1. Лектор:  Қадірбаева А.А.    жұмыс телефоны 539822; аудитория 323.

Уақыты:  900ден 1600дейін.

 

  1. Сабақ өту мерзімі: ___________________________________________

 

  1. Курсты оқытудың  актуалдығымен қажеттілігі.

 

     3.1 Курстың мақсаты мен міндеті

Студенттерге ғылыми – зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруды және жүргізуді үйрету, эксперименттер нәтижелерін өңдеу тәсілдерімен таныстыру, зерттеу жұмыстарын тиімді шарттарын қабылдай алып, өнімді берілген физико-химиялық  қасиеттерге сәйкес  алуға  және  экспериментальдік зерттеулерді меңгере алуға бейімдеу,  экспериментальдік нәтижелерді қорытындылауға қабілеттілік беру.

Аталған мақсаттар студенттерге ғылыми-зертеудің әдістемелік негіздерін, оның бағыты мен нәтижелелігін анықтау тәсілдерін, зерттеу жұмыстарының нәтижелерін өңдеп, қорытындылау, талдау тәсілдерін зерттеу нәтижесінде есептік жұмыстар дайындаудың әдістемеліктерін үйрету нәтижесінде орындалады. 

 

      3.2. Курс мрзмұны

Ғылыми зерттеу жұмысының негіздері. Оларды ұйымдастыру түрлері.Ғылыми зерттеу жұмыстарын ұйымдастыру негізділігі. Ғылыми зерттеу этаптары мен тәсілдері. Ғылыми зерттеу нәтижелерін өңдеу, жазабалау тәсілдері.

 

4.Курс пререквизиті (курсты оқып үйрету үшін студент нені білу керек).

Зерттеулерді жоспаралау, тиімділеу, қою  пәні мамандықты игеру,  әрбір химиялық өнімдерді талдай білу үшін және оны жоспарлай білу үшін қажет.

--БЗХТ, химия негіздерін білу

-БЗХТ  және ғылыми тәжірбиелерді жүргізуді білу

 

5.Курс постреквизиті (курсты меңгерген студент нені біліп іске асыра алуы қажет).

-берілген жұмыстарды студенер өз бетінше талдай алуға бейімделеді, сонымен қатар жоспарлауды үйренеді. 

-ғылымның даму сыларына қалай жетуді білдеі.

-өз бетінше жоспарлауды, зерттеуді әр түрлі бағдарламада есептеу нәтижелерін игереді.

 

6.      Сабақ түрі және  кредит бойынша сағаттарды орналастыру

Семестр

Кредит саны

 Сабақ түрі

Сағат саны

 

 

 

 

 

 

 

 

Қорытынды бақылау

     Контакілі сағат

Лекция

Практика-лық сабақ

 ОСӨЖ

Лабораториялық сабақ

СӨЖ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

2

15

15

15

 

30

90

емтихан

 

7. Пәннің құрамы

7.1  Дәрiс сабақтардың К.Т.Ж. (күнтiзбектiк тақырыптың жоспары).

Дәрiс сабақтар саны    15   сағат

Топ -ТИ-06-1к1

 

№

Мерзімі

Модуль мен дәрiс сабақтар реті мен тақырыбы

Дәрiстi өткізу түрi

ТОҚ студенттің түсiну қабілетін дамыту әдістері

Студенттер нені білу жґне іске асыра алуы керек

1

2

3

4

5

6

Модуль1 1. Ғылыми зерттеу жұмыстарының негіздері

1

 

Кіріспе. Химиялық технологиядағы ғылыми-техникалық прогресс. Ғылым мен ғылыми зерттеулердің халық  шаруашылығын дамытудағы ролі.

ақпараттық

Технологиялық сызбалар

Курстың мақсаты мен міндеті. Ғылым туралы түсінік

2

 

Ғылыми-техникалық прогрестің ерекшеліктері және оның химия саласындағы  өндірістердегі негізгі бағыттары. Химиялық технология процестерін жетілдірудегі ғылыми-зерттеу, жобалау, құрылымдау ұйымдарының ролі. ЖОО және өндіріс.

 

Лекция-дискуссия

ЖОО орындарымен байланыстыру

Химиялық технология процестерін жетілдірудегі ғылыми-зерттеу, жобалау, құрылымдау ұйымдарының ролі.

3

 

Ғылыми зерттеу және  тәжірбиелік құрылымдық жұмыстарды жоспарлау. Ілімдік және  экспериментальдық зертеулер  тәсілдері. Ғылыми-техникалық  туындатушылықтың ілімі мен әдістемелігінің элементтері.

ақпараттық

Әдебиеттермен жұмыс жасауды көрсету

Ғылыми зерттеу түрлері

 

Модуль 2. ҒЗЖ этаптары мен тәсілдері

4

 

Ғылыми зертеулер бағытын анықтау. ҒЗЖ актуальділігі ғылыми –техникалық мәліметтер көздері. Арнаулы әдебиеттермен жұмыс. Қабылдаған бағытты бағалау. Зерттеу  мәдениеті. Жұмыстық  жазбалар. ҒЗЖ ұйымдастыру. ҒЗЖ түрлері.

 

ақпараттық

Схема

Арнаулы әдебиеттермен жұмыс. Қабылдаған бағытты бағалау.

5

 

Ғылыми зерттеу жұмыстарыныңы ілімдік, эксперименталдық, қолданбалы, мемлекеттік-бюджеттік, келісімді ғылыми-зерттеу жұмыстары. Ғылыми зерттеу жұмысы  сатылары.

ақпараттық

 

Ғылыми зерттеу жұмысы  сатылары.

6

 

Ілімдік зерттеу жұмыстарының мақсаты мен тәсілдері. Ғылыми зерттеу  жұмыстарын моодельдеу. Ғылыми зерттеулерде ЭЕМ қолдану.

 

Лекция-конференция

ЭЕМ қолдану

Ғылыми зерттеу  жұмыстарын моодельдеу. Ғылыми зерттеулерде ЭЕМ қолдану.

 

модуль 3. ҒЗЖ нәтижелерін өңдеу

7

 

Кездейсоқ қателер теориясының негіздері және  өлшемдеріндегі  кездейсоқ қателерді бағалау  тәсілдері. Зерттеулер  нәтижелерін өңдеудің графикалық тәсілдері. 

ақпараттық

Таблица

Зерттеулер  нәтижелерін өңдеудің графикалық тәсілдері. 

8

 

Эмпирикалық формулалар  таңдап алу тәсілдері, регрессивті талдау. Теориялық шешімдердің   барабарлығын бағалау және  зерттеулерді жоспарлау ілімнің  негіздері.

ақпараттық

Графиктер

Теориялық шешімдердің   барабарлығын бағалау және  зерттеулерді жоспарлау ілімнің  негіздері.

9

 

Ғылыми  зерттеу  жұмыстарының  нәтижелерін жинақтап дайындау және ұйғарымды өнертапқыштыққа мәліметтеме дайындау.

ақпараттық

Патент

Предпатент

өнертапқыштыққа мәліметтеме дайындау.

10

 

Ғылыми  зерттеулік жұмыстар нәтижелігін  бағалау және өндіріске енгізу.

 

ақпараттық

 

Нәтижелігін  бағалау және өндіріске енгізу.

 

 

7.2  Практикалық  сабақтардың КТЖ

         (күнтiзбектiк тақырыптық жоспары).

Практикалық сабақтар саны   15  сағат

№

Мерзімі

Модульдың реттік саны мен сабақтар тақырыбы

Сағат саны

Лабораториялық жұмысты өткізудің түрi мен әдісі

Ағымды бақылау түрi

Студенттер нені білу және іске асыра алуы керек

Модуль  1. Ғылыми зерттеу жұмыстарының негіздері

1

 

Теориялық зерттеулер. Теориялық зерттеулердің  әдісі мен мақсаты

1,5

Тақырып таңдау актуальдігін анықтау

тапсыру

ҒЗЖ тақырып таңдауды үйрену

2

 

Мүмкін-статикалық әдістер

1,5

Тақырып бойынша мәліметтер жинау

тапсыру

Әдебиеттермен жұмыс жүргізуді үйрену

Модуль 2. ҒЗЖ этаптары мен тәсілдері

3

 

Тәжірбиелік зерттеулер.Тәжірбиелік зерттеулер нәтижелерін өңдеу

1,5

ЭЕМ есептеулер жүргізу

Есептеуді жинау

ЭЕМ-де темодинамикалық есептеулер жүргізу

4

 

Сенімді  мүмкіндік  көмегімен интервалды бағалау

1,5

Графикалық есепеулер жүргізу

Есептеуді өткізу

Графикалық өңдеуді үйрену

Модуль 3. ҒЗЖ нәтижелерін өңдеу

5

 

Өлшеудің минималды  санын анықтау

3

Стьюдент, Лаплас клэффициентермен есепетеулер жүргізу

Есепті өткізу

Стьюдент , Лаплас коэффицентерімен есептер жүргізуді білу

6

 

Эмпириалық теңдеуді талдау  әдісі

3

Жұмыстың адекваттығын есептеу

Есептеуді өткізу

Адекваттықты есептеуді үйрену

7

 

Регресивті талдау. Теориялық шешімнің адекватты бағалау

3

ҒЗЖ нәтижесін өңдеу

Өңдеу нәтиже-сін керсетіп, өткізу

Жазбалауды үйрену

 

7.3. Студенттің өзіндік жұмыстары

 

№

Модуль бойынша     СӨЖ-дің тақырыбы

СӨЖ тапсырмалары

Ұсынылған әдебиет

Бақылау түрi

Тапсыру мерзімі

1

2

3

4

5

6

1

Модуль  1. Ғылыми зерттеу жұмыстарының негіздері

Химиялық шаруашылығын дамытудағы ғылымның алатын орны

1-3

реферат

 

2

Химиялық технологиялық процестерді жетілдірудегі ғылыми зертеу және жобалау құрылғыларын ұйымдастырудың ролі

1-3

реферат

 

3

ЖОО  және өндіріс

1-3

крассворт

 

4

Ғылыми атақтар мен дәрежелер

1-3

реферат

 

5

Ғылыми зерттеулер бағытын анықтау

1-3

реферат

 

6

Экспрерименттер нәтижелерін өңдеу. Өлшемдер  әліметтердің орташа арифметикалық, орташа квадраттық ауытқуы.

1-3

Доклад

 

8

Ілімдік және экспериментальдік зерттеулер нәтижелерін өңдеу

1-3

реферат

 

9

Экспериментальдік зерттеулер олардың түрлері және мәліметтері

1-3

реферат

 

10

Экспериментальдік зерттеулер сапаснына барлық әсер ететін факторлар

1-3

Доклад

 

11

Модуль 2. ҒЗЖ этаптары мен тәсілдері

Зерттеулер нәтижесін өңдеу тәсілдері

1-3

Доклад

 

12

Мүмкінді өнертапқыштыққа мәліметтеме қалай беріледі.

1-3

Доклад

 

13

Қандай нәтижелер қорғатылып, құжаттар қатарына жатады.

1-3

 Доклад

 

14

Мүмкін-статикалық әдістер

1-3

реферат

 

15

РФА зерттеулерін жүргізулер

 

реферат

 

16

ИКА зерттеулерін  жүргізулер

 

реферат

 

17

Ғылыми зерттеу жұмыстарында  комьютерді пайдалану

 

реферат

 

18

Модуль3. ҒЗЖ нәтижелерін өңдеу

Өлшеудің минималды  санын анықтау

1-3

крассворт

 

19

Теориялық шешімнің адекватты бағалау

1-3

реферат

 

20

Теориялық шешімдердің   барабарлығын бағалау және  зерттеулерді жоспарлау ілімнің  негіздері.

1-3

реферат

 

21

Ғылыми  зерттеулік жұмыстар нәтижелігін  бағалау және өндіріске енгізу.

1-3

реферат

 

22

Ғылыми зерттеу этаптары

1-3

реферат

 

 

8.      Студенттің өзіндік жұмыстарын ұйымдастыруға   арналған әдістемелік  нұсқаулар  (оқытушылар таңдауы).

СӨЖ – тақырыптарына немесе тарауларына:

  1. Тақырыпта  немесе тарауында кездесетін анықтамаларды айқындау, қысқаша (0,5 беттен аспайтын) эссе жазу.
  2. Тақырып бойынша әдебиеттерден, интернеттен алынған материалдар негізінде қысқаша түсiнiктеме жазу (1-2 бет).
  3. Глоссарий жазу – ағымдар мен терминдер анықтамасын  түсiндiрiп жазу.
  4. Іскерлік ойын –Болашақ мамандығына қажетті дағдыларды қалыптастыру мақсатында келешек мамандығында атқаратын жұмыстарын ойын ретінде белгілі рольде, топта ойнау (алдын-ала дайындалу керек).
  5. Айқындап жағдайды үйрену  нақты жағдайларда қойылатын сұрақарға өз ойынша жауап беру немесе жауаптарды өзінше жобалау.
  6. Жеке жоба    маңызды  және өзге қызық ғылыми зерттеулер нәтижелерi, жетістіктерді қамтитын баяндамалар білім деңгейi жоғары студенттер ұсынысы бойынша тақырыпқа сәйкес жасалады.
  7. Тақырып бойынша өзін-өзі тексеру сұрақтарына ауызша жауап беру (10-15 минут). Жауапттар  тақырып қалай ашылғандығына (айқындағанына)  және басқаларды қалай қызықтырғанына байланысты бағаланады.
  8.  Жазба жұмыстары. модуль бойынша рейтинг бақылау сұрақтарына жазба түрде жауап жазу.
  9. Тесттер тақырып соңында студенттердің білім деңгейiн анықтау үшін 5 минутта өткізілетін тест сұрақтары.
  10.  Рефераттар мен баяндамалар. Студент  немесе студенттер таңдауы бойынша пән  тараулары тақырыптарын оқып үйреніп, талдау жасап, өзінше қорытындысын шығару.
  11. Пікір студенттер бір-бірлерініє рефераттарын талдау жасап, өз пікірлерін жазуы.
  12.  Есеп шығару әрбір студенттің есептеу сызба жұмыстары, типтік есептері, есептеу жобалау жұмыстары жазба түрде тапсырылады.
  13.  Есептер қарастыру   лекциялық тақырыпқа есептер ойлап тауып, оларды шығарып жазба түрде тапсыру.

Студенттердің білім деєгейiне байланысты тапсырмаларды жеңiлдету немесе күрделi ету жоспарлану қажет. Мәселен, барлық студенттерге кейсті талдау тапсырылса,  дайындығы жоғары (1 немес 2) студентке кейс жазуды тапсыруға болады.

            Барлық СӨЖ тапсырмалары уақытылы тапсырылуы қажет; уақытында тапсырылмаған тапсырмалар төмендетiп бағаланады (әрбір тапсырмадан кешіккен кѕнiне 0,1 балл алып тастау).

            СӨЖ ұйымдастыру үшін:

-         СӨЖ тапсырмаларын семестр басында студентке беру;

-         Ағымды және межелі бақылау түрлерiн дайындау;

-         СӨЖ консультациясының уақытын белгілеу.

Студенттерден

 а) СӨЖ тапсырмасын уақытылы орындауды;

б) белгіленген уақытта тапсыруды;

в) СӨЖ-ге үлкен жауапкершілікпен қарауды талап ету қажет.

     СӨЖ-ді  іске асыруға арналған жоғарыда ұсыныстар мен интерактивті әдістерді қолдану арқылы студенттердің білім деңгейiн көтеруге болады.

Интерактивті әдістер студенттің:

-         Тыңдау және  өзара  қарым-қатынасын;

-         Басқаға жанашырлық таныту,  жанкүйерлiк қабілетін дамытуды;

-         Көзқарасын дамытуды және түсiнудi;

-         Белгісіз сұрақтарға жауап тауып, белгілі мәселелердi шешуді;

-         Аналитикалық  ойлау және өз ойын талқылауды қалыптастырады.

қойылатын талаптар және жалпы  күтiлетiн  нәтижелер (курсты өту барысында қойылатын талаптар мен күтiлетiн нәтижелерге байланысты оқытушы арқылы толықтырылады ), мысалы:

-         Барлық тапсырмалар  өз уақытында орындалу тиіс  және оларға дайындық кезінде оқулықтардан және лекциялардан алынған принциптер  мен концепциялар  пайдалануы тиіс.

-         Сабаққа берілген материалды талқылау нақты сұраұ қою мақсатында алдын-ала дайындалып келуі қажет.

-         Бүкiл курс бойынша өзіміздің жақсы білім алуымызға  жауапкершілікпен қарауысыз қажет.

 

8Ұсынылған әдебиттер:

8.1Негізгі әдебиеттер

1.      Основы научных исследований // Под ред. В.И. Крутова, В.В.Попова. –М.: Высшая школа, 1969

2.      В.И. Плескунин, Е.Д. Воронина. Теоретические основы организации анализа выборочных данных в эксперименте. Уч. пособие-Л.: Ленинградский университет, 1979

3.      Экономка химической промышленности. // Под ред. В.А. Клименко –Л.: Химия, 1990

4.      К.М. Варшавский Организация труда  научных работников-М.: Экономика, 1975,108с

5.      С.Л. Ахназарова , В.В. кафаров Методы оптимизации эксперимента в химической технологии-М.: Высшая школа, 1985,327с.

8.2 Қосымша әдебиеттер

1.М.Е. Позин. Технология минеральных удобрений.-Л.:Химия,1974

2.М.Е. Позин. Технология минеральных солей. Т.1,2-Л.:Химия,1974

3.Патентный закон Республики Казахстан

4.Правила составления, подачи и рассмотрения заявки на выдачу патента на изобретение.

5.Порядок обмена авторского свидетельства на патент и выдачи патента по заявке на выдачу авторского свидетельства.

6.Подзаконные акты и нормативно-методические документы, применяемые национальным патентным ведомством Республики Казахстан.

7.А.А. Спиридонов Планирование эксперимента при исслеовании технологических процессов-М.: Машиностроение, 1981,184с

 

9.      Баға қою саясаты

Принциптері:

10.  Объективтік

11.  Айқындығы

12.  Жоғары диференциациялану

Мұнда:

9.1Жұмыстарды бағалау ережесі:

9.2Емтихан бағалары:

Минимум  20-балл

Максимум 40-балл

Емтихан баµасы ағымды  рейтинг негізінде қойылады.

 

9.3 Қортынды баға:

56-69 балл – қанағаттандырарлық

70-84 балл – жақсы

85-100 балл - -те жақсы

9.4 Білімді бақылау графигі               

Айлар

наурыз

Сәуір

мамыр

Барлығы

 Апта саны

3-8

10-15

17-22

24-29

31-5

7-12

14-19

21-26

28-2

4-9

 

Апталар

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

 

Кіріс бақылауы max/  min

3/1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Лекция               max /   min

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Лаб.сабақ        

 max/    min

3/2

3/2

3/2

3/2

3/2

3/2

3/2

3/2

3/2

3/1

 

 Прак.сем           max/    min

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ОСӨЖ                        max/  min

 

 

6/2

 

 

6/2

 

 

6/2

 

 

Ағымдық тапсырма мах/ min

 

 

 

 

6/2

 

 

 

 

3/2

 

Қосынды бал макс/мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қортынды балл   max                                     min

6/3

9/5

18/9

21/11

30/

15

39/19

42/

21

45/23

54/

27

60/

30

60/30

 

10. Курс саясаты

a.       Сабаққа кешікпеу.

b.      Сабақтан себепсіз қалмау, ауырып қалған жағдайда анықтама алып келу.

c.       Сабаққа іскерлік киім үлгісінде келу.

d.      Сабақ үстінде сөйлеспеу, газет оқымау, ұялы телефонды өшіру, сабаққа қатысы жоқ  істермен айналыспай керек.

e.       қатыспаған сабақтар тақырыбын оқытушы ұсынған уақытта консультацияда  қайта тапсыру қажет.

f.        Тапсырмалар орныдалмаған жағдайда қорытынды балл төмендетiледi.

g.       Сабақтарға үзбей қатысу.

h.       Оқу процесіне белсенді қатысу.

i.         Үй тапсырмаларын орындауға тырысу. (еңбек қорлықты қалыптастыру)

j.         Курстастары мен оқытушыларға адал, ашық төзiмдi сыйластық қарым-қатынаста болу.

k.       Сабақтарды тыңдап тақырыпты талқылауда  белсенділік таныту.

l.         Ұжыммен жұмыс жасауға дағдылану және ұяң студенттердің пiкiрталасқа қатысуын қалыптастыруға атсалысу.

m.     Өз мойнына жктелген тапсырмалар мен міндеттерді дер кезінде, жауапкершілікпен ұқыпты орындау.

n.       Оқу бөлмелерiнде темекі тартпау.

o.      Сабаққа алкогольды ішімдіктер ішіп келмеу.

11. Әдеп пен академиялық мінез-құлық саясаты.

Академиялық мiнез-құлық саясаты мен әдеп, университетті  ішкі ережесіне, студенттің әдеп кодексіне  негізделген:

13.  Оқытушылармен, қызметкерлермен және жолдастарымен (студенттермен) сыпайы қарым-қатынаста болу

14.  Университет, факультет тарабынан өткізілетін тәрбие іс шараларына қатысу

15.  Университетте мәдениеттiлiк сақтау

16.  Корпустарда, аудиторияларда  тазалық сақтау.