)  анафора

В)  жай қайталац

С)  риторикалық сауал

Д)  еспе қайталау

Е)  эпифора

118. 8-10 ғасырда араб поэзиясында пайда болған ұзын және қысқа буындары кезектесіп келетін, кейін парсы және түрік тілдеріне тараған өлең жүйесі:

А)  аруз

В)  редиф

С)  ямака

Д)  аланкар

Е)  теджинис

119. Дәстүрлі өлең шумағы неше тармақтан тұрады?

А)  төрт

В)  үш

С)  бір

Д)  екі

Е)  жеті

120. Л.Тимофеев пен З.Қабдолов бойынша әдеби әдіс нешеу?

А)  2   В)  3  С)  4  Д)  5  Е)  6 

121. Мұрат Мөңкеұлының шығармалары жататын ағымға:

А)  «Зар заман» ағымы

В)  сентиминтализм ағымы

С)  декаденттік ағым

Д)  классицизм ағымы

Е)  социалистік реализм ағымы

122. Сықақ пен сынға негізделген күлкілі пьеса:

А)  комедия

В)  романс

С)  траги-комедия

Д)  трагедия

Е)  мадригал

123. Бір ұғымның орнына екінші ұғымды айтуды қалай атаймыз?

А)  бернелеу

В)  теңеу

С)  меңзеу

Д)  әсірелеу

Е)  айқындау

124. Егіздеудің әдеби термині теорияда қалай аталады?

А)  параллелизм

В)  градация

С)  антитеза

Д)  эллипсис

Е)  инверсия

125. Түркі тіліндегі алғашқы филологиялық еңбектің авторын атаңыз.

А)  М.Қашқари

В)  Ж.Баласағұни

С)  А.Байтұрсынов

Д)  Әл-Фараби

Е)  Х.Досмұхамедов

126. Классикалық үлгілердегі әдеби туындыларда экспозиция, байланыс, әрекет даму, шарықтау шегі, шешілу сияқты бөлшектерден тұратын күрделі тұтастық қалай аталады?

А)  сюжет

В)  композиция

С)  экспозиция

Д)  тақырып

Е)  эпилог

127. Адамның ішкі сөзі:

А)  монолог

В)  сюжет

С)  диалог

Д)  фабула

Е)  портрет

128. Мыналардың ішінен әдеби түрді атаңыз:

А)  поэма

В)  фабула

С)  драма

Д)  лирика

Е)  эпос

129. «Рамаяна» эпосының басты қаһарманы:

А)  Рама

В)  Кришна

С)  Бхима мен Драупади

Д)  Раджа

Е)  Арджуна мен Драупади

130. Драмалық тектің жанрлық түрі.

А)  трагедия

В)  экспозиция

С)  ода

Д)  новелла

Е)  реализм

131. Әдебиеттің тектері мен түрлері жайлы еңбектер жазған әдебиетшілер:

А)  Лессинг, Буало, Белинский, Байтұрсынов, Қабдолов

В)  Веселовский, Чернышевский, Гоголь, Луначарский, Щербина

С)  М.Жұмабаев, Ж.Аймауытов, М.Дулатов

Д)  Петров, Днепров, Р.Бердібаев

Е)  Гете, Добролюбов, Плеханов

132. Отеллоның кейіпкер ретіндегі сипаты:

А)  трагедиялық

В)  сатиралық

С)  комедиялық

Д)  геройлық

Е)  юморлық

133. Бір шығармадағы бірнеше және әр алуан жеке тақырыптар мен идеялардың басын бір жерге қосып, бір арнамен өрбітіп тұрған бірегей, өзекті мәселені қай идеяның түріне жатқызамыз?

А)  негізгі идея

В)  субъективті идея

С)  авторлық идея

Д)  объективті идея

Е)  қосалқы идея

134. Композицияның сюжеттен тыс элементі:

А)  пролог

В)  сюжеттік байланыс

С)  оқиғаның шарықтау шегі

Д)  көркем тартыс

Е)  экспозиция

135. Литота ойды қалай бейнелейді?

А)  мүлде кішірейте суреттейді

В)  сөздердің мағынасын бұрып айту

С)  салыстыра суреттеу

Д)  сөздерді қарама-қарсы мәнде айту

Е)  әсірелеу, ұлғайту

136. Қазақ өлең құрылысындағы ең басты өлшем.

А)  буын

В)  ұйқас

С)  дыбыс үндестігі

Д)  ырғақ

Е)  екпін

 

137. Сен – күйкентай,

Мен – тұйғын,

Жүр жайыңа одан да.

Ақын қолданған көркемдік суреттеу тәсілі:

А)  символ

В)  кейіптеу

С)  метафора

Д)  теңеу

Е)  синекдоха

 

138. Әдеби мектеп дегеніміз.

А)  бір бағыттағы (бір ұстазды құрмет тұтқан немесе ортақ идея ұстанған) жазушылар тобы

В) әдеби тіл

С)  әдеби ағым

Д)  эстетикалық шығармашылық бағдарламасы, ортақ принципі бар жазушылар тобы

Е)  әдеби процесс

 

139. Поэтика ғылымының іргетасын қалаушы ойшылды атаңыз.

А)  Аристотель

В)  Платон

С)  Әл-Фараби

Д)  Каллимах

Е)  Конфуций

 

140. Тақырыбы немесе кейіпкерлері ортақ шығармалар топтамасы:

А)  цикл

В)  әңгімелер

С)  жинақ

Д)  новелла

Е)  эпизод

 

141. Көркем әдебиетте өзіндік көркемдік әлем жасайтын тұлға кім?

А)  әдеби қаһарман

В)  тип

С)  образ

Д)  қаламгер

Е)  характер

 

142. Көркем шығарманың тарихи қалыптасып, даму үстінде болатын типін көрсетіңіз.

А)  әдеби үрдіс

В)  әдеби жанр

С)  әдеби ағым

Д)  әдеби бағы

Е)  әдеби шығарма

 

143. Композицияның негізгі қасиеті

А)  көркем шығарманың жүйесін біріктіруші құрылым болуында

В)  сюжеттік шығармада болмайтындығында

С)  тарихи оқиғаларды суреттеуге қолдануында

Д)  адамдар арасындағы тартысқа желі болуында

Е)  шығармадағы кейіпкер сезімін суреттеуінде

 

144. Драмалық бейнелеу тәсілінің ерекшеліктері қандай туындыларда іске асырылады?

А)  трагедия, комедия, драма

В)  поэма, элегия, гимн

С)  романс, соната, ода

Д)  хикаят, әңгіме, новелла

Е)  роман, роман-эпопея, роман-эссе

 

145. «Қазақтың бас ақыны» деген мақала жазып, А.Құнанбаев шығармашылығы туралы пікір айтқан ғалым:

А)  А.Байтұрсынов

В)  М.Дулатов

С)  С.Сейфуллин

Д)  М.Жұмабаев

Е)  Ғ.Тоғжанов

 

146. «Поэзия адамның еркі тілімен берілетіндіктен, онда үнде, сурет те және байымды айқын айтылған түсінік те болмақ. Сондықтан, өзге өнердің барлық элементтері поэзияда бар». Белинский бұл пікірін қай еңбегінде айтқан?

А)  Поэзияны тегі мен түріне қарап бөлу

В)  Гогольге хат

С)  Кольцов өлеңдері

Д)  әдебиеттік армандар

Е)  А.Пушкин шығармалары

 

147. Адамдар арасындағы әрекеттің басы, тартыстың басталуы сияқты, шығарма арқауындағы негізгі оқиғаның әуелгі туындау себебі:

А)  сюжеттік басталуы

В)  сюжеттік байланыс

С)  сюжеттің дамуы

Д)  сюжеттің шарықтау шегі

Е)  сюжеттің шешімі

 

148. М.Әуезов трагедиялары хақында «Трагедия табиғаты» атты зерттеу жазған көрнекті әдебиетші ғалым.

А)  Р.Нұрғалиев

В)  Р.Бердібаев

С)  З.Ахметов

Д)  Б.Кенжебаев

Е)  С.Қасқабасов

 

149. Жалғыздық, ортасына, қоғамға көңіл толмау қандай кейіпкерге тән ерекшелік?

А)  лирикалық

В)  мифтік

С)  драмалық

Д)  романтикалық

Е)  юморлық

 

150. Алп, алп басқан, алп басқан, Арабы торым өзіңсің

Жазылы, алтын қол кескен, Алдаспаным өзіңсің! – деген өлең шумағында қай сөз архаизмге жатады?

А)  алдаспан

В)  қол

С)  торы

Д)  арабы

Е)  алтын

 

151. Өнердегі тек пен түр, жанрлардың бір-бірінен бөлінбей, бірлікте көрінуі қалай аталады?

А)  синкретизм

В)  поэтизм

С)  көркемдік шындық

Д)  романтизм

Е)  силлогизм

 

152. Күлімсіреп аспан тұр

Жерге ойлантып әр нені

Бір себепсіз қайғы құр

Баса ма екен пендені?

Қапамын мен, қапамын

Қуаныш жоқ көңілде

Қайғырамын, жатамын

Нені іздеймін өмірде?

Өлеңнің жанрын белгіле

А)  элегия

В)  романс

С)  табиғат лирикасы

Д)  ода

Е)  сонет

153. Астындағы Бурылдың

Жоғарғы ерні көк тіреп,

Төменгі ерні жер тіреп… - деген тармақтарда қандай көркемдік тәсіл қолданылған?

А)  әсірелеу

В)  бернелеу

С)  теңеу

Д)  меңзеу

Е)  айқындау

154. Көркем әдебиеттің өзекті тақырыбын атаңыз.

А)  адам

В)  уақыт

С)  табиғат

Д)  қоғам

Е)  образ

155. Көркем әдебиет пішінін атаңыз.

А)  тақырып

В)  идея

С)  проблема

Д)  сөз

Е)  композиция

156. Шығармадағы суреттелген оқиғаны тұжырымдап,қысқаша рет-ретімен жүйелеу, ықшамдап, негізгі оқиғаны ғана мазмұндау.

А)  фабула

В)  композиция

С)  мазмұн

Д)  пішін

Е)  сюжет

 

157. Драмалық тектің жанрлық түрі

А)  трагедия

В)  экспозиция

С)  новелла

Д)  реализм

Е)  ода

 

158. Әдебиеттану ғылымының негізгі үш саласы

А)  әдебиет тарихы, әдебиет теориясы, әдебиет сыны

В)  эпос, лирика, драма

С)  әдебиеттің халықтығы, әдебиеттің ұлттығы, әдебиеттің таптығы

Д)  текстология, библиография, историография

Е)  трагедия, комедия, драма

 

159. Әдебиеттің тектерін эпикалық, лирикалық, драмалық деп жіктеу неге байланысты

А)  шындықты бейнелеу тәсілінің ерекшелігіне байланысты

В)  тақырыпқа

С)  шындықты тануға – көзқарасқа байланысты

Д)  автордың эстетикалық мұратына

Е)  идеяға

 

160. Этимологиялық жағынан латынның «әңгімелеу, баяндау» деген мағына беретін сөзінен келіп шығатын термин қайсы?

А)  фабула

В)  пішін

С)  композиция

Д)  тақырып

Е)  идея

 

161.«Өлең өнерiнiң қағидалары туралы  трактаттың» авторын көрсетiңiз ?


    à) Әл-Фараби


    в) Аристотель


    с) М.Қашқари

   д) Платон


    е) Демокрит

 162. Көне үндiнiң ежелгi поэтикалық туындысы

   а) «Махабхарата»

   в) «Одиссея»

   с) «Шахнама»

   д) «Авеста»


   е) «Көрмегенi жоқ кiсi» туралы


163. «Гогольге хат» кiмнiң әдеби мақаласы?


   а) В.Г.Белинский


   в) А.И.Герцен


   с) Н.А.Добролюбов


   д) Н.Г.Чернышевский


   е)  Д.И.Писарев


164. Поэзияның тегi мен түрiне қарап алғаш ой айтқан кiм ?


    а) В.Г.Белинский


    в) А.С.Пушкин


    с) Н.Г.Чернышевский


    д) Л.Н.Толстой


    е) А.И.Герцен

165. Қазақ өлең құрылысын зерттеушi теоретик- ғалым


    а) З.Ахметов


    в).Бердiбаев


    с) Р.Нұрғалиев


    д) Д.Ысқақ


    е) Т.Кәкiшев

166. Футуризм ағымының өкiлi кiм?

  а)  В.В.Маяковский

  в) Л.Н.Толстой

  с) А.С.Пушкин

   д) Ф.М.Достоевский

  е) Н.Г.Чернышевский


 

167. Мына шығармалардың қайсысы кейiптеу тәсiлiмен жасалынған?


  а)   Абай «Қыс»


  в)  С.Торайғыроа «Бiр адамға»


  с) Т.Айбергенов «Ей адамдар»


  д) М.Мақатаев «Үш бақытым»


  е )Абай «Көзiмнiң қарасы»


168.Қайтсiн, қолы тимептi

    Өлеңшi, әншi есiл ер!

    Ала жаздай ән салсаң,

    Селкiлде де, билей бер

   Мұнда троптың қай түрi қолданылған?


а)    ирония


в)    гипербола


с)    гротеск


д)   синекдоха


е)   литота


169. Сұр бұлт түсi суық қаптайды аспан,

      Күз болып дымқыл тұман жердi басқан (Абай)

     Асты сызылған сөздер троптың қай түрiне жатады?


  а)  эпитет


  в)   теңеу


  с)  литота


  д)  метафора


   е) метонимия



170.Әдебиеттану ғылымының қосымша саласы.


   а)   текстология


   в)  әдебиет тарихы


   с)  әдебиет сыны


   д) әдебиет теориясы


   е) мәнерлеп оқу


171.Образдың тек тұрғысынан жасалу түрi.


   а)  эпикалық


   в) романтикалық


   с)  сатиралық


   д) трагедиялық


   е) юморлық


 

172.Әр суреткерге тән шығармашылық ерекшелiк


   а)  стиль


   в) пафос


   с) ағым


   д) тенденция


   е) фабула


173.Публицистикалық роман жанрының өкiлi


  а)  Н.Г.Чернышевский


  в)  О.Бальзак


  с)  В.Шекспир


  д) Ф.Н.Достоевский


  е) В.Гюго


174.«Әдебиеттiк армандар»атты сыни мақаланың авторы кiм?


  а) В.Г.Белинский


  в) Н.А.Добролюбов


  с) Н.Г.Чернышевский


  д) А.Байтұрсынов


  е) М.Әуезов


175.«Обломовшылар деген не» атты еңбектiң авторы кiм?

 а)   Н.А.Добролюбов

 в)  В.Г.Белинский


 с)  Н.ГЧернышевский


 д)  Д.И.Писарев


 е)  А.И.Герцен

176.Алдыңғы сөзден соңғы сөздi, алдыңғы ойдан соңғы ойды, алдыңғы құбылыстан соңғы құбылысты асыра, асқақтата түсу деп ненi айтамыз?


а)  градация


в)   инверсия


с)   эллипсис


д)  параллелизм


е)   фабула


 

177.Сөздердi тура мағынасында емес, бұрма мағынасында қолдануды не деймiз?

  а) табу


  в)  фигура


  с)  мақал-мәтел


  д)  инверсия


  е)  фразеологизм

 178.Бiрнеше жазушыға тән шығармашылық ерекшелiк

а)   ағым

в)   стиль


с)  тенденция


д)  фабула


е)   пафос

179.ХVII ғасырдың аяғы мен ХVIII ғасырдың  орта шенiндегi Европа әдебиетiндегi ағым


  а)  классицизм


  в)  романтизм


  с)  реализм


  д) сөз реализм


  е) экзистенциализм

180.Өз дәуiрiнiң ең аяулы асыл мұраттарынан туған  бейне.

  а)  геройлық образ


  в) трагедиялық образ


  с)  сатиралық образ


  д)  фантастикалық образ


  е)  комедиялық образ

 181.Шиеленiс, тартыстар мен қым-қиғаш оқиғалар арқылы тектiк  тұрғыдан туындайтын образ.

 а)  драмалық


 в)  лирикалық


 с)  эпикалық


 д)  трагедиялық


 е)  юморлық


182.Метрикалық өлең жүйесiнiң өлшемi.

а)   ән


в)  буын


с)   екпiн


д)   ырғақ


е)   бунақ


183.Тоникалық өлең өлшемi


а)   екпiн


в)   буын


с)   ырғақ


д)   ән


е)   бунақ


184.Силлабо-тоникалық өлең өлшемi. 


а)   ән

в)   буын

с)   ырғақ,


д)   бунақ


е)   екпiн


185.Ямб қай өлең жүйесiне жатады?


а)   метрикалық


в)   силлабикалық


с)   силлабо-тоникалық


д)   тоникалық


е)   метрико-тоникалық


186.Сюжеттен тыс элемент деп нені айтамыз?


 а)  пролог


 в) экспозиция


 с)  кульминация


 д) оқиғаның байланысуы


 е)  шешiм


187.Пафос дегенiмiз не ?


 а)   үлкен сүйiспеншiлiкпен   жырлау

в) екпінмен жырлау

 с)  арнау өлеңнiң бiр түрi

 д)  екi нәрсенi қатарластыра алып бейнелеу


 е)  шендестiрудiң түрi



188.Әдеби шығарманың құрлысы қалай  аталады?

  а) композиция

  в) контекст


  с) фабула


  д) деталь


  е) сюжет


189.Мұңды лирикалық өлең?


  а) элегия


  в)  ода


  с)  хамса


  д) поэма


  е)  мадригал


190.Драматургиядағы  шешушi нәрсе


  а) тартыс


  в) сюжет


  с) пейзаж


  д) монолог


  е) диалог


191.Ремарка қай жанрда қолданылады?


   а) драматургия


   в) проза


   с) поэзия


   д) сын


   е) ғылыми зерттеу жұмысы


192.Авторлық идея дегенiмiз не ?


   а) суреткердiң о бастағы ой өзегi


   в) нақты шығармадан туатын идея


   с) соңғы идея


   д) шығармадан тыс идея


   е) шығарманың басты идеясы

 


193.Комедияның тамаша үлгiлерiн жасаған антикалық әдебиеттiң өкiлi кiм?

 а) Аристофан


 в) Эсхил


 с)  Мольер


 д) Гоголь


 е)  Шиллер


194.Лирикалық шығарманың түрi


 а) сонет


 в)  хамса


 с)  аруз


 д)  поэма


 е)  ертегi


195.Трагедияның тамаша үлгiлерiн жасаған  антикалық әдебиеттiң өкiлi кiм?

  а) Эсхил


  в) Корнель


  с) Шекспир


  д) Сократ


  е) Аристофан


196.Ақ көйлек… ақ жүзiң

   Айнам едi бiр қарар

   Өткiзген түнiм… күндiзiм

   Тербетер менi, ой салар-деген

   өлеєңе фигураның  қай түрi  қолданылған? 

    а) эллипсис


    в) егiздеу


    с)  инверсия


    д) градация


    е) литота

197. Кең  көлемдi эпикалық жанр


    а) роман


    в) новелла


    с) ода


    д) идилия


    е) әңгiме

198.Әдемiлiк жайлы идеалистiк көзқарастың  өкiлi кiм?

    а) Платон


    в) Гораций


    с) Әл-Фараби


    д) Аристотель


    е) М.Қашқари


199.Үйi мәз боп қой сойды,

    Сүйiншiге шапқанға.

    Өлеңде троптың қай түрi қолданылған?


    а) метонимия


    в)  метафора


    с)  теңеу


    д) эпитет


    е) символ


200.Мен жаралы жолбарыс ем,

     Сен киiктiң лағы ең.

     Өлеңде троптың қай түрi қолданылған?


     а) метафора


     в) теєеу


     с) эпитет


     д) метонимия


     е) аллегория


201.Қазақ өлеңiн алғаш зерттеп , «жыр»,  «жоқтау», «қара өлең» деп  қарастырған кiм?

    а) Ш.Уәлиханов

    в) А.Байтұрсынов


    с) Ы.Алтынсарин


    д) А.Құнанбаев


    е) М.Дулатов


202.Сюжеттiк дамудың ең жоғарғы сатысы?


    а) кульминация


    в) экспозиция


    с) шешiм


    д) оқиғаның байланысы


     е) эпилог


203. а-а-б-а, қай  ұйқас үлгiсiне жатады?


     а) қара өлең ұйқасы


     в) егiз ұйқас


     с)  кезектес


     д) шұбыртпалы


     е) шалыс

204. Қыз Жiбектiң ақтығы

     Наурыздың ақша қарындай

    Асты сызылған сөздер троптың қай түрiне жатады?


     а) теңеу


     в) эпитет


     с) метафора


     д) метонимия


     е) аллегория


205. Әр түрлi табиғат құбылыстарын, жансыз нәрселердi адам кейпiне келтiрiп, немесе  жан бiтiргендей етiп суреттейтiн көркемдiк тәсiл қалай аталады?

    а) кейiптеу

    в) метафора


    с) метонимия


    д) теңеу


    е) символ


206. Романтикалық образдар тiзбегiн көрсетiңiз


     а) Прометей, Данко, Асанқайғы


     в) Құнанбай, Абай, Қоспан


     с) Меңтай, Ербол


     д)  Жұман, Игiлік


     е)  Бөжей, Дәрмен


207. "дай, дей" "тай", "тей" секiлдi жұрнақ арқылы 

      жасалатын көркемдiк-стилдiк құрал


      а) теңеу


      в) метафора


      с) синекдоха


      д) эпитет


      е) метонимия


208. Аяқталған ойды бiлдiретiн өлең өлшемi қалай аталады?

      а) шумақ


      в) тармақ


      с) буын


      д) ұйқас


      е) бунақ


209. "Әдебиет" деген сөздiң түп-төркiнi қай тiлден шыққан және қандай ұғымды бiлдiредi ?


     а)  араб «Сөз, асыл сөз»


     в)  иран «жазу, сызу»


     с)  моңғол «тiл»


     д) қазақша «өнер»


     е) арабша «бiлiм»


210. Әдебиет туралы ғылым неше салаға бөлiнедi


     а)  3


     в)  5


     с)  6


     д) 4


     е)  7

 211. Әл-Фараби «өлең өнерiнiң қағидалары туралы» трактатында өлең жазатындарды  неше топқа бөлiп қараған?


      а) 3


      в) 4


      с) 6


      д) 7


      е) 9



212. Көркемдiк әдiс тұрғысынан  образ неше түрге бөлiнедi ?

    а) 2


    в) 5

    с)  3


    д) 6


    е) 4


213. Романтикалық образдың негiзiнде не  жатады?


      а) қиял


      в) шындық


      с) юмор


      д) көркемдеу


      е) тарих

 


214. Өз тұсындағы әдебиеттiң даму жолдарын, оның идеялық- көркемдiк құнын белгiлейтiн әдебиеттану  ғылымының  саласы


      а) әдебиет сыны


      в) әдебиет теориясы


      с) әдебиет тарихы


      д) текстология


      е) библиография


215. Көркем әдебиеттiң пайда болуын, дамуын, қалыптасу жолдарын зерттейтiн әдебиеттану ғылымының саласы

      а) әдебиет тарихы


      в) әдебиет теориясы


      с) әдебиет сыны


      д) текстология


      е) библиография


216. Эпилог дегенiмiз не?


     а) көркем шығарманы қорытудың бiр түрi


     в) сюжеттiк байланыс


     с) көркем шығармаға кiрiспенiң бiр түрi


     д) көркемдеу тәсiлі


     е) образдың бiр түрi

 217. Әдебиеттану ғылымының жанама тараулары

    à) текстология, библиография


    в) әдебиет тарихы, сыны


    с) әдебиет теориясы, тарихы


    д) әдебиет сыны, теориясы


    е)  балалар әдебиетi, өлең

218. Пролог дегенiмiз не ?


    а) көркем шығармаға кiрiспенiң бiр түрi


    б) адамдар арасындағы әрекеттiң басы


    в) көркем шығарманы қорытындылау


    с) сюжет желiсi


    д) сюжеттiң басты элементi


219. Образдың қазақша баламасы қалай аталады?

     А)  көркем бейне


                      В) шығарманың құрылысы


      С) мiнездеудiң түрi


      Д) табиғат көрiнiсi


     Е) жинақтау


220. Әдеби шығарманың мазмұны дегенiмiз не?


     а) өз эстетикалық идеалының тұрғысынан  

     суреткер таныған ақиқат өмiр


     в) әдеби қаһармандар өмiрi


     с) көркем әдебиеттегi жинақтау


     д) образдар жүйесi


     е) әдеби сюжет

221. Мiнездеу дегенiмiз не ?


     а) адамның iшкi болмысы, психикалық ерекшелiктерi

     в) адамның түрі, мінезі


     с) көркем әдебиеттегi жинақтау


     д) шығарманың құрлысы


     е) нақты идея,  адамның кейпі


222. Фабуланың қазақша баламасы не?

      А) баяндау,


       В) қақтығыс, айқас


       С) құрастыру


       Д) жинақтау


       Е) даралау



223. Қандай шығармада сюжет болмайды ?


      а) лирикалық өлеңдерде


      в) новеллада


      с) ертегiде


      д) аңызда


      е) эпопеяда


224. Антикалық әдебиет деп қай елдiң әдебиетiн айтамыз ?


      а) Греция


      в) Италия


      с) Иран


      д) Француз


      е) Америка


225.  Портрет пен пейзаж қай шығармада болмайды ?


    а) драматургиялық шығармаларда


    в) лирикалық шығармаларда


    с) эпикалық шығармаларда


    д) бәрiнде болмайды


    е) бәрiнде болады


226. Сыршыл өлең жырлардағы ақынның өз 

     бейнесi қандай образға жатады ?


    а) лирикалық образ


    в) драмалық образ


    с) эпикалық образ


    д) юморлық образ


    е) трагедиялық образ

 227. Мотивировка дегенiмiз не ?


    а) дәлелдеу


    в) идея


    с) тартыс


    д) сюжет


    е) мiнездеу


228. Пролог ненiң құрамына кiредi ?


     а) композицияның


     в) сюжеттiң


     с) екеуiнiң де құрамына кiредi


     д) екеуiнiє де құрамына кiрмейдi


     е) ондай әдеби ұғым жоқ


229. Қазақ әдебиеттану ғылымының негiзiн салушы кiм?

     А) А.Байтұрсынов


     В) М.Әуезов


      С) З.Қабдолов


      Д)  З.Ахметов


      Е)  Қ.Жұмалиев


230.Кульминация дегенiмiз не ?


     а) дамудың  ең жоғарғы сатысы


     в) күллi көріністердiң соңғы сахнасы


     с) оқиғаның басталуы


     д) шешiм


     е) лирикалық шегiнiс


 

 231.  Бүкiл бiр дәуiрдi кеңiнен қамтып, бейнелейтiн кең тынысты, сан-салалы, сом шығарма.


    А) эпопея


     В) роман


     С) повесть


     Д) әңгiме


     Е) поэма

232.Хат түрiнде жазылған көркем шығарма қалай аталады ?


      а) эпистолярлық  әдебиет


      в) детективтi әдебиет


      с) фантастикалық әдебиет


      д) ғылыми әдебиет


      е) балалар әдебиетi

233.Көркем шығармадағы кейiпкердiң мiнез-бiтiмi, ой-сезiмi қалай аталады?

      А) психологиялық, моральдық сипат 

      В) ерекшелiктерi


      С) характер


      Д) деталь


      Е) образ


 

234. Шығыс әдебиетiндегi бiр-бiрiмен сабақтас, жалғас жазылатын бес дастаннан  құралатын туынды қалай аталады ?


     а) хамса


     в) ғазал


     с) ғақлия


     д) баллада


     е) эпопея


235. а-а қай өлең  ұйқасына  жатады?


     А) егiз ұйқас


     В) кезектi ұйқас


     С) шалыс ұйқас


     Д) қара өлең ұйқасы


     Е) орама ұйқас


236.   а-б-а-б қай өлең  ұйқасына жатады?


       А) шалыс


       В ) Кезектес


       С) қара өлең ұйқасы


       Д) орама ұйқас


       Е) аралас ұйқас


237. а-а-б-а қай өлең ұйқасына жатады?


       А) қара өлең ұйқасы


       В) кезектi ұйқас


       С) шалыс ұйқас


       Д) аралас ұйқас


       Е) егiз  ұйқас

238.Өлең сөзде дауысты дыбыстардың үндесе қайталануы

     а) ассонанс


      в) аллитерация


      с) аллегория


      д) символ


      е) синекдоха

239. Өлең сөзде дауыссыз дыбыстардың үндесе  қайталануы                                                                   

       а) аллитерация


       в) аллегория


       с) метафора


       д) ассонанс


       е) символ


240. Кереағар ұғымдарды қарама-қарсы қойып, шендестiретiн фигураның бiр түрi


       а) антитеза


       в) синтаксистік параллелизм


       с) антоним


       д) метафора


       е) метонимия


241. Әдебиетке:«Нәрсенiң жайын, күйiн, түрiн, түсiн сөзбен келiстiрiп айту өнерi. Бұл сөз  өнерi болады қазақша асыл сөз, арабша "әдебиет", еуропаша литература» деген анықтама берген кiм ?

       а) А.Байтұрсынов


       в) З.Қабдолов


       с) Қ.Жұмалиев


       д) З.Ахметов

       е) Ш.Айтматов


242.Французша “сезiм” деген сөзден алынып, ХҮІII ғасырдың II жартысы мен ХIХ ғасырдың бас кезiнде дамыған әдеби ағым


       а)сентиментализм


       в) романтизм


       с) натурализм


       д) реализм


       е) классицизм

243. Әдебиетте ойды астарлап, басқа нәрсенi суреттеу арқылы жасалынатын нақтылы сипаты бар балама бейне

       а)  символ

       в) теңеу

       с) метафора


       д) метонимия


       е) синекдоха


 

244. Кинофильмнiң, теледидар қойылымының  композициялық негiзi не?


       А) сценарий


       В) стиль


       С) сюжет


       Д) деталь


       Е) либеретто

245.Поэзия жанрында оқиғаға құрылған лирикалық сарындағы ұзақ өлең қалай аталады?

      А) баллада

      В) сонет


      С) ғазал


      Д) мадригал


      Е) ән өлеңi


246.Шығыс поэзиясында кеңiнен тараған қос тармақты өлең шумағы қалай аталады?

       А) бәйiт


       В) баллада


       С) мадигал


       Д) сонет


       Е) хамса


247.Қазақ поэзиясында өлең жолының, яғни тармағының ырғақтық жағынан бiр бөлшегiн құрайтын буындар тобы


                а) бунақ


                в) тармақ


                с) шумақ


                д) буын


                е) аруз


 


248.Әдеби шығармасында баяндалған, суреттелген, сөз болып отырған мәселеге  жазушының қатынасы, көзқарасы.


       а) идея


       в) тақырып


       с) сюжет


       д) пафос


       е) композиция


249.Өлең-жырды суырып салып айту өнерi.


       а) импровизация


       в) пафос


       с) тенденция


       д) публицистика


       е) сонет


250.Әдебиет пен журналистиканың қоғамдық көкейтестi, өткiр мәселелердi қозғайтын  негiзгi саласы.

       а) публицистика


       в) көркем шығарма


       с) драма


       д) сын


       е) библиография


251.Түркi тiлдес халықтар мен араб, парсы классикалық поэзиясында кең тараған  мадақтау өлең


       а) қасида


       в) ғазал


       с) хамса


       д) қисса


       е) дастан

252. Жазба    мәтіндерді    тілдік    және    стилистикалық тұрғыдан    талдау    арқылы    адам    баласының   рухани мәдениетінің мәні мен тарихын танып білуге негізделген ғылымды көрсетіңіз.

А) филология

В) линвистика

С) әдебиеттану

Д) өнертану

Е) логика

253.  Филологияның тілді қарым-қатынас құралы ретінде зерттейтін саласын көрсетіңіз.

А) лингвистика

В) эстетика

С) логика

Д) әдебиет тарихы

Е) әдебиеттану

254. Әдебиеттанудың  қай саласы  әдеби шығармашылықтың табиғаты  мен қоғамдық  міңдетін зерттеуді    және    оны    талдаудың    әдіснамасы    мен әдістемесін айқындауды мақсат етеді?

А) әдебиет теориясы

В) текстология

С) әдебиет сыны

Д) әдебиет тарихы

Е) библиография


255.Опера, балет қойылымдарының қысқаша мазмұндамасы


       а) либеретто


       в) сценарий


       с) акт


       д) ода


       е) сонет


256.Өмiр құбылыстарын табиғи қалпында, баяндауды мақсат ететiн, ХIХ ғас.екiншi  жартысында етек алған европа мәдениетiндегi ағым


      а) натурализм


      в) сентиментализм


      с) реализм


      д) классицизм


      е) романтизм


257.Натурализм ағымының iрi өкiлi кiм?


       а) Э.Золя


       в) А.С.Пушкин


       с) О.Бальзак


       д) И.Тургенев


       е) И.Бунин


258.Назирашылдық үлгiмен жазылған  қандай шығарма?

       а) Низами «Ләйлi-Мәжнүн»


       в) Гомер «Одиссея»


       с) А.С.Пушкин «Евгений Онегин»


       д) Хамза «Сұраншы батыр»


       е) Абай «Әзiм әңгiмесi»

259.Қалың қара бұлт арылып басымнан

      Тәңiр жазса, өш алармын қасымнан        (Мағжан)

      Неше буынды өлең

      а) 11

      в) 7

      с) 6

      д) 10

      е) 5

260.Өлең ырғағы ұзын буын  мен қысқа буынның кезектесуiне негiзделген өлең жүйесi?


       а) метрикалық


       в) силлабо-тоникалық


       с) тоникалық


       д) силлабикалық


       е) ондай өлең жүйесi жоқ


261.Өлең ырғағы екпiнсiз буын мен екпiндi буындардың кезектесуiне негiзделген өлең жүйесi?

      а) силлабо-тоникалық


      в) тоникалық


      с) метрикалық


      д) силлабикалық


      е) ондай өлең жүйесi жоқ


262.Өлең ырғағы екпiндi буындарға негiзделген өлең жүйесi

       а) тоникалық


       в) силлабо-тоникалық


       с) метрикалық


       д) силлабикалық


       е) ондай өлең жүйесi жоқ


263.Саяси топ жетекшiлерiнiң типтiк ерекшелiктерiн әшкерелейтiн әдеби-публицистикалық жанр

       а) памфлет

       в) ода

       с) сонет


       д) баллада


       е) эллегия


264 Әдеби шығармада кейiпкердiң бейнесiн жасауға негiз болатын өмiрде болған адам қалай аталады?


       а) прототип


       в) тип


       с) характер


       д) псевдоним


       е) образ

265.Қазақ әдебиетiндегi психологиялық негiзде жазылған тұңғыш роман


       а) Ж.А ймауытов «Ақбiлек»


       в) М.Әуезов «Қилы заман»


       с)  С.Көбеев «Қалың мал»


       д) С.Мұқанов «Ботакөз»


       е) Ғ.Мүсірепов «Қазақ солдаты»


266.Әдебиет пен көркем өнердегi өмiрдiң  жарқын, жағымды жақтарын  көтере суреттейтiн көркемдiк әдiс қалай аталады?


      а) романтизм


      в) реализм


      с) классицизм


      д) натурализм


      е) сентиментализм


267.Шығыс поэзиясындағы философиялық төрттармақты лирика

      а) рубай


      в) бәйiт


      с) хамса


      д) аруз


      е) ғазал


268.Қазақ поэзиясында өлең ырғағының негiзгi бөлшегi, буын саны тұрақты келетiн өлең жолы


      а)тармақ


      в) бунақ


      с) буын


      д) шумақ


      е) ғазал

269.Құбылысты басқа нәрсемен салыстыру арқылы сипаттау тәсiлi

      а) теңеу

      в) эпитет


      с) метафора


      д) метонимия


      е) синекдоха

270.Өзара сөйлесетiн сөздердегi дауысты және  дауыссыз дыбыстар түгелдей үндесетiн, дәлме-дәл, немесе өте жақын  келетiн толық үндi ұйқас


     а) толымды ұйқас


     в)  толымсыз ұйқас


     с) кезектес ұйқас


     д) шалыс ұйқас


     е)  қара өлең ұйқасы

271.Трагедиялық шығарманы көрсетiңiз


      а) Шекспир «Оттело»


      в) Гоголь «Өлi жандар»


      с) И.С.Тургенев «Қарсонар»


      д) А.С.Пушкин «Капитан қызы»


      е) Л.Н.Толстой «Соғыс және бейбiтшiлiк»

272.Шығыс поэзиясындағы өлеңдердi жатқа  айтушылар


       а) хафиз


       в) ғазал


       с) хамса


       д) аруз


       е) рубаят


273.Iрi шоқантанушы, тарихшы, этнограф-ғалым


      а) Ә.Марғұлан


      в) Р.Бердiбаев


      с) З.Ахметов


      д) Қ.Жұмалиев


      е) З.Қабдолов


274.Ақынның қолма-қол дайындықсыз, ұшқыр ойынан туған ауызша немесе жазбаша шағын өлеңi.


       а) экспромт


       в) импровизация


       с) өлең


       д) ода


       е) қасида


275.«Қобыланды батыр» жырындағы Тайбурылдың шабысы қандай жолмен суреттелген?


       а) гипербола


       в) ирония


       с) шендестiру


       д) литота


       е) теңеу


276.Эпостық  шығармалар мен жыраулар поэзиясында кеңiнен пайдаланылатын ұйқас  түрi.


       а) шұбыртпалы ұйқас


      в) кезектес ұйқас


      с) егiз ұйқас


      д) аралас ұйқас


      е) шалыс ұйқас


277. Драмалық образ кiмнiң, қандай шығармасында көрiнiс тапқан?


а) М.Әуезов «Қаракөз»


в) Б.Майлин «Күлпаш»


с) М.Жұмабаев «Батыр Баян»


д) М.Жұмабаев «Шолпан»


е) С.Мұқанов «Ботакөз»


278. «Қазақ  әдеби сынының тарихы» деген еңбектiң авторы кiм?


а) Т.Кәкiшев


в) З.Қабдолов


с) М.Әуезов


д) З.Ахметов


е) М.Жұмабаев

279. Қай жанр шығармаларында көлем жағынан шектеу шарты бар ?


а) драматургиялық шығармаларда


в) лирикалық шығармаларда


с) эпикалық шығарма


д) әдебиет сынында


е) ғылыми әдебиеттерде


280.Тұңғыш қазақ очеркiнiң негiзiн салушы кiм?


а) Ш.Уәлиханов


в) А.Байтұрсынов


с) Абай Құнанбаев


д) Ә.Марғұлан


е) М.Әуезов


281.Эпостық шығарманың ең қысқа түрi


а) мысал


в) повесть


с) әңгiме


д) эпопея


е) поэма


282.С.Мұқановтың Сұлушашы қандай образ түрiне жатады?


а) романтикалық


в) реалистiк


с) юморлық


д) фантастикалық


е) геройлық


283.Мына шумақта троптың қай түрi қолданылған?

 Қыр төсiнде мөлдiр айдын-ақ сынап

 Жиегiнде жасыл кiрпiк – жас құрақ


а) метафора


в) метонимия


с) теңеу


д) эпитет


е) аллегория


284. Классицизмнiң өкiлi кiм?


а) Расин


в) Золя


с) Хэменгуэи


д) Бальзак


е) Гюго


285.Француз романтизмiнiң iрi өкiлi кiм?


а) В.Гюго


в) Байрон


с) Драйзер


д) Шекспир


е) Гете


286.Мұңды лирикалық өлең үлгiсi  қалай   аталады?


а) элегия


в) ода


с) частушки


д) хамса


е) мадригал


287.Классицизм ағымы қай кезде өмiрге келдi?


а) Европа елдерiнде билiк монархия қолына өткен кезде


в) Буржуазияның орныға бастауында


с) Социалистiк өмiрдiң орнығуы кезiнде


д) Капитализмнiң   нығаюында


е) Француз революциясы кезiнде


288.Лирикалық шығарманың түрi


а) эллегия


в) повесть


с) поэма


д) әңгiме


е) хамса


289.Мына туындылардың қайсысы трилогияға жатады?


а) Ә.Нұрпейісов «Қан мен тер»


в) С.Мұқанов «Ботакөз»


с) Ғ.Мүсірепов «Қазақ солдаты»


д) Ғ.Мұстафин «Қарағанды»


е) М.Әуезов «Абай жолы»


290. Қазақ әдебиетiндегi новеллист жазушы кiм?


а) С.Ерубаев


в) С.Мұқанов


с) Ғ.Мұстафин


д) Ә.Нұрпейісов


е) Д.Досжанов

291. Қазақ прозасындағы философиялық романның өкiлі


а)Ә.Кекiлбаев


в)Ғ.Мүсірепов


с) Ғ.Мұстафин


д) Д.Досжанов


е) I.Есенберлин



292. Қазақ поэзиясындағы философиялық поэзияның өкiлi.


а) М.Жұмабаев


в) Т.Айбергенов


с) С.Сейфуллин


д) Ж.Саин


е) Т.Жароков



293. Комедиялық шығармаға кiмнiң, қайсы шығармасын жатқызамыз?


а) М.Әуезов «Айман-Шолпан»


в) Ғ.Мүсірепов «Амангелдi»


с) С.Сейфуллин «Қызыл сұңқарлар»


д) С.Мұқанов «Ш.Уәлиханов»


е) М.Әуезов «Қаракөз»


294.  Мұның  қайсы бiрi кiтаби ақын?


а) Н.Наушабаев


в) С.Торайғыров


с) М.Жұмабаев


д) С.Дөнентаев


е) С.Сейфуллин


295. Эпитеттi тауып берiңiз?


а) «Аршын төс, алма мойын, беу қарағым»


в) «Сөз-жiбек жiп, жыр -кесте»


с) «Көзi жұмыққа арзан, көзi ашыққа маржан»


д) көзi ашыққа маржан жыр –кесте

е) «Ұлжалғастың көзі  қандай»

296. М.Лермонтовтың «Желкен» өлеңiнде қандай троптың түрi қолданылған?


а) символ


в) синекдоха


с) гипербола


д) теңеу


е) элегия


297. С.Мұқановтың «Күнделiк сыр» ретiнде жазылған еңбегi


а) «Мөлдiр махаббат»


в) «Сырдария»


с) «Аққан жұлдыз»


д) «Ш.Уәлиханов»


е) «Сұлушаш» поэмасы


298. Шұға, Сұлушаш қандай образдарға жатады?


а) трагедиялық


в) геройлық


с) юморлық


д) сатиралық


е) фантастикалық


299. Мiнездеу және оның түрлерiн көрсетiңiз.


а) тура және жанама


в) деталь және тип


с) характер және деталь


д) тип  және  характер


е) эпизод  және  тип


300. Сюжетке кiрмейтiн көркем шығарманың қандай элементi бар?


а) пролог


в) экспозиция


с) шарықтау шегi


д) шешiм


е) оқиғаның байланысу