Түсіндірме  жазба

 

«Ғылыми зерттеу жұмысын жоспарлау және қою» пәні 050720- бейорганикалық заттар химиялық технологиясы мамандығы студенттеріне жоғарғы оқу  орыны Кеңесі шешімімен оқытылады.

Пәнді  оқытудағы мақсат-студенттерді ғылыми  жұмыстарды ұйымдастыру және жүргізу, іс- тәжірбие нәтижелерін өңдеу әдістерімен таныстыру.

Пәнді  оқу  нәтижесінде студент ғылыми  зерттеулерді әдістемен таныстыру.

Пәнді оқу  нәтижесінде  студент ғылыми зерттеулерді әдістемелік  негіздерін меңгеріп, ғылыми зерттеулер  нәтижесінде есептер  дайындауға  қажетті қабілеттілікке  бейімделеді.

Ұсынылған бағдарлламма 050720- бейорганикалық заттар химиялық  тьехнологиясы мамандығы үшін типтік болып табылады. Осы  бағдарлама негізінде ЖОО аталған  мамандық бойынша  мамандар дайындайтын кафедралар, қабылдаған тәртіпке сәйкес бекітіліп,   жұмыстық бағдарламаларын дайындайды.

 

Пән құрамы

Кіріспе

 

Химиялық технологиядағы ғылыми-техникалық прогресс. Ғылым мен ғылыми зерттеулердің халық  шаруашылығын дамытудағы ролі. Ғылыми-техникалық прогрестің ерекшеліктері және оның химия саласындағы  өндірістердегі негізгі бағыттары. Химиялық технология процестерін жетілдірудегі ғылыми-зерттеу, жобалау, құрылымдау ұйымдарының ролі. ЖОО және өндіріс.

 

1 Бөлім. Ғылыми зерттеулердің әдістемелік негіздері

 

Ғылыми зерттеу және  тәжірбиелік құрылымдық жұмыстарды жоспарлау. Ілімдік және  экспериментальдық зертеулер  тәсілдері. Ғылыми-техникалық  туындатушылықтың ілімі мен әдістемелігінің элементтері.

Ғылыми зертеулер бағытын анықтау. ҒЗЖ актуальділігі ғылыми –техникалық мәліметтер көздері. Арнаулы әдебиеттермен жұмыс. Қабылдаған бағытты бағалау. Зерттеу  мәдениеті. Жұмыстық  жазбалар. ҒЗЖ ұйымдастыру. ҒЗЖ түрлері.

 

2 Бөлім Ғылыми зерттеу жұмыстарының түрлемдік  жіктері және сатылары

 

Ғылыми зерттеу жұмыстарыныңы ілімдік, эксперименталдық, қолданбалы, мемлекеттік-бюджеттік, келісімді ғылыми-зерттеу жұмыстары. Ғылыми зерттеу жұмысы  сатылары. Ілімдік зерттеу жұмыстарының мақсаты мен тәсілдері. Ғылыми зерттеу  жұмыстарын моодельдеу. Ғылыми зерттеулерде ЭЕМ қолдану.

 

3 бөлім Ғылыми зерттеулер нәтижелерін өңдеу және  жинақтап дайындау

 

Кездейсоқ қателер теориясының негіздері және  өлшемдеріндегі  кездейсоқ қателерді бағалау  тәсілдері. Зерттеулер  нәтижелерін өңдеудің графикалық тәсілдері.  Эмпирикалық формулалар  таңдап алу тәсілдері, регрессивті талдау. Теориялық шешімдердің   барабарлығын бағалау және  зерттеулерді жоспарлау ілімнің  негіздері. Ғылыми  зерттеу  жұмыстарының  нәтижелерін жинақтап дайындау және ұйғарымды өнертапқыштыққа мәліметтеме дайындау. Ғылыми  зерттеулік жұмыстар нәтижелігін  бағалау және өндіріске енгізу.

Ұсынылатын практикалық сабақтардың тақырыптары

 

Теориялық зерттеулер. Теориялық зерттеулердің  әдісі мен мақсаты

Мүмкін-статикалық әдістер

Тәжірбиелік зерттеулер.Тәжірбиелік зерттеулер нәтижелерін өңдеу

          Сенімді  мүмкіндік  көмегімен интервалды бағалау

Өлшеудің минималды  санын анықтау

Эмпириалық теңдеуді талдау  әдісі

Регресивті талдау. Теориялық шешімнің адекватты бағалау

 

Ұсынылатын  лабораториялық сабақтардың тақырыптары

 

  1. Кинетикалық зерттеудің қорытындысын өңдеу
  2. Физико-химиялық зерттеу әдісі
  3. Электронды-микросопиялық  талдау әдісі

4 Дисперсиялық талдау

5.Рентгенофазалық талдау

6.ИК-спектр.

Ұсынылатын СӨЖ және СОӨЖ тақырыптары

 

  1. Химиялық шаруашылығын дамытудағы  ғылымның алатын орны
  2. Химиялық технологиялық процестерді жетілдірудегі ғылыми зерттеу және  жобалау құрылғыларын ұйымдастырудың ролі
  3. ЖОО және өндірісі
  4. Ғылыми атақтар мен дәрежелер
  5. Ғылыми  зертеулер бағытын анықтау
  6. Эксперименттер нәтижелерін өңдеу Өлшемдер мәліметтердің орташа арифиметикалы, орташа квадраттық ауытқуы.
  7. Ілімдік және  эксперименталдық зерттеулер нәтижелерін өңдеу
  8. Эксперименталдық зерттеулер олрадың түрлері және мәліметтері
  9. Зерттеулер  нәтижесін өңдеу тәсілдері
  10. Эксперименталдық зерттеулер сапасына барлық әсер ететін факторлар
  11. Эмпириялық теңдеулер таңдау тәсілі және  регрессивті таңдау
  12. Қорытынды жазбалау. ҒЗЖ нәтижелігін бағалау

Ұсынылатын әдебиеттер

Негізгі әдебиеттер

 

1.      Основы научных исследований // Под ред. В.И. Крутова, В.В.Попова. –М.: Высшая школа, 1969

2.      В.И. Плескунин, Е.Д. Воронина. Теоретические основы организации анализа выборочных данных в эксперименте. Уч. пособие-Л.: Ленинградский университет, 1979

3.      Экономка химической промышленности. // Под ред. В.А. Клименко –Л.: Химия, 1990

4.      К.М. Варшавский Организация труда  научных работников-М.: Экономика, 1975,108с

5.      С.Л. Ахназарова , В.В. кафаров Методы оптимизации эксперимента в химической технологии-М.: Высшая школа, 1985,327с.

 

Қосымша әдебиеттер

1.М.Е. Позин. Технология минеральных удобрений.-Л.:Химия,1974

2.М.Е. Позин. Технология минеральных солей. Т.1,2-Л.:Химия,1974

3.Патентный закон Республики Казахстан

4.Правила составления, подачи и рассмотрения заявки на выдачу патента на изобретение.

5.Порядок обмена авторского свидетельства на патент и выдачи патента по заявке на выдачу авторского свидетельства.

6.Подзаконные акты и нормативно-методические документы, применяемые национальным патентным ведомством Республики Казахстан.

7.А.А. Спиридонов Планирование эксперимента при исслеовании технологических процессов-М.: Машиностроение, 1981,184с