1. Оқу үрдісіндегі пәннің алатын орны, мақсаты
мен міндеті
1.1Пәннің оқыту
мақсаты – Сілтілік қосылыстар
өндірісінің технологиясы бейорганикалық
заттардың химиялық технологиясының негізгі бөліміне жатады.
Бұл бөлімнің негізіне сілтілерді өңдеу, технологиялық
құрылысымен танысу, өндірістің негізгі
көрсеткіштерімен мамандарды таныстырып және оқытып дайындау.
1.2 Пәннді оқыту міндеті – Мемлекеттік
жалпы стандарт бойынша жоғары білім негізінде 050720 Бейорганикалық
заттардың химиялық
технологиясы мамандығына инженер химик-технологтарды прогрессивті
технологияларды жетілдіру және шикізат қорларын үнемдейтін
техникалық процестер негізінде дайындау.
1.3
Студенттер пәнді
меңгеру үшін қажетті
пәндер тізімі. (Оқытылатын курс қандай білімділікті
қажет етеді.)
Студеттер бұл пәнді меңгеру
үшін төмендегі пәндерді білу қажет: жалпы химия,
физикалық химия, физика, жалпы химиялық технология, бейорганикалық
қышқылдар мен
негіздердің химиясы, минералды тұздар мен тыңайтқыштар
технологиясы.
Курсты
оқытуда оқу жоспарында аудиториялық және аудиториядан
тыс сабақ түрі
қарастырылған.Аудиториялық оқытуда лекциялық және
лабораториялық сабақ түрі көрсетілген. Аудиториядан
тыс студенттердің өзіндік
жұмыстары доклад, реферат
және оқытушымен бірге дайындалу қарастырылған.
|
Триместр |
Апта саны |
Жүктемені семестр және
сабақ түріне байланысты бөлу |
Сағат саны |
Қорытынды бақылау |
|||||||
|
Лекция |
Практи-калық сабақ |
семинар |
Студен жеке жұмыс |
Лабора- ториялық сабақ |
ОСӨЖ |
Курсотық жұмыс |
СӨЖ |
||||
|
1 |
2 |
3 |
|
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
|
6 |
10 |
15 |
|
|
|
15 |
15 |
|
30 |
90 |
емтихан |
барлығы
|
10 |
15 |
|
|
|
15 |
15 |
|
30 |
90 |
|
3. Пәннің
құрамы
|
Модульдер,
бөлімнің, тақырыптың аталуы олардың негізгі мазмұны |
Модуль, бөлім, тақырып бойынша сағат саны |
Проблемалық жағдаят |
Әдебиет |
Тақырыпты оқып болғаннан кейін студент нені меңгеруі
керек |
||||||||||
|
Лекция-лар |
Лабора-ториялық жұмыс |
Практи-калық жұмыс |
СӨЖ |
МСӨЖ |
||||||||||
|
Модуль
1 . Каустикалық сода технологиясы |
||||||||||||||
|
1.Кіріспе .Шикізаттардың сипаттамалары мен классификациясы, олардың агрегаттық күйлері,
химиялық табиғаты.
Шикізат көздері. Өндіріс қалдықтарын екіншілей
шикізат ретінде пайдалану. Табиғи шикізаттарды қазу, оларды тасымалдау, байыту және тазалау. |
1,5 |
|
|
1,5 |
|
|
1-8 |
. Шикізат көздері. Өндіріс қалдықтарын екіншілей
шикізат ретінде пайдалану. |
||||||
|
2.Бейорганикалық сілтілер және олардың
қолданылуы. Шикізат. Каустикалық сода өндірісінің
әдісі. Каустикалық сода өндірісінң химиялық
әдісі. |
1,5 |
|
|
3 |
1,5 |
|
1-8 |
Каустикалық сода өндірісінің әдісі. Каустикалық сода өндірісінң
химиялық әдісі. |
||||||
|
3. Каустикалық соданы
әкті әдіспен алу.
Шламды бөлк және
жуу. Әлсіз сілтілерді
шоғырландыру. Күйдіргіш
натрийді балқыту. Күйдіргіш натрий әкті әдіспен алудың
технологиялық схемасы. Каустикалық соданы ферритті әдіспен алу әдісі. |
1,5 |
3 |
|
1,5 |
1,5 |
1,8,9 |
1-8 |
Күйдіргіш натрий әкті әдіспен алудың
технологиялық схемасы. Каустикалық соданы ферритті әдіспен алу әдісі. |
||||||
|
4.каустикалық соданы
диафрагмалы әдіспен алу; -ртутты катодты ваннада каустикалық соданы алу әдісі; - каустикалық соданы мембраналы
әдіспен алу; Технологиялық үлгі және оларды
жаңаландыру перспективасы. |
1,5 |
|
|
3 |
1,5 |
2,6,7 |
1-8 |
Технологиялық үлгі және оларды
жаңаландыру перспективасы. |
||||||
|
5.Каустикалық сода өндірісіндегі шығынды ағындарды сынаптан тазалау әдісі.
Газдарды сынап қосылыстарынан
тазалау. Ағызынды суды сынап
қосылыстарынан тазалау және олардың
қосылыстарын залалсыздандыру. |
1,5 |
|
|
3 |
1,5 |
3,4.5 |
1-8 |
Газдарды сынап
қосылыстарынан тазалау.
Ағызынды суды сынап қосылыстарынан тазалау және
олардың қосылыстарын залалсыздан-дыру. |
||||||
|
1 модуль бойынша |
7,5 |
3 |
|
12 |
6 |
|
|
|
||||||
|
Модуль 2 Қақталған сода өндірісі |
||||||||||||||
|
6. Қақталаған
сода өндірісінің әдістері. Қақталған соданың физико-химиялық қасиеті.
Қолдану аймағы.
Натрий карбонатын
аммиакты-хлор әдісімен алу. (Сольвэ әдісі) |
1,5 |
3 |
|
3 |
|
10-13 |
1-8 |
Натрий карбонатын аммиакты-хлор әдісімен алу. (Сольвэ әдісі) |
||||||
|
7.
Ас тұзын
тазалау әдісі.
Карбонат шикізатын күйдіру. Әк сүтін дайындау. Тазаланған ертіндіні аммонизациялау. Аммонизацияланған ертіндіні көмірқышқыл газымен және натрий бикорбанатымен
қанықтыру. Аммиакты және көмірқышқыл газын регенерациялау. Натрий
гидрокарбонаты натрий карбонаты алынғанша қақтау.
Аммиакты әдіспен
натрий карбонатын алудың технологиялық
схемасы. |
1,5 |
3 |
|
3 |
1,5 |
10-13 |
1-8 |
Әк сүтін дайындау. Тазаланған ертіндіні
аммонизациялау. Аммиакты
әдіспен натрий карбонатын
алудың технологиялық
схемасы. |
||||||
|
8. Басқа
шикізаттардан
қақталған соданы алу әдістері. Оларды жаңалау жолдары. Аммиак әдісімен алынған қақталған соданың
екіншілей материалдарын өңдеу.
Дисстилденген сұйықтықты залалсыздандыру әдісі. Газ тәрізді және шаң тәрізді қалдықтарды ұстау. Тазаланған натрий гидрокарбоанты өндірісі. Қасиеті, қолданылуы, қалдықтардан тазалау
әдістері. Өндірістің
физико-химиялық негізі. Натрий гидрокарбонаты өндірісінің
технологиялық схемасы.
«Ауыр» сода өндірісі. Үрдістің
физико-химиялық негізі. Ауыр тұз өндірісінң технологиялық
сызбасы. |
1,5 |
|
|
3 |
1,5 |
10-13 |
1-8 |
Тазаланған натрий гидрокарбоанты өндірісі. Қасиеті, қолданылуы, қалдықтардан тазалау
әдістері.
Өндірістің физико-химиялық
негізі.
Натрий гидрокарбонаты өндірісінің
технологиялық схемасы.
|
||||||
|
2 модуль бойынша |
4,5 |
6 |
|
9 |
3 |
|
|
|
||||||
|
Модуль3 Бейорганикалық
сілтілер технологиясы |
||||||||||||||
|
9. Калий гидроксиді. Кальций гидроксиді. Барий және стронций гидроксиді. Физико-химиялық қасиеті. |
1,5 |
6 |
|
3 |
3 |
14-17 |
1-8 |
Физико-химиялық қасиеті.
Алыну жолдары |
|
|||||
|
10. Қолдану аймағы. Шикізаты.
Негізгі өндірістік алыну жолдары. Үрдістерімен аппараттары. Сілітілік
қосылыстар өндірісін өркендету жолдары. |
1,5 |
|
|
6 |
3 |
|
1-8 |
Үрдістерімен
аппараттары. Сілітілік қосылыстар өндірісін
өркендету жолдары. |
|
|||||
|
3 модуль бойынша |
3 |
6 |
|
9 |
6 |
|
|
|
|
|||||
|
Барлығы |
15 |
15 |
|
30 |
15 |
|
|
|
|
|||||
Мәселелік сұрақтар
1 модуль Каустикалық сода технологиясы
1.Өндіріс қалдықтарын екіншілей шикізат ретінде пайдалану.
2.Табиғи
шикізаттарды қазу, оларды тасымалдау,
байыту және тазалау.
3..
Каустикалық сода өндірісінң химиялық әдісі.
4. Күйдіргіш натрийді балқыту.
5.
Каустикалық соданы ферритті әдіспен алу әдісі.
6.
Каустикалық соданы диафрагмалы әдіспен алу;
7.Технологиялық
үлгі және оларды жаңаландыру перспективасы. 8.Каустикалық
сода өндірісіндегі шығынды
ағындарды сынаптан тазалау
әдісі.
9. Ағызынды
суды сынап қосылыстарынан тазалау және
олардың қосылыстарын залалсыздандыру.
2 модуль Қақталған сода өндірісі
10.Қақталаған
сода өндірісінің
әдістері.
11.Аммиак
әдісімен алынған
қақталған соданың
екіншілей материалдарын өңдеу. Дисстилденген
сұйықтықты
залалсыздандыру әдісі. Газ тәрізді және шаң
тәрізді қалдықтарды ұстау.
12.Тазаланған
натрий гидрокарбоанты өндірісі
13. «Ауыр» сода өндірісі.
3 модуль Бейорганикалық сілтілер технологиясы
14.Калий гидроксиді.
15.Кальций гидроксиді.
16. Барий және стронций гидроксиді
17.Сілітілік қосылыстар өндірісін
өркендету жолдары.
3.2. Әр модуль бойынша лабораториялық
жұмыстардың атауы мен номері
1 модуль Каустикалық сода технологиясы
1. Ферритті
әдіспен каустикалық соданы
алу
2 модуль Қақталған
сода өндірісі
2.
Қақталған сода алу
3. Бикорбанат
натрий алу
3 модуль
Бейорганикалық сілтілер
технологиясы
4. Күйдіргіш
калий алу
5. Өшірілген
әк алу .
6. Барий сілтісін алу
3.3.
ОСӨЖ модуль бойынша атауы мен номері
1.Бейорганикалық қышқыл, негіз, тұз өндірістерінің шикізат,
қосымша материалдар, отын, су шығндарын есептеу.
2.Каустикалық сода өндірісінің
материалдық ағынын есептеу
3.Каустикалық сода
өндірісінің жылулық
шығынын есептеу
4.Қақталаған сода өндірісінің
материалдық ағынын есептеу
5.Қақталаған сода
өндірісінің жылулық
ағынын есептеу
6. Калий гидроксиді өндірісінің
материалдық ағынын есептеу
3.4.
СӨЖ модуль бойынша атауы мен номері
1.Табиғи
көздерден
қақталған сода
алу
2.Қақталған
сода өндірісін жаңаландыру
технологиясы мен техникасы
3.
Гидрохимиялық әдіспен
нефелинді өңдеу
барысында сода және поташ алу
дың технологиялық схемасы
4.Қақталған сода және калий сульфаты өндірісі
5.Калий карбонаты өндірісі
6.Карбонат ертінділерін политермиялық
бөлу
7. Қақталған сода өндірісі
негізінде аз қалдықты
комбинирленген әр түрлі өнім алу технологиясы
8. Сода және поташ өндірісінің негізгі және қосымша аппаратуралары
4. Оқытуды техникалық құралдары жәннің әдістемелік тұрғыдан қамтамасыз етілуі
4.1.
Оқулық, оқу
құралы, методикалық нұсқау, лекция конспектісі,
анықтамалар және т.б.
4.1.1 Негізгі әдебиеттер
1.
Химическая
технология неорганических веществ./Под ред. Ахметова Т.Г. –М.: Химия, 2002. В 2 кн.
2. С.А.Крашенинников.
Технология соды. –М.: Химия, 1988.
3. Зайцев И.Д., Ткач Г.А. и др. Производство соды. – М.:
Химия, 1986.
4. Якименко Л.М. Производство хлора, каустической соды и
неорганических хлорпродуктов. –М.:
Химия, 1974.
5. М.Б.Зеликин, Э.М.Миткевич и
др. Производство кальцинированной соды. –М.: Госхимиздат, 1959.
6. Зеликин М.Б. Производство каустической соды
химическими способами. -М.: Госхимиздат,1961.
4.1.2 Қосымша
әдебиеттер
1. Расчеты по технологии неорганических веществ. / Под
ред. П.В.Дыбиной. –М.:
Химия, 1973.
2.
Расчеты по технологии
неорганических веществ. Учебное пособие для вузов /Под ред. М.Е.Позина.
–Л.: Химия, 1977.
3.
Мельник Б.Д.
Инженерный справочник по технологии
неорганических веществ. Графики, номограммы. Изд. 2-ое, переработ.
и дополненное –М.: Химия, 1975.
4.
Каратаева Г.Е., Сейтмагзимова Г.М., Сарсенбиева
Р.К. Методические указания к выполнению
лабораторных работ по дисциплине «Химическая технология неорганических кислот и
оснований» для студентов специальности 050720 – «Химическая технология
неорганических веществ». г.Шымкент:
ЮКГУ им.М.Ауезова, 2006.
5.
П.П.Коростелев. Приготовление растворов для
химико-аналитических работ. –Изд. «Наука», М.: 1964.
6.
Руководство к
практическим занятиям по технологии неорганических веществ: Учебное пособие для
Вузов/ Под ред. Проф. М.Е.Позина.-Л.:
Химия,1980.
7.
Технология
глинозема и щелочей. Под ред. Позина М.Б. и др.
Учебное пособие, 1979.
8.
Соколов А.В. Производство каустической соды по
способу Левита. –Л.: Химия, 1976.
9.
Практическое
руководство по неорганическому анализу. /Под ред. Ю.В.Лурье.-Л.:
Химия, 1980.
Химическая технология неорганических
веществ./Под ред. Ахметова Т.Г. -М.: Химия, 1998
5. 200__/200___ оқу жылында жұмыстық оқу
барғдарламаға енгізілген өзгерістер мен толықтырулар
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
Жұмыстық
оқу бағдарламасы кафедраның “____”________200__ж. (хаттама
______) мәжілісінде қайта қаралып, енгізілген өзгеосітер
бекітілді.
Кафедра
меңгерушісі _____________________________
Енгізлген өзерістер
келісілді:__________________ институт директоры __________________________
“____”________200__ж.
_____________________институттың әдістемелік
комиссиясының төрағасы ___________________________
“____”________200__ж.