Микроорганизмдер  биотехнологиясы

 

      3  200 200 100  20 20 10

1. Медицина практикасында қолданылған бірінші антибиотик :

А) пенициллин;

Б) биомицин;

С) стрептоцид;

Д) тетрацинилин;

Е) неомицин;

2. Өсімдік шикізатының химиялық құрамы, % :

А) 40-75% ақуыздар;

Б) 3-30%  майлар;

С) 1-2%  полисахаридтер;

Д) 100% ақуыздар;

Е) 1000% ақуыздар;

3. Древесина гидролиз кезінде:

А) араластырылған күкірт қышқылы;

Б) концентрленген тұз қышқылы;

С) араласқан тұз қышқылы;

Д) концентрленген сілті;

Е) сумен;

4. «Антибиотик» терминін енгізген кім:

 А)  Ваксман, 1942;

 Б)  Ваксман, 1842;

 С) Бергман, 1842;

 Д)  Киллер, 1842;

 Е)  Бергман, 1942;

5.Қазір антибиотиктердің белгілі саны:

 А) шамамен 6000;

 Б) шамамен 3000;

  С)шамамен 100;

  шамамен 600;

  шамамен 10000;

6. Актиномицеттан пайда болатын антибиотик :

 А) гентомицин, каномицин;

 Б) стрептомицид;

 С) аспирин;

  полипептидтер;

  полисахаридтер;

7. Пенициллин  сақина құрайды :

 А)  лактамалы және тиазолидинді;

 Б) тиазолидинді және бензольды;

 С) бензольды және лактамды;

  фенольды;

  фенольды және лактамды;

 

8. В12 продуценті:

  А) Propionibacterium;

  Photobacterium;

  С)Mazabacterium;

  Pizopusbacterium;

  Candida туысы саңырауқұлақтары;

 

9. В12 алуда предшественник болып табылады :

  А) диметилбензидимидазол;

  Б) диэтилфенилимидазол;

  С)триэтилфенилимидазол;

  диетатбензол;

  диметилфенилкарбинол;

10.В12 тұнуын жұргізеді :

 А) ацетон;

 Б) су;

 С) метанол;

  эатнол;

  басқа витамин;

11. В2 продуценті :

  А) Eremothecium аshbyii;

  Б) Ashbyii salmonella;

 С) E coli;

  E candida;

  Candida;

12. В2 витаминінің шығымы  құрайды г/л:

 А) 1200;

 Б) 1,2;

  С)12;

  120;

  121;

13. Эргостерин-бұл :

 А) Д2 алудағы бастапқы продуцент;

 Б)  гормон ;

 С) нейтрал;ьды май;

  В12 алуда бастапқы өнім ;

  басқа нәрсе;

14. Эргостерин продуценті:

  А) Aspergillus;

  Б) E coli;

 С) Pseudomonas;

  Candida;

  Көк жасыл балдырлар;

15.β– каротин продуценті :

  А) Blakeslia frispora;

  Б) Candida;

 С) E. coli;

  Mueor trispora;

  Blaheslia Candida;

16. Гиббереллиндер -бұл :

  А) тетрациклинді карбон қышқылы;

  Б) олардың құрлысы әлі белгіленбеген;

 С) өсімдіктің өсуіне әсер етпейді;

  жануардың өсуіне әсер  етеді;

  ауыл шаруашылығында қолданбайды;

17. Гиббереллин продуценті:

  А) Fusarim monilifome;

  Б) Candida;

 С) әлі табылмаған;

  ферментатерда к?беймейді;

  жоғары температурада культивирлейді;

18. Гиббереллиндердің пайда болуы жүреді :

 А) идеофазада;

 Б) профаза;

 С) фаза;

  тоңазытқыш – ұстағыш;

  антибиотик қатысуы;

19. микробиологиялық жолмен қандай алколоидты алады:

  А) эргометрин;

  Б) наркотин;

 С) героин;

  тебаин;

  эргостатин;

20. Pseudomonas өндіретін алколоид:

  А) псевдан;

  Б) модан;

 С) псевмодан;

  эргометрин;

  споралы;

21.НАД микробиологиялық синтезі үшін предшественник болып табылады :

 А) никотинамид;

 Б) никотин қышқылы;

 С) надамид;

  никотинпероксид;

  никотинамано қышқылы;

22.Амин қышқылын өндіру жылына… құрайды:

  А) бірнеше млн. тонна;

  Б) бірнеше кг;

 С) бірнеше мың тонна;

  барлығы дұрыс емес;

  жүз кг;

23.Амин қышқылын алу әдістері :

  А) микробиологиялық;

  Б) химиялық синтез;

 С) мұнайдан алу;

  олардың майлы қышқылдары;

  бензинмен экстракциялау жолымен;

24. Лизин биосинтезі үшін қолданады:

  А) Corynebacterium;

  Mueorbasibium;

 С) Bacillus subtillis;

  Candida letilis;

  Candida tropicalis;

25. Адам баласы1тәулікте қажет  ететін аминқышқылының мөлшері,г:

  А) 1-2;

  Б) 0,01-0,02;

 С) 0,1-0,2;

  10-20;

  100-200;

26. Алмастырмайтын аминқышқылына жатады:

 А) триптофан;

 Б) никотинді;

  С)сіркелі;

  аспаргинді;

  алмалы;

27. Триптофанның болмауы мынаған әкеледі:

 А) диабет, туберкулез;

 Б) жөтел және тұмау;

 С) микроорганизмнің өлуі;

  дене температурасының жоғарылауы;

  көңіл-күйінің болмауы;

28.α-кетоглутар  қышқылының басқа аты:

А) 2-оксоглутар;

Б) 3-метоглутар;

С)2-ортоглутар;

2-параглутар;

фумарлы;

29.Ашытқыны және спиртті бірігіп өндіруде бір тонна абсолютті құрғақ өнімде этанолдың шығымы құрайды,кг:

А) 180;

Б) 32;

С)5;

250;

70;

 

30. Ашытқыны және спиртті бірігіп өндіруде бір тонна абсолютті құрғақ өнімде ашытқының шығымы құрайды,кг:

А) 32;

Б) 2;

С)380;

180;

49;

31. Ашытқыны және спиртті бірігіп өндіруде бір тонна абсолютті құрғақ өнімде метанолдың шығымы құрайды,кг:

А) 2;

Б) 200;

С)10;

40;

32;

32. Фермент активтілігі өлшенеді :

 А) активтік бірлігімен;

 Б)  миллиграмм;

 С) қышқылмен;

  өндірістік жағдай;

  карат;

33.Саңырауөқұлақ культурасын беттік культивирлеу әдісімен ... болады:

 А) кюветада;

 Б)  биореакторда;

 С) ферменттерде;

  тоңазытқышта;

  ұстағышта;

34. Кюветадағы беттік культивирлеудегі өсіру камерасының размері құрайды, м:

  А) 3х3х10;

  Б) 3х3х3;

 С) 10х10х10;

  10х3х10;

  3,3х3,3х3,3;

35. Амилолитикалық фермент препаратына жатады:

 А) глюкоамилаза;

 Б)  протеаза;

 С) панкреатин;

  папаин;

  мизим-форте;

36. Протеолитикалық фермент препаратына жатады:

 А) протеаза;

 Б)  амилаза;

 С) пектолин;

  протеин;

  лизин;

37.Пектолитикалық фементтерге жататындар:

 А) пектиназа;

 Б) протопектин;

 С) пектин;

  пектолиназа;

  лизн;

38.1890ж. қоректену компоненті ретінде қолданылған алқашқы м.о. :

  А) сыра ашытқысы;

  Б)  Candida;

 С) E coli;

  Aspergillus;

  Bacillus subtilis;

39. «Скор» деген мағынаға жататындар:

  А) ақуыз сапасы;

  Б) майлар саны;

С)  микроорганизмнің өсу жылдамдығын өлшеу;

  СО2 бөліну жылдамдығын анықтау;

  барлығы дұрыс;

40. 1966ж. (ВОЗ) БҰДС эталон ақуызы болып саналған ақуыз:

 А) ана сүті;

 Б) сиыр сүті;

 С) ешкі сүті;

  шошқанікі;

  Fusarim;

41. Абсолютті құрғақ ағаш үгіндісінің 1 тоннасынан …этил спиртін алуға

       болады, л:

 А) 175-182;

 Б)  1-2;

 С) 10-20;

  17,5-18,2;

  100-1000;

42. Абсоютті құрғақ ағаш үгіндісінің  1 тоннасынан ... азықтық ашытқы алуға болады, кг:

  А) 225-235;

  Б) 22,5-23,5;

 С) 100-200;

  50-100;

  200-300;

43. Ағаш үгіндісін комплексті өңдеу кезінде … алуға болады:

  А) спирт, азықтық ақуыздар, қағаз;

  Б) целлюлоза, су;

 С) ағынды сулар;

  спирт, СО2, май;

  азықтық ақуыздар, ағын сулар;

44. Мелассалы барда:

 А) спирт өндірісінің қалдығы;

 Б)  қант өндірісінің қалдығы;

С)  қатты қалдық;

  сахарозаның 70% құрайды;

  майдың 20% құрайды;

45.Нан пісіру ашытқыларында конценрогенның құрамын құрайды, мг/кг:

 А) 0,5-58;

 Б) 0,01-0,003;

 С) 0,1-0,2;

  0,3-0,8;

  20-100;

46. Гидролизатта редуцирлеуші зат құрамынан Candida ашытқысы үшін биомасса шығымын құрайды, %:

А) 46-48;

 Б) 50-60;

 С) 10-20;

  20-40;

  100;

47. Гидролизатта азықтық ашытқыны культивирлеген кезде… рН құрайды, %:

 А) 3,5-5,3;

 Б)  1-2;

 С) 2-3;

  7;

  7-8;

48.Mycobacterum  туысының бактериясы:

А) метанды ассимилирлеуі мүмкін;

 пропанды ассимилирлеуі мүмкін;

С) алкалойдты ассимилирлеуі мүмкін;

 витаминді ассимилирлеуі мүмкін;

 антибиотикті ассимилирлеуі мүмкін;

49.Гидролизатта азықтық ашытқыны культивирлеудегі экономикалық  эффективтілігі,%:

А) 48-50;

Б)  38-40;

С) 10-20;

 10;

 100;

49. Мұнайпарафинінде азықтық ашытқыны культивирлеудегі экономикалық эффективтілігі,%:

 А) 1400-200;

 Б)  10-20;

С) 10-12;

 80-90;

 50-60;

50.Әйелдің бактериялық жасушасы белгіленеді:

А) Ғ;

 Б) Ғ+ ;

 С) R;

  R+;

  Ғ-;

51. Ер адамның бактериялық жасушасы белгіленеді:

 А) Ғ+ ;

  Ғ;

С)  R;

  R+;

  Ғ-;

52.Жоғарғы синтездеу- бұл  оның физиологиялық тұтынуынан асып түсетін мөлшерде өнімді синтездейтін м.о.қабілеті:

 А) оның физиологиялық тұынуын қанағатандыратын;

 Б)  м.о өмір сүруіне жеткіліксіз;

 С) м.о. өсуіне қажет;

  өлі м.о.;

  дайын өнім;

53.Селекцияға қолданылатын микроорганизмнің штамы ..болуы керек:

  А) арзан және оңай табылатын субстрата өсетін;

  Б) патогенді болуы;

 С) генетикалы біртекті емес;

  өсу жылдамдығы төмен болуы;

  соңғы өнімнің минимальды мөлшерде болуы;

54.Технологиялық сызба-нұсқа - өрнектелген процесс тізбегі:

   А) құрал-жабдықтың сатылы орналасуы және технологиялық процестің жүруі;

   Б) құрал - жабдық саны;

  С) операция тізбегі;

  заводта сатылап орналасуы;

   егіс материалымен қалай жұмыс жасайды;

55.Сусло-… өсімдік шикізатың және солодтан экстракт заттардың сулы ертіндісі:

 А) ашыту  үшін қолданылатын;

 Б) өсімдік шикізаттан;

 С) крахмал құрайтын шикізаттан;

  полисахаридтен;

  ақуыздан;

56. (Микробиол)өсу жылдамдығы:

 А) бірлік уақытағы жасуша концентрациясының популяциясының санының өсуі;

 Б)  популяцияның  өсу уақытының сандық ұлғаюы;

 С) жасуша концентрацияның өзгеруі;

  популяция размерінің ұлғаюы;

  индукция жолымен реттеу механизмі;

57.Қызылша сығындысы-майдаланған қант қызылшасы:

  А) диффузионды қондырғыда затты одан бөліп алғаннан кейін;

  Б) диффузионды қондырғыда затты одан бөліп алғаннан бұрын;

С)  антибиотик алу үшін қолданылады;

  одан азықтық ашытқыны алады;

  одан В12 витаминін алады;

58.Микроорганизмдер-көзге көрінбейтін организмнің үлкен тобы.Оған жататындар:

 А) вирустар,микроплазмалар, бактериялар,актиномицетер,микроскопиялық      

 Б) саңырауқұлақтар,көптеген балдырлар,қарапайымдар;

 С) саңырауқұлақтар,балдырлар,жануарлар;

  бактерия,вирус,адам;

  микроплазмалар,актиномицеттер, өсімдіктер;

  саңырауқұлақтар,балдырлар,өсімдіктер;

59.Жасуша –негізгі стуктуралы-функционалды бірлігі:

  А) барлық тірі организмдердің;

  Б) минералды тұздар,қышқыл,негіз;

 С) микроорганизмдер;

  жануардың;

  өсімдіктің;

60.Ингибирлеу-...:

 А) қандайда бір процестің тежелуі;

 Б) қандайда бір процестің тездеуі;

  С)жасушаның бөлінуінің  жылдамдауы;

  жасушаның өсуінің жылдамдауы;

  жасушаның бөліну процесінің жылдамдауы;

61.Микроорганизм селекциясы- бір немесе бірнеше селекциялық мәнімен анықталған микроорганизмнің жаңа штамын бөліп алу және барын жақсарту

және таңдау:

  А) генетикалық заңдылық негізінде;

  Б) генетикалық заңдылықсыз;

 С) адамның қатысуынсыз;

  культивирлеу әдісімен;

  жаңа мәндерді алуға болмайтын;

62.Егіс материалы- культура продуцентін беттік және түптік әдіспен өсіру және ... пайдалануға арналған:

 А) өндірістік ферментерге егуге;

 Б)  БАЗ одан бөліп алуға;

 С) одан метаболитті алу;

  пробиркада өсіру үшін;

  Петри табақшасына өсіру үшін;

63.Метаболизм- биохимиялық реакция тібегінің жиынтығы:

 А) өмір сүру процесінде жасушада жүретін;

 Б)  ферментерде жүретін;

 С) ферментің қатысуынсыз жүретін;

  органикалық қышқылдың пайда болуына әкелетін;

  метаболиттің пайда болуына әкелетін;

64.Микроорганизмнің культурасы-қоректік ортадағы  микроорганизм популяциясы,...жағдайда болатын:

  А) көбею;

  Б) анабиоз;

 С) жойылу;

  дамуының тежелуі;

  гендік манипуляция;

65. Мелассалы барда құрамында болмайды:

А) көп фосфор;

Б)   қант;

С)  минералды тұздар;

  су;

  күлді элементтер;

66.Катаболизм(метаболизмнің катаболиттік жолы)-биохимиялық реакция   тізбегінің жиынтығы,… күрелінеудің төмендеуіне әкелетін:

  А) қосылыс пайда болғанда;

  Б)  нәтижесінде күрделілеу қосылыс пайдаболғанда;

 С) микроорганизм жүреді;

  өсімдікте жүреді;

  фермент қатыспай жүрмейді;

67.Генерация уақыты-уақыт не үшін қажет:

  А) микроорганизм өсуші популяциясының екі еселенуінде;

  Б) микроорганизм барлықөмір сүру циклінде;

  көбею;

  С)циклдің аяқталуында;

  гибридизация;

  микроорганизм өсуінің басында;

68.Биомасса шығымы(өнімділігі)- :

  А) стационарлы фазаға жеткендегі биомасса саны;

  лаг-фазада;

 С) логарифмдік сатыда;

  цикл ортасында;

  басқа сатыда;

69.Биошрот-…:

  А) микробиологиялық өндірістің қалдығы;

  Б) микробиологиялық өндірістің шикізаты;

 С) қоректік орта компоненті;

  вакцина жасаудағы биологиялық агент;

  вирус құрайтын препарат;

70.Аэроб-

 А) өзінің өмір сүруі үшін молекулярлы оттегінде м.о. қажет ететін;

  Б) тамақтану;

 С) минералды затқа қоспа;

  көмір қышқыл газға немесе сутегіне;

  әртүрлі симбиотқа;

71.Аэрофильтр-…:

  А) аэрацияны керек етумен биофильтр;

  Б) аэродромда қондырылған фильтр;

 С) ағын суды тазартуға арналған биофильтр;

  микроорганизмді культивирлеуге арналған биофильтр;

  сұйықты циркуляциялауды керек ететін фильтр;

72.Бактериялы сілтілеу-…:

  А) көп компонентті қосылыстан химиялық элементті, м.о.таңдап бөліп алу, оны   

  Б) сулы ортада еріту;

 С) көп компонентті қосылыстан әр түрлі сілтілі компонентті;

  сілтінің және температураның әсерін бір мезгілде қолдану;

  оданда бсқалар;

 73.Инкубациялау уақыты- (эмбриондар,жасушалар)жануар немесе тірі жүйенің ішіндегі уақыты:

  А) белгілі жағдайда ұстайды;

  мүмкін өмір сүруі;

 С) жоғарғы температурада өледі;

  1000 С  температурадан жоғарыда культивирленеді;

  Субстратың жетпеуінен өледі;

74. Атмосфералы азоты фиксациялау кезінде пайда болады:

  А) аммиак;

  Б) азот қышқылы;

 С) аммоний сульфаты;

  аммоний нитраты;

  азот;

75.Вакцина- микроб тектес антигеннен тұратын препарат:

  А) белгілі технологияда дайындалған және организмде активті жасанды  

  иммунитеті өңдеу үшін қолданылады(вакцинация үшін);

  Б) ауыл шаруашылық өсімдігін вакцинациялау үшін;

  С)бағалы биологиялық активтік за талу үшін;

  қолайсыз жағдайда адам баласы қабілеттілігін көрсетеді;

  спирт,сыра,шарап алуда;

76.Витаминдер-организмге қатысатын өмірде маңызды зат:

 А) қалыпты жасушалық функцияны орындау үшін қажет;

 Б)  қалыпты метаболизмде болу үшін организмге керек және мол мөлшерде;

 С) өсімдік пен жануардың өсуі үшін;

  адам баласы организмсіз ұзақ уақыт финкцирлей алады;

  адамның ,өсімдіктің, жануардың әжептеуір санында;

77.Биомасса (микробты)-жалпы масса:

  А) белгілі уақыт ішіндегі сол микробтың поруляциясы;

  Б) егу кезіндегі сол микробтың поруляциясы;

 С) термиялық инактивациядан кейінгі м.о. сол түрі;

  дезинтеграциядан кейінгі м.о. пайда болуы;

  К.С. бөліп алу;

78.Биосинтез-қарапайым қосылыстан органикалық заттың пайда болуы;

  А) тірі организмде жүретін немесе биокатализатордың әсерінен;

  Б)  фермент- катализаторсыз жүретін;

 С) күрделі немесе қарапайым;

  майдың ыдырауынан;

  көмірсудан;

  биологиялық агент(бактерия,вирустың)әсерінен жүретін;

79.Дженердің көмегімен бірінші қызылшаға қарсы вакцинаны құрған…:

  А) 18 ғасырда;

  Б) 17 ғасырда;

 С) 16 ғасырда;

  1942 ж.

  1945ж:

80.Боитехнология-биологиялық организмді қолданып,онда пайда болатын      процесс немесе жүйе:

  А) өніріс сферасында және қызмет ету;

  Б) әр түрлі микроорганизмді алу мақсатында;

 С) искусства культурасының сферасында;

  тамақ өндірісінде;

81.Суды биологиялық тазарту:

 А) тұрмыстық және өндірістік ағын суды тазарту әдәсі;

  Б) қазіргі кезде жүргізілмейді;

 С) экономика жағынан ақтамайды;

  тамақ өндірісінде қолданбайды;

  еш жерде қолданылмайды;
82.М.О.липидтің жалпы мөлшері,%
:

  А) 0,2-10;

  Б) 10-50;

 С) 50-60;

  0,01-0,02;

  0,1-0,2;

83.Биофильтр-бұл:

  А) ағын суды тазартуға арналған қондырғы;

  Б) фильтр пресс;

 С) вакуумды фильтр;

  бактерияның барығы тоқтап қалатып фильтр;

  биологиялық сұйықтық  фильтрлеуга арналған фильтр;

84.Липидтер- фосфорлы, моно- және диэфирлі майлар байланысы және аталуы:

  А) күрделі майлар;

  Б) нейтральды майлар;

 С) ортомайлар;

  метомайлар;

  майлар буы;

85.Липидтің құрлысы бойынша...топқа бөледі:

  А) 2 топқа;

  Б) 12 топқа;

  С) бірнеше топқа;

   бөлінбейді;

   мұндай белгіде бөлірбейді;

86.Бактериостатикалық  эффект деген:

   А) бактерияның өсуінің әртүрлі ингибиторлармен тежелуі;

   Б) бактериянвың өсу жылдамдығының ұлғаюы;

  С) бактериядағы белгілі зарядының болуы;

   бактериядағы электр зарядының болмауы;

   культивирлеудің барлық процесінде орны бар;

88.Антисептика-химиялық әдіспен зарарсыздайды,сонымен жетеді:

  А) қандайда бір ортада микроорганизмнің санын кемітеді немесе жояды;

  Б) зиянды қоспалардың құрамы;

  С) к.с.қоспасындағы антибиотик құрамы;

   к.с.барлық затың құрам;

   ДНҚ нуклеотид құрамфы;

88.Антибиотик –биологиялық активтік органикалық қосылыс:

   А) микроорганизмнің өсуін тұншықтыруға қабілетін және қырылуын тудырады;

   Б) адамның өсуін тұншықтыруға қабілетін тудырады;

  С) м.о.өсуін жылдамдатуға қабілеті;

   вирустың қырылуын болдыруға қабілеті;

89.Анабиоз-организмнің өмірсүру қабілетіне  қайта езу, қанау жағдайы:

    А) сыртқы ортаға фактордың әсерінен;

    Б) содан соң микроорганизм өледі;

  С)  содан соң м.о. культивирлеуге болмайды;

    қалыпты температураның әсерінен;

    мүлдем басқа;

90.Анаэроб-микроорганизм, қалыпты болуына қабілеті:

    А) еркін оттегінің болмауынан;

    Б) еркін оттегінің болуынан;

    С)көміртегі көзінің болмауынан;

    минеральды тұздың болмауынан;

    басқа м.о. болмауынан;

91.Стандарты птогенді емес микроорганизм болып...:

    А) нан ашытқысы;

   Б)  аминқышқылы;

   С) липидтер;

    майлар;

     көмірсулар;

92.Аталған өнімнің қайсысы  биохимиялық синтездің өніміне  жатады:

 А) вакицна;

   Б) ауылшаруашылық антибиотигі;

 С) лимон қышқылы;

  глутамин қышқыл;

  сүт қышқылы;

93.Асептикалық шарт бұл:

   А) бөгде микрофлораның болмауы;

   Б) өндiрiс технологиясының гигиенасы;

  С) ластанудың төмендеуi;

   қоршаған ортадағы микроорганизмдер құрамының   азаюы;

   ферменттердi  шартты тазарту;

94.Candida guilliermondi-да неше пайыз биомасса шығымын құрайды:

   А) 80-120;

   Б) 20-30;

   С)10-15;

   42-46;

   28-30;

95.Микроорганизмнің өсуінің активаторлары:

   А) микроорганизмнің өсуі үшін  ол келешекте  қажет қосылыс,оған    

   Б) стимулирлеуші әсер етуі мүмкін;

   С)м.о. үшін қажет қосылыс;

   м.о. өсуіне тежеуші қосылыс;

   болашағы жоқ қосылыс;

   м.о. культивирлеуге керек емес;

96. Candida ашытқының қандай түріне жатады:

    А) ашыту ашытқысына емес;

    Б) жартылай ашытқыға жататын;

    С)ашытқы саңырауқұлағы;

   дұрыс жауабы жоқ;

97.Ферментердің өнімділігі  Р=Дх, мұндағы Д-бұл:

   А) араластыру коэффиценті;

   жұмсалған коэффицент;

   С)жылу өткізгіш коэффиценті;

   экономикалық коэффиценті;

   жылу беруші коэфиценті;

98.Микроорганизм адаптациясы- биологиялық процестің жиынтығы:

   А) қоршаған ортаның өзгеретін жағдайына микроорганизмнің бейімделушігі;

   Б) барлық өсімдіке қатысты;

   С)қолайлы жағдайда жүреді;

   қоршаған ортаға қатысты емес;

   өсімдік жасушасы;

 99.Жүйемен жабдықталған ферментер:

   А) барлық жауабы дұрыс емес;

   Б) микроорганизмен;

  С)вируспен;

   бактериямен;

   актиномицентпен;

100.Антибиотик өндірісі үшін қоректік ортаны ... қажет:

    А) зарарсыздауы;

    Б) заталмасу шайырында тұндыру;

  С) центрифугирлеу;

   кептіру;

   сепарирлеу;

101.Антибиотикті қолданатын аумақты көрсет:

  А) барлық жауабы дұрыс;

   Б) медицинада;

   С)ауыл шаруашылығында;

   тамақ өндірісінде;

   ғылыми мақсатта;

102.Пеницилин продуценті болып...:

  А) penicillium;

  Б) ngardnerii;

 С) limyces lipoberum;

  esherichia colli;

  bacillus subtilus;

103.Стрептомицин продуценті болып...:

   А) actinomyces streptomycini;

   Б) esherichia colli;

  С) ngardnerii;

   limyces lipoberum;

   bacillus subtilus;

104.Барлық липидтердің жалпы қасиеті:

  А) органикалық  еріткіштерде еру қасиеті;

  Б) суда еру қабілетілігі;

 С) қышқылды нейтрализациялау қабілеті;

  тотығу реакциясына түсу қабілеті;

  организмде бірінші ыдырау қабілеті;

105.Декстраннан алады:

  А) плазмоалмастырғышты;

  Б) майды;

 С) ақуызды;

  суды;

  смолада;

106.Декстрин алу әдісі:

  А) микробиологиялық;

  Б) аминқышқылының тоығуы;

 С) майдың тотықсыздануы;

  ашытқы автолизі;

  ағаш гидолизі;

107. Фермент әсер ететін, субстрат – бұл:

  А) индуктор;

  Б) индикатор;

 С) ингибитор;

  катализатор;

  акцептор;

108.Г2Х маркалы препарат құрғақ заттың құрамын құрайды:

  А) 50% дейін;

  Б) 10-12 %;

  С)2-3 %;

  70-75 %;

  90-98 %;

109.Ең таза ферменталу үшін қандай әдіс қолданылады:

   А) сорбционды әдіс;

   Б) кептіру;

   С)булау;

   цепарирлеу;

   фильтрлеу;

 110.Амилазаны кристализациялау жүреді:

   А) ацетонмен;

   Б) мелассамен;

  С) бардамен;

   қызылшамен;

   топрақпен;

111.Ақуыз-бұл:

  А) аминқышқылының  бір ізділігі;

  Б) майдың өзгеруі;

  С)инвертті көмірсу;

  өсімдік талшығы;

  ашытқы;

112.Бактериялы амилазаны гелді тазарту үшін рН қолайлы аумағы:

А) 5,6-6,2;

Б) 7-14;

С)1-14;

1-7;

12-14;

113.Субстрат болып аталады:

  А) қоректік орта;

  Б) микроорганизм;

 С) алынған өнім;

  культуральды сұйықтық;

  қоректік ортаның қалдығы;

114.Егіс материалы-бұл:

 А) микроорганизмдер;

 Б) субстрат;

 С)культуральды сұйықтық;

 биомасса;

 меласса;

115.Спиртпен бірікен өндіріс және сивуш майының ашытқы шығымы бір  

     тоннадағы  абсолюті құрғақ өнімді құрайды,кг;

   А) 0,3;

   1;

  С)20;

  25;

  10;

116.Бір минутағы бір микромол субстратың өзгеруін катализдейтін фермент

    саны, белгіленген шартта… аталады:

  А) белсенділігі;

  Б) қалыпты тығыздығы;

 С) кепкені;

  ылғалдығы;

  қатты зат;

117.А витамині… аталады:

  А) каротин;

  Б) биотин;

 С) сірке қышқылы;

  сүт қышқылы;

  аскорбин қышқылы;

118.Тек беттік әдіспен алынатын фермент продуценті болып саналатын:

  А) саңырауқұлақ;

  Б) қоректік орта;

   С)бидай кебегі;

   меласса;

  ағаш қиқымы;

119.Ертікіш жартылай енетін мембрана арқылы өтетін процесте қосылысты

   ұстайтынды…атайды:

  А) ультрафильтрация;

  Б) тұну;

 С) тұзсыздану;

  вакуммда кептіру;

  сепарирлеу;

120.Сулы ертіндіні концентрлеу әдісіне жатады:

  А) ультрафильтрация және вакуум буландыру;

  Б) тұндыру;

 С) тұзсыздану;

  седментация;

  флотация;

121.Органикалық ердіндінмен тұндырғанда тұндырғыш болуы мүмкін:

  А) ацетон, этил спирті;

  Б) мыс;

 С) темір;

  көмір;

  тұз қышылы;

122.Глутамин қышқылының метболитік предшественигі болып …саналады:

  А) α-кетоглутар қышқылы;

  Б) никотин қышқылы;

 С)СоА ацетилі;

  стрептомицин;

  гибберилин қышқылы;

123. Лизин өндірісі үшін ... қолданылады:

  А) сorinebacterium мутанты штаммы;

  Б) сandida ашытқысының туысы;

  С)аspargillus мутанты штаммы;

  сүт қышқылы;

  барлығы дұрыс емес;

124. Лизин алудағы конверсия реакциясының...жүруі:

  А) сілтілі ортада;

  Б) үш сатылы;

  С)біртіндеп;

  реакция жүрмейді;

  жаймен;

 125.Аминқышқылы қолданылады:

  А) барлығы дұрыс;

  Б) полимерлі заттарды дайындауда;

 С) пестицид есебінде;

  дәрілік препараттар түрінде;

  қоспа азықтық ретінде;

 

126. Триптофан синтезі кезіндегі предшественик... болып саналады :

 А) Антрацил қышқылы;

 Б) Янтарь қышқылы;

 С)Щавель қышқылы;

 Изолимон қышқылы;

 Пирожүзім қышқылы;

127. Культивирлеу үшін қоректік орта ретінде қолданылмайды:

  А) Су;

  Б) Крахмал;

  С)Меласса;

 Этанол;

 Жүгері экстракті;

128.Әлемде көпірек мөлшерде(барлық синтезделген амин қышқылынан 95%)  өндіріледі:

  А) глутанин қышқылы;

  глицин;

  С)лизин;

  метионин;

  триптофан;

129. Каратиноидтар - бұл:

  А) бояғыштардың көп санды табиғи тобы;

  Б) суда еритін витаминдер тобы;

  С)табиғи майлардың жиынтығы;

  микробтық ақуыздың бірегейлігі;

  микробтық препараттардың қуаты;

130. Гибберилиндер – бұл:

  А) өсімдіктің өсуін реттеуші;

  Б) кандида туысының ашытқылары;

 С) биологиялық жаратылыстың мутагенді факторлары;

  БАЗ;

  май қышқылы;

131. Гибберилин қышқылы – бұл:

  А) түссіз, ұшпайтын, спиртте жақсы еритін;

  Б) антигистаминді әрекетке ие витаминді препарат;

 С)БАЗ;

  қатты тасымалдағышта иммобилизделген фермент;

  ашытқылардың ашытпайтын туысы;

132. Алкалоиттар – бұл:

А) күрделі құрылысты, азот құрайтын зат;

Б) майда еритін витаминдер;

С)суда еритін витаминдер;

сапрофитті микроорганизмдер;

микробты антибиотиктер;

133. Эргометрин – бұл:

А) алколоид;

Б) нан квасы;

С)сүт қышқылы;

хмельденбеген сыра;

РР витамині;

134. Нуклеотидтер қолданылады:

А) емдік және биохимиялық тәжірибеде;

Б) шарап және сыра қайнатуда;

С)сүт өнеркәсібінде кең түрде;

кизельгур өндірісінде;

микробты биомассаны кептіруде;

135. Антицингті қасиетке ие витамин:

А) аскарбин қышқылы;

Б) полиол қышқылы;

С)каротин;

РР;

D;

136. Антирахитті қасиетке ие витамин:

А) D;

Б) С;

С)А;

Е;

РР;

137. Антибиотиктердің ішінен алғашқы рет бөлініп алынған антибиотик – бұл:

А) пеницилин;

Б) стриптомицин;

С)гентомицин;

гентомицин;

бесептол;

циполет;

138. Микроб синтезіне қатысатын, келешекте қосылысты өзгертпейтін органикалық затты қалай атайды:

А) предшеествениктер;

Б) актиномицеттер;

С)моносахаридтер;

күрделі майлар;

конидии;

139. Трофофаза периодында жүреді:

А) барлық жауап дұрыс;

Б) мицелидің теңесіп өсуі;

С) биомассаның жиналуы;

субстраттың утилизациясы;

екіншілік метоболиттердің минимальды түзілуі;

140. Организмде РР витаминінің жетіспеуі қандай ауруды туғызады:

(Pele Agra) тері  күстенген;

А) цинга;

Б) рахит;

С) СПИД;

тұмау;

141. Микробтық массасының өсу процесінің сипаты:

А) екі фазалы;

Б) көп фазалы;

С) полифазалы;

монофазалы;

үш фазалы;

142. Жұқа микробты синтез өнімдері қандай мөлшерде өндіріледі:

А) 100кг-100т;

Б) 50кг шамасында;

С) 100-200 кг;

50-55 т;

1000-10000 т;

143. Микроорганизмнің метоболизмінің жылдамдығы өсімдікке қарағанда неше есе жоғары?

А) 500 есе;

Б) 10 есе;

С) ондаған мың есе;

5 есе;

2 есе;

144. Микроорганизмде биомассаның екі еселену уақыты:

А) 0,3-2 сағ;

Б) 20-30 сағ;

С) 0,1-0,2 сағ;

10-20 сағ;

12-14 сағ;

145. Аталғандардың қайсысы (валового) біліктік синтез өніміне жатпайды?

А) вакцина;

Б) азықтық ақуыз;

С) биогаз;

биополимер;

микробты спирт;

146. Гибберилиндер органикалық қосылыстың қай класына жатады:

А) гормон;

амин қышқылы;

С) антибиотик;

ақуыз;

витамин;

147. Аталғандардың қайсысы жұқа биохимиялық синтез өнімдеріне жатады?

А) вакцина;

Б) ауыл шаруашылығына арналған антибиотик;

С) лимон қышқылы;

глутамин қышқылы;

сүт қышқылы;

148. Микроорганизмнің метаболизмінің жылдамдығы жануарларға қарағанда неше есе жоғары?

А) 1000-5000 есе;

Б) 10-20 есе;

С) 2-3 есе;

2,5-3 есе;

5,5-6,5 есе;

149. Кез келген продуцентті өсіру процесі қандай фазаларға бөлінеді?

А) трофо және идео фазаға;

Б) анафаза және логфазаға;

С) логфаза және идео фазаға;

анафаза және лог фаза;

өсу және өлу фазаға;

150. Аз тонналы синтез өніміне жатады:

А) глутамин қышықылы;

Б) ауыл шаруашылығына арналған антибиотик;

С) спирт;

биогаз;

антибиотик;

 151. Автоклав:

А) жоғары температурада және қысымда материалдарды залалсыздандыруды жүргізетін қондырғы(аппарат);

Б) бөлме температурасында  материалдарды залалсыздайтын қондырғы;

С) ультра күлгін сәуле әсерінен материалдарды залалсыздайтын аппарат;

химиялық  реактивтер әсерінен материалдарды залалсыздайтын аппарат;

рентген сәулесінің әсерінен материалдарды залалсыздайтын аппарат;

152. Культуральды сұйықтықтан өнімді бөліп алу:

А) биомассадан бөліп алуға қарағанда оңай;

Б) биомассадан бөліп алуға қарағанда қиын;

С) өте оңай;

өте қиын;

мүмкін емес;

153. Торф гидролизі кезінде қолданылады:

А) периодты гидролиз;

Б) шикізаттың жануы;

С) перколяция;

ацетонды қосу;

дұрыс жауабы жоқ;

154. Соңғы өнімді бөліп алу үшін биомасаны дезинтеграциялауға... қолдануға болады:

А) литикалық ферменттер;

Б) араластыру;

С) антибиотиктер;

глюкоза;

кез келген фермент;

155.Культуралы сұйықтық –

А) екі фазалы жүйе: биомасса- сұйықтық;

Б) екі фазалы жүйе: биомасса-микроорганизм;

С) үш фазалы жүйе: биомасса-микроорганизм- сұйықтық;

екі фазалы жүйе: биомасса-микроорганизм- метаболит;

үш фазалы жүйе: биомасса-микроорганизм- метаболит;

156.Фаголизис- бұл:

А) ферментерде фагтардың әсерінен бактериялардың қырылуы;

Б) ферментердегі бактериялардың көбеюі;

С) ферментерде қолайсыз жағдайдың әсерінен бактериялардың қырылуы;

күн сәулесінің әсерінен бактериялардың еруі;

фотосинтез кезіндегі бактериялардың еруі;

157.Жалпы бактериофагтардың ортақ белгісі-:

А) жасушаішілік паразитизм ;

Б) бактериялармен симбиоз түзуі;

С) ядроішілік паразиттілік;

цитоплазмалық симбиоз;

кішкентай мөлшерлі;

158.Эндогенді фагтар:

А) вирулентті мутанттар сияқты пайда болады;

Б) ферментерде өмір сүрмейді;

С) өндіріске ішкі ортадан түседі;

ауамен түседі;

бактериялар үшін қауіпті емес;

159.Фоголизиспен күресуде  алдын-алу болып табылады:

А) технологиялық  пәнді сақтағанда;

Б) ФПЗ-ы құрастырғанда;

С) продуцентті ауыстырғанда;

фагқа тұрақты механизмді зертегенде;

одан  басқалар;

160.Corynebacterium мутантты штамы қадай өндірісте  қолданылады:

А) лизин;

Б) пролин;

С) аланин;

цитозин;

гаприн;

161.Аскорбин қышқылы-бұл:

А) витамин;

Б) алкалоид;

С) гибберилин;

антибиотик;

гормон;

162.Фаголизистің белгісінің біреуіне  жатады:

 А) КС көбіктенуі;

 Б)техногогиялық режимді бұзуды туғызбайтын өзгерістер;

С) КС тұтқырлығының төмендеуі;

рН жоғарылауы;

өнім шығуының жоғарылауы;

163.Ферментация процесі біткеннен соң культуральды сұйықтықтың құрамында болмайды:

А) Sо концентрациясымен қоректік орта;

Б) S концентрациясымен  қоректік орта;

 С) көбік сөндіргіш;

Х концентрациялы м.о.;

метоболизм өнімі;

164.Энтобактерин  – бұл:

А) өсімдік зиянкестеріне қарсы күресетін препарат;

Б) тұмау қоздырғышына қарсы күресетін препарат;

С) тиф қоздырғышына қарсы  күресетін препарат;

иммунитетті жоғарылататын препарат;

масадан қорғайтын препарат;

165.Ауаны тазалауға арналған  жеке сүзгілердің қызметі:

А) нәзік тазарту үшін;

Б) қатаң тазартуға;

С) алдын ала тазартуға;

бір-екі күн;

шексіз ұзақ;

166.Плазма ауыстырғыш  неден алады:

А) декстраннан;

Б) гаприн;

С) пролин;

витамин;

антибиотик;

167.Пеницилин – бұл  антибиотик      пайда болатын:

А) мицелий саңырауқұлағынан;

Б) бактерия;

С) актиномицет;

балдыр;

зең;

168.Тетрациклин - бұл антибиотик   пайда болатын:  

А) актиномицеттен;

Б) мицелий саңырауқұлағынан;

С) бактериядан;

балдырдан;

зеңнен;

169.Метациклин антибиотигінің туындысы болып табылады:

А) тетрациклин;

Б) каномицин;

С) пеницилин;

стрептомицин;

гентамицин;

170.Периодты залалсыздау кезінде  режим сақталады:

А) t = 121оС, Р = 100 кПа;

Б) t = 140оС, Р = 10000 кПа;

С) t = 140оС, Р = 10 кПа;

t = 121оС, Р = 1000кПа;

t = 121оС, τ = 5 минут;

171.Үздіксіз залалсыздау кезінде режим сақталады:

А) t = 135оС, τ = 5-15 минут;

Б) t = 121оС, τ = 5-15 минут;

С) t = 121оС, τ =60минут;

t = 135оС, τ = 120 минут;

t = 135оС, Р = 1000 кПа;

172.Антибиотиктік жағдайдың белгілері:

А) метаболизмнің  шегіне дейін тежелуі немесе болмауы;

Б) экстремальды жағдайларға тұрақсыздығы;

С) жүріп жатқан уақыт ішінде құрылысының өзгеруі;

тіршілік ету процесін қайта қалпына келтіре алмауы;

басқа да белгілері;

173.Бактериялардың дамуы үшін судың активтілігінің төменгі деңгейі:

А) 0,91;

Б) 1,5;

С) 0,5;

0,1;

0,01;

174.Құрғақ нан ашытқысын сақтауда қалдық ылғалдылық мөлшері, %:

А) 9-10;

1;

С) 10-20;

0,01-0,1;

0,1-0,2;

175.Жасанды қоректік ортада ...болады:

А) қоректік компоненттер лимиттеуші культураның өсуін анықтауға;

Б) арзан өнім алатын барлық өнеркәсіп жағдайында жұмыс жасауға;

С) арзан өнім алуға;

өнеркәсіп ферментрінде жұмыс істеуге;

құрамын білмей  кез келген м.о. өсіруге;

176.Лаг-фаза   бұл.

А) период  басында микроорганизм өсуінің тоқталуы;

Б) стационарлы фазаға өтуі;

С) логарифмдік тәуелділік түзуге өтуі;

микроорганизмнің өспеуі және анабиозға өтуі;

толық анабиоздық жағдай;

177. Микроорганизмнің қырылу фазасы:

А) қисық өсудің соңғы сатысына сәйкес келеді;

Б) әдетте оған жетпейді,

С) қисық өсудің сатысына сәйкес келмейді;

қоректік ортаның жақсы күйін білдіреді;

антибиотиктің әсерінен жүреді;

 178.Қандай қышқыл көптеген нуклеотидтің предшественигі болып табылады:

А) инозин;

Б) сүт;

С) янтарь;

фумар;

пальмитин;

 179.Өсудің екінші фазасының метоболизмінің типтік өнімі:

А) антибиотик;

Б) азықтық ашытқы;

С) нан ашытқысы;

вакцина;

парафин;

180.Н2 және СО-дан ...алуға болады:

А) метанол;

Б) этанол;

С) пропанол;

бутанол;

стирол;

181.Таза культураны (изолирлеу) оқшаулау ыңғайлы:

А) қатты агарлы ортада;

Б) сұйық қоректік ортада;

С) ферментерде;

инокулятта;

колбада;
182.Қандай антибиотик жасуша қабырғасының синтезін ингибирлейді:

А) пенициллин;

Б) тетрациклин;

С) конамицин;

стрептомицин;

гентамицин;

183.Таза культура коллекциясын...  деп аталады:

А) музей;

Б) конгломерат;

С) жиын;

коллекция;

биопрепарат;

184.Спирт өнідірісінің қалдығы:

А) мелассалы барда ;

Б) этанол;

С) сульфидті шелок;

лигнин;

185.Жаңа  культура –продуцент  іздейді:

А) микробиологиялық процесстің белсенді жүріп жатқан жерінде;

Б) лабораторияда;

С) шекарадан тыс;

судан;

азот қышқылы синтезінен кейін алынған қалдық су;

186.Классикалық биотехнологиялық өндірісте... қолданылады:

А) микроорганизмнің бір түрі және штамы біртектес популяциясы;

Б) жабайы микроорганизм;

С) аралас культура;

тек мутантты микроорганизм:

тек гендік инженерия әдісімен алынған микроорганизм;

187. Экологиялық биотехнологияның болашағында жоғары перспективасы:

А) катобилиттік қабілеті жасанды құрылған  микроорганизмді қолдану;

Б) қатты қалдықтарды өңдеу;

С) биогазды алу;

қалдық суды тазарту;

белсенді илді қолдану;

188.Мұнай алу өнеркәсібінде микроорганизм ...ретінде қолданылады:

А) беттік активтік зат ;

Б) энергия көзі;

С) биомасса көзі;

продуцент;

биологиялық белсенділік;

189.Ауылшаруашылық биотехнологиясының аумағына жатпайды:

А) минералды тыңайтқыштарды қолдану;

Б) ауылшаруашылық культурасын жақсартудың жаңа әдістері;

С) азоттың орнына биологиялық фиксация әдісін тыңайтқыш ретінде пайдалану;

малдарға жем дайындау;

вакцина және сарысу алу;

190.Анаэробты процесс кезіндегі қолданылатын энергия мөлшері,%:

А) 97;

Б) 20;

С) 35;

90;

10;

191.Райстрик ортасында қандай продуцент өседі:

А) пенициллин;

Б) эритромицин;

С) гаприн;

эприн;

никотин;

192.Тіршілік етуге  қабілетті микроорганизмнің  аэробы процесстері:

А) экзотерминді;

Б) эндотерминді;

С) оттексіз өтеді;

микроорганизмсіз өтеді;

ферментерде жүремеді;

193.Ферментер жұмыс жасау кезінде жылу...:

А) шығарылады;

келеді;

С) жылу алмасу жоқ;

микроорганизм сөнеді;

мағынасы жоқ;

 194.Барлық биохимиялық процесстің жылдамдығы ....жылдамдығымен анықталады:

А) лимиттелуші саты;

Б) екінші саты;

С) соңғы саты;

бірінші саты;

параллельді саты;

195.Микроорганизмнің қандай туысы азықтық ашытқыға жатады:

А) Candida;

Б) Propionibacterium;

С) Photobacterium;

Mazabacterium;

Pizopusbacterium;

196.Түптік культивирлеу:

А) технологиялық жағынан көбірек;

Б) өте ескі әдіс;

С) қатты ортада жүреді;

ашытқы үшін қолдданылмайды;

саңырауқұлақ үшін қолданылмайды;

197. Алғашқы антибиотикті кім ашты:

А) Флеминг;

Б) Кох;

С) Пастер;

Дженнет;

Ивановский;

198.Қоректік орта құрамында тұздың  концентрациясы, %

А) 1-2;

Б) 0-0,5;

С) 0-0,05;

10-50;

Кез келгенін қолдануға болады;

199.Қоректік ортаны дайындау үшін 1мл. судағы м.о. құрамы:

А) 100-ден кем;

Б) біреу де емес;

С) мыңдаған;

миллиондаған;

МЕСТ-тан шектелмейді;

200. Шамамен  90% биотехнологиялық шикізат ...өндірісте жұмсалады:

А) этанол;

Б) азықтық ашытқы;

С) антибиотик;

амин қышқылы;

нан ашытқысы;

 ІІ деңгей

1.Масштабтау мәселесін  шешудің негізгі жолы:

А) ферментердегі ортаның гидродинамикасын және оның микроорганизм өсуіне әсерін зерттеу;

Б) үлкен көлемді ферментерлерді құру;

ортадан тепкіш Рейнольдс критериясының шешімі;

микроорганизмның тыныс алу белсенділігін өзгерту;

басқалар;

2.Бактериофагтың жағымды қызметі:

А) клондау үшін вектор ретінде қолдану;

Б) өндірістегі бактерианың лизисі;

өнім шығудың жоғарылауы;

ортаның тұтқырлығының кемуі;

технологияны жеңілдету;

3.Бактериофагтың өндіріске түсу жолы...болады:

А) эндогенді;

Б) вирулентті;

селективтік;

технологиялық;

автоматты;

4.Экономикалық кэофицент 0,5-ке тең болса, шығым коэфиценті...құрайды:

А) 2;

Б) 0,05;

5;

0,5;

1;

5.10 сағат ішінде биомасса 1-ден 100 г.-ға  дейін жоғарылайды, онда µ тең болады, сағаттың-1:

А) 0,099;

Б) 0,1;

2,7;

0,9;

99

5;

 6.Культивирлеу кезінде көбіктің жағымсыз әсері:

А) реакциялық аймақтың көлемін азайтады;

Б) тұтқырлықты жоғарылатады;

масса алмасуды жақсартады;

фаза аралық бетті үлкейтеді;

электр жалғағышты нашарлатады;

7.Антибиотиктер көрсетеді:

А) биологиялық әрекетінің өзгешелігін;

Б) м.о.-ға жағымды әсерін;

бактерияға қолайлы әрекетін;

вирусқа қолайлы әрекетін;

барлығы дұрыс жауап;

8.Оттегінің мол мөлшерін ...ортада өсетін м.о.қажет етеді:

А) мұнай парафин;

сахароза;

этанол;

глюкоза;

жүгері экстракті;

9.Антибиотиктердің биосинтезін жоғарылату үшін қажет:

А) культивирлеудің қолайлы жағдайын таңдау;

Б) культивирлеу температурасын жоғарылату;

культивирлеу температурасын төмендету;

көбіктің түзілуін төмендету;

араластырау жылдамдығын көбейту;

10.Антибиотик продуценттерін культивирлеу кезіндегі көміртегі көзі:

А) әр продуцент үшін  арнайы субстрат;

Б) мұнай парафиндері және дизельді фракциясы;

глюкоза және сахароза;

тек сахароза;

кез келген тағамдық қалдықтар;

11.10 кг биомасса алу үшін глюкоза мөлшерін жұмсау қажет, г:

А) 20;

Б) 40;

60;

10;

глюкозаның пайда болуына биомассаның өсуі байқалмайды;

12. Түптік культивирлеуде :

А) Технологиясы жағынан  жоғары;

Б) өте көне әдіс;

қатты ортада жүргізіледі;

ашытқыларға қолданылмайды;

саңырауқұлаққа қолданылмайды;

13. Цитоплазманың тұтқырлығы судың тұтқырлығынан...көп:

А) 800 есе;

Б) 2 есе;

10 есе;

109 есе;

104 есе;

14.Антибиотиктің  микроорганизм продуценттерін - культивирлеу үшін қолданады:

А) түптік культивирлеу;

Б) парафин негізінде культуральды сұйықтық;

40-60°С температура;

2,5 атм қысым;

беттік культивирлеу;

15.Антибиотик  продуценттерінің ферментерде дамуы ...жүреді:

А) технологиялық режимді қатаң сақтауда ;

Б) 35-45°С температура кезінде;

5 атм қысым кезінде;

121°С температура кезінде;

залалсыз жағдайда;

16. Культуральды сұйықтықтан антибиотикті бөлуде қандай әдіс қолданылады:

А) экстракция;

Б) иммобилизация;

биоконверсия;

трансформация;

диффузия;

17.Қандай жағдайларда антибиотик оңай инактивирленеді:

А) жоғары температурада;

Б) культуральды сұйықтық құрамында;

қалыпты жағдайда;

бөліп алу кезінде;

ферментация кезінде;

18.Антибиотиктердің залалсыздығын тексері үшін оларды:

А) қоректік ортаға себеді;

Б) жануарларда тексереді;

ацетонда ерітеді;

ацетоннан қайта кристализациялайды;

муфельді пеште балқитады;

19.Жартылай жасанды антибиотикті алу үшін... қолданады:

А) табиғи антибиотиктің химиялық модификациясы;

Б) витаминдермен ацетондардың экстракциясы;

алкалоидтармен судың экстракциясы;

антибиотиктерге физико-химиялық әсер етушілер;

ферментерден көбікті жоюда;

20.Бактерия плазмидіне жатпайды:

А) біркелкі емес фагтар;

Б) біркелкі фагтар;

бактериоциногендік факторлары;

F факторлары;

R факторлары;

21.Бактерия плазмидалары:

А) сақиналы екі тізбекті ДНҚ молекулалары;

Б) сақиналы бір тізбекті ДНҚ молекулалары;

түрлі пішінді ДНҚ молекулалары;

жасуша ядросында шашырайды;

бұл молекулалы құрылымдар;

22.Аналық бактериалық жасушасы, еркек жасушасына айналып кете алады, егерде ол:

А) F факторын алған болса;

бөліне бастайды;

көбееді;

өте ірі мөлшерге ие болады;

түсін тым қара түске ауыстырады;

23.Трансформация – генетикалық информацияны химиялық таза ДНҚ

А) бактериясының көмегімен тасымалдаса;

ДНҚ фагы;

жасушалық контакт;

ер және әйел  ерекше;

фагтар;

24.КМБ12 алуға арналған субстрат:

А) спирт бардасы;

Б) мұнай парафиндері;

ацетон;

гидролизат;

50% этил спирті;

25.Трансфекция – генетикалық информацияны .... көмегімен тасымалдау:

А) ДНҚ  фагмен;

Б) химиялық таза ДНҚ-мен;

фагпен;

бактериямен;

кез келген микроорганизм;

26.Конъюгация – генетикалық информацияны тасымалдау:

А) аналық және еркек дарамен жасушалық контакт кезінде;

Б) фаг көмегімен;

вирустар көмегімен;

бактериялар үшін жалғыз болып табылатындармен;

транскрипция жолымен;

27.Трансдукция – генетикалық информацияны жолымен тасымалданады:

А) ДНҚ-ны бактериалды жасушадан фагосезімтал жасушаға...фаг көмегімен тасымалдау;

Б) трансформация көмегімен;

транскрипция көмегімен;

дупликация көмегімен;

трансляция көмегімен;

28.Бактериядағы жынысы анықталады:

А) F-фактормен;

Б) R-фактормен;

олардың пішінімен, мөлшерімен, бояуымен;

микроскоп көмегімен;

бактерияда жыныс болмайды;

29.b-каротин алуда қоректік орта құрамына кіреді:

А) керосин;

Б) мұнай;

бензин;

смола;

май;

30.Популяция тығыздығы:

А) аудан бірлігіндегі ерекше микроорганизм саны;

Б) микроорганизмнің дара саны ;

микроорганизмнің даралар саны млн. ;

колониялардың көлемі мен консистенциясы;

уақыт бірлігінде жаңа даралар саны;

31.Спораларды культивирлеу үшін ертеректе қолданылған:

А) қара бидай егіс материалы;

Б) бидай егіс материалы;

түптік культивирлеу;

мақта;

мақта талшығы;

32. Микроорганизм популяциясының өсуі:

А) уақыт бірлігіндегі жаңа даралар (особей)саны;

Б) аудан бірлігіндегі микроорганизм  саны;

колония өлшемі;

колония пішіні;

уақыт бірлігіндегі  санының өзгеруі;

33.Аминқышқылдарының жасанды қоспасы:

А) табиғи азықтықтың шығымын үнемдейді;

Б) қолданылмайды;

мұнай парафиндерінен алуға болады;

суда ерімейді;

денсаулыққа зиянды;

34.Аминқышқы микробиологиялық синтезінің негізгі артықшылығы:

А) тек L аминқышқылдарының түзілуі;

Б) кез келген аминқышқылдарын алуға болады;

жоғарғы шығым алады;

L және D аминқышқылдарының қоспасын алады;

тек D аминқышқылының түзілуі;

35.Аминқышқылын алу үшін табиғи штамдарды қолданып ... ұшырайды:

А) мутагенді әсерге;

Б) су әрекетіне;

аминқышқылдарының әрекетіне;

сепарацияға;

флотацияға;

 36.Культура таза болып саналады, егер аталық-аналық  даралар:

А)  іс жүзінде онда бөлінбеген болса;

Б) түсі бойынша ерекшеленетін болса;

түсі бойынша ерекшеленбейтін болса;

сыртқы түрі бойынша ажыратуға болады;

генетикалық коды бойынша ерекшеленбейді;

37.Митоз ұзақтығы, сағат:

А) 0,5-3;

Б) 0,01-0,03;

0,05-0,3;

5-30;

>5;

38.Михаэлис-Ментен теңдеуі:

А) V = VMAX * S/(Km+S);

Б) V = (Km+S)/VMAX * S;

VMAX /(Km-S);

V = (VMAX * S)/(Km+S);

V = VMAX /Km+S;

39. Продуценттерді беттік культивирлегенде субстраттың қайсысы болмайды:

А) мұнай парафині;

 Б) минералды тұздар;

 су;

 кебек;

 қызылша сығындысы;

40.Өндірістік штамм келесі талаптарды орындамауы  тиіс:

А) кез келген ортада өсу және даму;

Б) өсудің жоғары шеткі жылдамдығын иелену;

биосинтетикалық активтілік;

стабильді және тұрақты болу;

арзан  субстратта өсу;

 41.Булағыш қондырғыда сусыздандыру:

А) кептіргішке қарағанда 5-7 есе арзан;

Б) кептіргішке қарағанда 5-7 рет қымбат;

биотехнологияда қолданылмайды;

азықтық ашытқыларды алуда қолданбау тиіс;

экономикалық жағынан пайдасыз;

42.Фермент көзі болып табылады:

А) барлық өсімдіктер;

Б) жануарлар;

солод;

көптеген м.о.;

барлық жауабы дұрыс емес;

43.Беттік культивирлеудің технологиялық сызба нұсқасында жоқ қондырғы:

А) биореактор;

Б) өсірушікамера;

кювета;

залалсыздағыш;

дұрыс жаубы жоқ;

44. Гидролизатта азықтық ашытқыларды культивирлеу кезінде экономикалық коэффициент құрайды, %:

  А) 48-50;

  Б) 38-40;

  10-20;

  10 ;

  100;

45.Продуценттерді беттік культивирлеу үшін субстрат құрамына кірмейді:

А) мұнай парафині;

Б) минералды тұздар;

су;

қалдықтар;

қызылша сығындысы;

46.Саңырауқұлақтарды беттік культивирлеу кезінде егіс материалы ретінде қолдауға болмайды:

А) жапырақтарды;

Б) мицелийді;

спораларды;

дұрыс жауабы жоқ;

барлық жауабы дұрыс;

 47.Фермент продуцентін беттік культивирлеуде қолданады:

А) көлемді аэрация әдісі;

Б) минералды тұздарды құю әдісі;

СоСl2;

H2SO4;

Цинк сульфаты;

 48.Беттік культивирлеудегі  кассеталы әдістің артықшылығы:

А) субстрат қалыңдығының ұлғайюы;

Б) құрлысының қарапайымдылығы;

қол еңбегінің көптігі;

аэрациялау жылдамдығының жоғарылығы;

бактерия өсіруге болатындығы;

49.Беттік культивирлеу процесі аяқталғаннан кейін қажет:

А) субстратпен бірге биомассаны ұнтақтау;

Б) к.с. биомассадан бөлу;

биомассаға қалдықтарды қосу;

субстраттан биомассаны бөліп алу;

қалдықтарға биомассаны қосу;

50.Биомассадан ферментті бөліп алу үшін беттік культивирлеуден процесінен соң қажет:

А) сумен экстракциялау;

Б) спиртпен экстракциялау;

культуралды сұйықтықты қыздыру;

флотирлеу;

сепарирлеу;

51.Фермент продуценттерін түптік культивирлеу процесінің артықшылығына жатпайды:

А) үгілгіш материалдарды қолдану мүмкіндігі;

Б) автоматизация мүмкіндігі;

жоғары өнімділігі;

биосинтездің жоғары жылдамдығы;

синтезделмейді;

52.Фермен продуценттерін түптік культивирлеу кезінде қоректік ортаға индуктор қосады. ол:

А) алынатын ферментке әсер ететін субстрат болып табылады;

Б) субстратқа әсер ететін фермент болып табылады;

ортаны комплексті байытушы болып табылады;

минералды қоспа болып табылады;

ингибитор болып табылады;

53.Ферментті сулы ерітіндіден тұздау әдісі ... негізделген:

А) ферменттің ерігіштігінің  төмендеуіне;

Б) ерітінді тығыздығының жоғарылауына;

температураның жоғарылауына;

ерітінді тұтқырылығының төмендеуіне;

ферменттің шыдамсыздығы;

54.Ферментердегі ауа ... функциясын атқармайды:

А) культуральды сұйықтықтың қыздырылуын атқарады;

Б) газ тәрізді өнімдердің алмасуын шығарады ;

биологиялық жылудың әкелуін;

масса берілу жылдамдығын жоғарылатуын;

микроорганизмді оттегімен қамтамасыздау;

55.Аса тазартылған ферменттерді алу үшін қолданылмайды:

А) булау;

Б) қайтакристализациялау;

электродиализ;

ультрафильтрация;

ультра күлгін сәулелену;

56 Түптік культивирлеудегі Bac.Subtilis культурасы культуралды сұйықтықтың  компоненті болып саналмайды:

А) спирттік ашудың өнімдері;

Б) амилаза;

протеадтар;

қоректік ортаның қалдықтары;

Bac. Subtilis;

57.Бактериальды протеаздың кристалды препаратын алу үшін культуральды сұйықтық ұшырайды:

А) ДЭАЭ және КМЦ-де тазарту;

Б) ультракүлгін жарықпен сәулелендіру;

вибрациялау;

инфрақызыл жарықпен сәулелендіру;

электрофорезбен тазалау;

58. Кристалды амилазаның ферменттін алудың технологиялық нұсқасында жоқ қондырғы:

А) ток таратқыш (выпрямитель);

Б) ферментер;

араластырғыш;

кристаллизатор;

насос;

59.Ақуыздың биотехнологиялық өндірісі:

А) климатқа, ауа-райы тәуелсіз;

Б) экономикалық жағынан тиімсіз;

тек азықтық ақуызды алуға мүмкіндік береді;

тек тағамдық ақуызды алуға мүмкіндік береді;

қазіргі заманғы талаптарды қанағаттандырмайды;

60. Микробты массаға қоректенін өнім ретінде талап қойылады:

А) нуклеин қышқылы құрамының төмендігі;

Б) нуклеин қышқылы құрамының жоғарылығы;

майлардың құрамының жоғарылығы;

ыңғайлылығы мен түсі;

жағымды иісі мен түсі;

61.Ағашты комплексті өңдеуден ...алуға болады:

А) спиртты,азықтық ашытқыны, қағазды;

Б) целлюлоза, су;

тұрып қалған су;

СО2, балшық,спирт;

азықтық ашытқы, тұрып қалған су;

 62.Өндірісте азықтық ашытқы өсіру үшін субстрат ретінде қолданылмайды:

А) сахароза ерітіндісі;

Б) гидролизат;

мелассалы барда;

мұнай парафині;

табиғи газды;

63.Мелассалы барданың құрамында болмайды:

А) мол мөлшерде фосфор;

Б) қант;

минеральды тұз;

су;

күлді элементтер;

64.Мұнай көмірсуында алынатын азықтық ашытқы үшін стандарт шектеледі:

А) қалдық көмірсудың құрамы;

Б) ақуыз құрамы;

сақталу мерзімі;

вируленттілік деңгейі;

токсиндігі;

65.Эрлифті ферментердің жұмысы кезінде салқындатушы су:

А) ферментердің қабырғасымен ағады;

Б) берілмейді;

тек диффузорға түседі;

басқа да салқындатқыш агентпен алмастырылады;

жыланшаға түседі;

66.Көмірсуда культивирленетін микобактериялар:

А) талшықктәрізді капсуламен жабылады;

Б) жақсы өседі;

өледі;

мол мөлшерде май болады;

Ү=1;

 67.Табиғи газдың артықшылықтарына жатпайды:

А) ферментерге мол мөлшерде О2 беру  қажеттігі;

Б) арзандығы және шикізаттың жеткіліктілігі;

шикізат қорының көптігі;

шикізат құрамының тұрақтылығы;

дұрыс жауабы жоқ;

68.Шикізат сияқты табиға газдың кемшілігіне жатпайды:

А) газдың үлкен  қоры;

Б) аппаратуралық өрнектеудің қиындығы;

биомассаны бөлудің қиындығы;

оттегіні мол мөлшерде жіберу қажеттігі;

дұрыс жауабы жоқ;

69.Гаприн өнідірісіндегі негізгі күрделілік:

А) бактериялардың ұсақ өлшемдері;

Б) шикізаттың қымбат бағасы;

продуценттің тұрақсыздығы;

бактерияның көбеюінің төменгі жылдамдығы;

барлық жауаптары дұрыс;

70.Гаприн өнірісіндегі технологиялық сызба нұсқаға  қосымша операция бар:

А) декантирлеу;

Б) сепарирлеу;

жуу;

культивирлеу;

кептіру;

71.Гаприн өнідірісінде болмайтын операция:

А) буландыру;

Б) культивирлеу;

кептіру;

жуу;

декантирлеу;

72.Гаприн өнідірісі іске асырылады:

А) жоғары қысымда;

Б) залалсызданбаған жағдайда;

анаэробты жағдайларда;

араластырусыз;

жылу берілмей;

73.Полисахарид биосинтезінің механизмі мынадан  тұрады:

А) гликозидтік байланыс  құрудан;

Б) гликозидтік байланысты сілтілеуден;

монозалардың гидролизінен;

полипептидті байланыстардың сілтіленуінен;

полипентидті байланыстың құрудан;

74.Полисахарид биосинтезі кезіндегі витаминдер:

А) полисахаридтің пайда болуына әсер етпейді полисахаридтің  пайда болуын ұлғайтады;

Б) полисахаридтер құрамын төмендетеді;

культуралды сұйықтықтың тұтқырлығын жоғарылатады;

культуралды сұйықтықтың тұтқырлығын төмендетеді;

полисахарид құрамын жоғарылатады;

75.Қоректік ортада молекулярлық массасы 60-80 мың декстрин алу үшін:

А) магнидің құрамын шектейді;

Б) кальций тұзын ендіреді;

араластыруды жоғарылатады;

температураны көтереді;

дұрыс жауабы жоқ;

76.Полисахарид  биосинтезінің механизмінде жоқсаты:

А) сүт қышқылы ® декстрин;

Б) фруктоза ашуы;

фруктоза ® сүт қышқылы;

фруктоза ® сірке қышқылы;

сүтқышқылының ашуы;

77.Ішек сүзек  вакцинасы өндірісінде культуральды сұйықтықты өңделеді:

А) 96% залалсыздалған этил спиртімен;

Б) активтелген көмірмен;

0 % этил спиртімен;

ацетонмен;

вакциналармен;

78.Бактериофаг әсер етпейді:

А) қалыпты микрофлораға;

Б) патогенді микроорганизм;

микроорганиз;

микроорганизм өсуі мен көбеюіне;

дұрыс жауабы жоқ;

79.Өсімдіктерді зиянкестерден қорғау әдісіне жатпайды:

А) сәулелендіруді қолдану;

Б) химиялық-пестицидтер;

жыртқыштарды қолдану;

энтомофагтарды қолдану;

дұрыс жауабы жоқ;

80.Өсімдік зиянкестеріне қарсы қолданылатын микробты препараттарға қойылатын талаптарға жатпайды:

А) сақтау мерзімі бір ай;

Б) селективтілігі;

жоғарғы эффектілігі;

адам үшін қауіпсіз,флоралар;

қолдануға қолайлы;

81.Жәндіктерге қарсы микробтық  препараттардың ішінде жоқ:

А) энтобактерицинид;

Б) энтобактерин;

дендробацилин;

битоксибацилин;

БНП;

82.Bacillus thuringiensis әрекетінің механизмі:

А) эндотоксин пайда болады;

Б) экзотоксин түзіледі;

спора түзіледі;

көптеген қоректік ортада өспейді;

мұнай көмірсуында жақсы өседі;

83.Тірі бактерияларды дайындайды .... неден:

А) әлсізденген ауру қоздырғыштарынан;

Б) фенол қоздырғыштарынан;

анотоксиндерден;

химиялық реагенттерден;

дұрыс жауабы жоқ:

84. Адам микрофлорасының тұрақталуына әсер етпейді:

А) салауаты өмір тіршілігі;

Б) антибиотиктерді қолдану;

адамның ауруы;

колибактеринді қолдану;

бифидумбактеринді қолдану;

85.Колибактеринді культивирлеу кезінде технологиялық режимінде жоқ параметрлер:

А) 45°С температура;

Б) казеинді қоректік орталар;

37°С температура;

аэрациялау;

рН 7,2-8;

86.Колибактеринді леофилизациялау үшін саңырауқұлақ бактериясының суспензиясына қосады:

А) 10% сахарозаны;

Б) сүт;

сорпа:

54% сахароза;

су;

87.Майдың продуценттін культивирлеу кезінде көміртегі көзі...әсер етеді:

А) майдың құрамына;

Б) майдың мөлшеріне:

майдың түзілу жылдамдығына;

субстрат утилизациясының жылдамдығына;

экономикалық коэфициентіне;

88.В12 азықтық витамин өндірісі кезінде бардаға қосады:

А) метанол, СаСl2*6Н2О;

Б) шикі мұнайды;

антрацит;

алюминий өндірісінің қалдығы;

сутегі атомы;

89.В12 азықтық витамин алу сатысына кірмейді:

А) экстракция;

Б) ашытқының жасуша қабырғасының бұзылуына;

аммонизация;

сары фосформен қаныққан;

флотациялау;

90.Оргнаизмде ақуыздың жетіспеуі неге әкеледі:

А) жұмысқа қабілетінің төмендеуіне;

Б) жұмысқа қабілеттілгін жоғарылатады;

организмде  синтезделудің жоғарылауына;

организмде канцерогендер құрамының жоғарылауына;

адамның репродуктивтік қабілетінің жоғарылауына;

91.Ақуыздың басты бағалылығы – бұл:

А) аминқышқылы құрамының теңесуі;

канцерогендер құрамының жоғарылығы;

липидтермен байыту;

пайдалы өнімдердің құрамы төмен;

құрамында физиологиялық активтік қосылыстардың болмауы;

92.Қандай қондырғыда микробтық суспензияны буландыру жүргізіледі:

А) үш корпусты булағыш қщндырғыда;

Б) ферментерде:

сепараторда;

құрғақ ұнтақтау майдалағышта;

плазмолизаторда;

93.Ферментер жүйемен жабдықталған:

А) барлық жауабы дұрыс;

Б) аэрирлеу;

араластыру;

жылуалмастырғыш;

көбік сөндіргіш;

94.Антибиотик өндірісін  жұмысқа қосар  алдында өтетін сатыларда атаңыз:

А) барлық жауабы дұрыс;

Б) өнімділігі жоғары штамм алу;

культивирлеу жағдайының оптимизациясы;

оптимальді әдістерді таңдау;

антибиотикті бөлу және тазарту;

дайын дәрілік препараттарды алу және олардың сапасын бақылау;

95.Антибиотик өндірісіне арналған қоректік ортаны... қажет:

А) залалсыздау;

Б) ионалмасу смоланы отырғызу;

центрифугирлеу;

кептіру;

сепарирлеу;

96.Ауаны дайындау және залалсыздау сатысында  қыздыру үшін соңында қолданылады:

А) турбокомпрессор;

Б) электрлік қыздыру қондырғысы;

термостат;

су моншасы;

ваккум-фильтр;

97.Қоректік орта келесі талаптарды қанағаттандыру қажет:

А) барлық жауабы дұрыс;

Б) продуценттің жақсы өсуін және антибиотиктің мксимальды шығымын қамтамасыз етуін;

арзан  және оңай табылатын болуы қажет;

продуценттің культуральды сұйықтықтан жақсы бөлінуін, яғни жақсы фильтрациялау қабілетті үшін;

антибиотиктің  эфективті бөлінуі және оның тазалығы;

98.Антибиотик  өндірісінің технологиялық сызба нұсқасына кірмейтін саты:

А) флокуляция;

Б) ауаны залалсыздау және дайындалу;

ферментация;

қоректік ортаны дайындау;

егіс материалын дайындау;

99.Антибиотик  продуценттін  культивирлеудің қазіргі заманғы әдісі:

А) соңғы продуцентті түптік культивирлеу;

Б) барлық жауабы дұрыс;

барлық жауабы дұрыс емес;

беттік культивирлеу;

анабиоз күйінде культивирлеу;

100.Барлық липидтерге арналған  ортақ қасиет:

А) органикалық еріткіштерде еріту қабілеттілігі;

Б) суда ерігіштік қабілеттілігі;

қышқылдарды нейтралдау қабілеті;

тотығу реакциясына түсу қабілеті;

организмде алғаш ыдырауы;

101.Липидтерді культивирлеу кезінде көміртегі көзі ... әсер етеді:

алынатын липидтердің құрамына;

Б) әсер етпейді;

фермент қалыпына;

барлық жауабы дұрыс;

барлық жауабы дұрыс емес;

102. Майдың синтезі кезінде рН-тың жоғарылауы... әкеледі:

А) бос май қышқының құрамының жоғарылауына;

Б) продуценттің генетикалық өзгеруіне;

культивирлеу температурасының 150°С дейін жоғарылауына;

ортаның тұтқырлығына;

барлық жауап дұрыс емес;

103.Бактериальды культивирлеумен майды алу жолында басты қиындық:

А) бактериальды липид құрамында токсиндік заттың болуы;

Б) бөлінудің қарапайымдылығы;

қоректік орталардың арзандығы;

продуценттің болуы;

культивирлеуде төмен  электр шығындары;

104.Микробтық май алу технологиясына кірмейтін саты:

А) сублимациялау;

Б) егіс материалын алу;

ауаны залалсыздау;

керек өнімді бөліну;

дайын өнімді тазарту;

105. Полисахарид синтезіне азот көзі қалай әсер етеді:

А) соңындағы жоғары концентрация процессті баяулатады;

Б) әсер етпейді;

канцерогендер мен балласты қосылыстардың құрамы жоғарылайды;

барлық жауабы дұрыс;

барлық жауабы дұрыс емес;

106.Ақуыздың  ерекшелігінің бірі болып  саналады:

А) олардың құрамында организмде синтезделмейтін алмастырылмайтын Б) аминқышқылдарының болуы;

организмге кері әсері;

организмге әсер еткенде кері эффект беретін заттардың болуы;

бейорганикалық заттарда ерімеуі;

соңғысының құрамында пайдалы заттың болмауы;

107.Полисахарид синтезі кезінде аэрацияның артық болуы  әкеледі:

А) полисахаридтің тотығуына;

Б) ортаның сілтіленуіне;

процесске әсер етпейді;

полисахаридтің қайта қалпына келуі;

барлық жауабы дұрыс емес;

108.Декстраннен алады:

А) плазмоалмастырғыштарды;

Б) майларды;

ақуызды;

антибиотиктерді;

барлық жауабы дұрыс емес;

109.Берілген ферментке әсер ететін субстрат, бұл –

А) индуктор;

Б) индикатор;

ингибитор;

катализатор;

акцептор;

110.Ультрафильтрацияның кемшілігі болып табылады:

А) тезірек саңылауларды тұнбамен жабуы;

Б) тұнбаны бөлудің мүмкінсіздігі;

тұнбанаң бетке шығуы;

субстраттың  түзілуі;

мембрананың болмауы;

111.Ең таза ферментті алу үшін қандай әдісті қолданады?

А) сорбциялық тазалау;

Б) кептіру;

булау;

центрифугалау;

фильтрациялау;

112.Амилазаны кристализациялау... жүргізіледі:

А)  ацетонмен;

Б) мелассамен;

бардамен;

мұнаймен;

көмірмен;

113.Кристализациялау алдында амилаза ерітіндісін... түссіздендіреді:

А) активтелген көмірдің көмегімен;

Б) көмірдің көмегімен;

NaCl көмегімен;

биомассамен;

мумиемен;

114.Фермент өндірісінде қолданылатын ең эффективті әдіс...болып табылады:

А) микрооргнаизм;

Б) өсімдік;

жануар;

ет өңдеудің қалдықтары;

жануарлардың асқазанасты безі;

115.Өсімдік ауруларына қарсы микробиологиялық заттар:

А) антибиотикті қолдану;

Б) вирустарды пайдалану;

химикаттардың жоғарғы мөлшері;

сәуелелендіруді қолдану;

физикалық әсер ету;

116.Сулы ерітіндіні концентрлеу әдістеріне... жатады:

А) ультрафильтрациялау және ваккум буландыру;

Б) отырғызу;

тұздау;

седиминтациялау;

флотациялау;

117.Органикалық еріткіштермен тұндыруда тұндырғыш болып саналады:

ацетон, этил спирті;

А) H2SO4;

Б) HCl;

HCOOH;

H3PO4;

118.Тұздау... қолданылады:

А) тұндыру үшін;

Б) қоректік орта құрамының өзгеруіне;

өнімнің максимальды шығымы үшін;

қол еңбегінің қысқаруы үшін;

өндірісті  автоматизациялау үшін;

 

119.Аминқышқылын алудың микробиологиялық  әдісінің артықшылығы:

 А) L – аминқышқылы бірден синтезделеді;

Б) L изомерлерінің қоспасы алынады;

Д – аминқышқылы  тез синтезделеді;

барлық жауабы дұрыс;

барлық жауабы дұрыс емес;

120.Микроорганизмнің иммобилизденген жасушасы мен ферменттің көмегімен аминқышқылын алудың артықшылығын атаңыз:

А) барлық жауабы дұрыс;

Б) ерітіндіде өнімнің жоғары концентрациясы;

инфицирлеудің аз мүмкіндігі;

процесстің автоматизациялау мүмкіндігі;

үздіксіз процессті құру мүмкіндігі;

121.Микроорганизмді сақтау кезінде жаңа қоректік ортаға  қайта егі  ...жүргізілуі қажет:

А) айына 1-2 рет;

Б) күнара;

күнніге;

жылына 1 рет;

2 жылда 1 рет;

122.Культивирлеуге арналған қоректік орта ретінде қолданылмайды:

А) су;

Б) крахмал;

меласса;

этанол;

дұрыс жауабы жоқ;

123.Микроорганизмді сақтау кезінде қайта егу әдісінің артықшылығы  болып саналады:

А) қарапайымдылық пен ыңғайлы визуальды бақылау;

Б) Инфицирлеу мүмкіндігі;

қол еңбегінің азаюы;

үнемділігі;

сақтау мерзімнің ұзақтығы;

124.Криоқорғағыш орта ретінде қолдануға болмайды:

А) сорпаны;

Б) сүтті;

глицерин;

сахароза;

глюкоза;

125.Каратиноид синтезіне келесі сатылар  кіреді:

А) барлық жауабы дұрыс емес;

Б) иондық алмасу;

мұздату;

леофилизациялау;

криоқорғағыш қоспаны  енгізу;

126. Культивирлеуге  арналған  қолайлы жағдай  – бұл:

 А) барлық жауабы дұрыс;

Б) азот көзінің болуы;

көміртегі көзінің болуы;

ортаны аэрациялау (аэроб үшін);

оптимальды температураны ұстау;

127.Трофофоза периодында жүреді:

А) барлық жауабы дұрыс;

Б) теңестірілген мицелидің өсуі;

биомассаның жиналуы;

субстраттың утилизациясы;

екіншілік метоболиттің минимальды пайда болуы;

128.Продуцентке қойылатын талаптар:

А) барлық жауабы дұрыс;

Б) прдуценттің жақсы өсуін қамтамасыз ету;

 бағасының арзандығы;

синтездің селективтілігі;

өнімнің эффективті шығымын қамтамасыз ету;

 129.Жасуша ішінде жиналған антибиотикті бөлінуі үшін:

А) жасушалық қабырғаны бұзып және антибиотикті экстрагирлейді;

Б) барлық ерітіндіні булайды;

биомассаны сублимациялайды;

процесті жоғары температурада жүргізеді;

ерітіндіні сепарирлейді;

130.Антибиотикті өндіру кезінде фармокологиялық бақылауды жүргізеді:

А) тек жаңа дәрілік формалар үшін;

Б) тек азықтық антибиотиктер үшін;

барлық жауабы дұрыс емес;

барлық антибиотиктер үшін;

тек медициналық антибиотиктер үшін;

130.Ашытқыны оптимальді салқындату жылдамдығы оларды сақтау үшін  °С/мин.:

А) 7;

Б) 0,01;

0,1;

1;

15;

132.Келесі аталған өнімдірдің қайсысы жұқа биохимиялық синтез өніміне жатады:

А) вакциналар;

Б) антибиотик ауыл шаруашылық үшін;

лимон қышқылы;

глутамин қышқылы;

сүт қышқылы;

133.Өнеркәсіптік штамм қандай талапты қанағаттандырмау керек:

А) фагтың әрекетіне тұрақты болмау;

Б) арзан шикізатта өсу;

токсинді болмау;

жоғары экономикалық коэфицентке ие ;

134.Сақтау үшін E coli бактериаларының оптимальды жылдамдығы, °С/мин.:

А) 5-40;

Б) 0,01;

0,01-1;

 0,001;

135.Липид өндірісіндегі микробты синтездің стандарты технологиясының қандай  А) сатысы болмайды:

Б) дайын өнімді кептіру;

гидролизат торфын алу;

мелассалы барданы алу;

азықтық ашытқы плазмолизі;

дайын өнімді жою;

136.Азықтық ашытқыны культивирлеуде биологиялық жылу шығарылады:

А) 40%  ауамен, 60% -салқындатылған ауамен;

Б) 10%   ауамен, 90%-салқындатылған ауамен:

100% СУМЕН;

жылуды шығарудың қажеті жоқ;

137.Гидролизатың биологиялық сапалылығы... байланысты:

қоспа м.о. арналған зиянкестің құрамы;

А) температура;

Б) судың құрамы;

РВ құрамы;

дұрыс жауабы жоқ;

138.Тоңдырғаннан кейінгі м.о. реактивация  жағдайы;

А) сорпаны жәймен қосу немесе басқа қоректік орта;

Б) 40 0 С дейін тез қыздыру;

агар-агарды қосу;

этанолға салу;

УФ сәулесімен шағылыстыру;

139.Өткір және тұйық бумен  коминирлеп қыздыру:

А) өткір бу қоректік ортаға береді,тұйық бу жейдеге береді;

Б) өткір және тұйық бу қоректік ортаға береді;

өткір және тұйық бу жейдеге береді;

 тұйық бу қоректік ортаға береді;

өткір бу жейдеге береді;

140. Егер максимальды  өсу жылдамдығы 0,3,оттегінің концентрациясы 10 кг/м3, Кс 5 г/ м3 болса,  μ анықта:

А) 0,2;

Б) 0,1;

0,3;

0,4;

0,5;

141. Фермент технологиясындағы белгі ПХ сипатталады:

А) культивирлеу әдісінде;

Б) ферментер маркасында;

полихлорвинил;

фермент активтілігі;

субстрат түрі;

142.Фермент технологиясындағы белгі П2Х-тағы «2» цифрі сипатталады:

А) технологиялық операцияның тізбегі;

Б) ингибирлеу деңгейі;

фермент құрамы;

2% қоспа құрамы;

прдуцент құрамы;

143.Г2Х белгіленген препараттар:

А) сұйық;

Б) қатты;

қолданылмайды;

медицин ада қолдану үшін;

беттік культивирлеп алумен;

144. П30Х және Г30Х  маркалы препараттар:

А) 20х алынған, ең таза;

Б) амин қышқылы қоспасын құрайды;

20-30 ғасырда жарияланған;

эфирден  перекристалданған;

145.Ферментің П2Х белгіс белгіленеді:

А) техникалық прементпрепараты;

Б) беттік культивирлеумен алынған;

түптік культивирлеумен алынған құрғақ препарат;

беттік культивыирлеумен алынған тазартылған препарат;

түптік культивирлеумен алынған техникалық фермент препараты;

барлық жауабы дұрыс емес;

146. Мөлшері 2г өнім және 10г субстраты  тұтынғанда жұмсалатын коэффиценті құрайды:

А) 5;

Б) 20;

0,2;

8;

12;

147.Фермент номенклатурасындағы «10» цифры нені білдіреді:

А) органикалық ертіндімен культуралды сұйықтықтан тұндырумен алынған,тазаланған;

Б) аммоний сульфатымен культуральды сұйықтықтан тұндырумен алынған;

ультрафилтрациямен тазартылған;

 техникалық фермент препараты;

 ең таза фермент препараты;

«2» маркалы кептірілген препараттар;

148.Фермент номенклатурасындағы «20» цифрі нені білдіреді:

А) тазартылған ультрафилтрация;

Б) органикалық ертіндімен культуралды сұйықтықтан тұндырумен алынған,тазаланған;

аммоний сульфатымен культуральды сұйықтықтан тұндырумен алынған;

ультрафилтрациямен тазартылған;

техникалық фермент препараты;

 ең таза фермент препараты;

«2» маркалы кептірілген препараттар;

149. Фермент номенклатурасындағы «15» цифрі нені білдіреді:

А) аммоний сульфатымен культуральды сұйықтықтан тұндырумен алынған,тазартылған;

Б) органикалық ертіндімен культуралды сұйықтықтан тұндырумен алынған,тазаланған;

ультрафилтрациямен тазартылған;

техникалық фермент препараты;

 ең таза фермент препараты;

150. Фермент номенклатурасындағы «2» цифрі нені білдіреді:

А) техникалық фермент препаратын;

Б) аммоний сульфатымен культуральды сұйықтықтан тұндырумен алынған,тазартылған;

ультрафилтрациямен тазартылған;

ең таза фермент препараты;

«2» маркалы кептірілген препараттар;

151. КС –тан биомассаны келесі әдіспен бөлуге  болмайды:

А) дезинтеграциялау;

Б) центрифугирлеу;

фильтрлеу;

флокуляциялау;

152.Қандай организм үшін продуцент селекциясын тек  вегетативті жолмен  жүргізеді:

А) микроорганизм;

Б) жануар және өсімдік;

жануар;

микроорганизм және өсімдік;

өсімдік;

153.Қандай қосылыстың туындысы  екіншілік метаболит болып саналмайды:

А) антибиотик;

Б) аминқышқылы;

көмірсу;
май қышықлы;

ацетил КоА;

154.Биопрепарат болып саналмайды:

А) м.о. көмегімен тазартылған ағын су;

м.о. метаболизмі тазартылған өнім;

өмір сүруге қабылеті м.о.:

жасушаның инактивтелген биомассасы;

м.о. ферменті;

155.Метаболиттің  концентрациясы ұлғайған кезде:

А) биохимиялық реакцияның жылдамдығы төмендейді;

Б) қоректік орта концентрациясы ұлғайады;

оттегі концентрациясы төмендейді;

м.о. активті өсуі басталады;

катаболизм жылдамдығы жоғарылайды;

156.Ортаның тұтқырлығы ұлғайған кезде:

А) диффузия қиындайды;

Б) рН өседі;

рН төмендейді;

араластыру процесі жеңілдейді;
м.о. бірден өледі;

157.Саңырауқұлақты беттік культивирлегенде егіс материалы ретінде
 қолдануға болмайды:

А) жапырақтар;

Б) мицелий;

споралар;

барлығы дұрыс емес;

барлығы дұрыс;

158.Көптеген минеральды тұздар...алады:

А) м.о. бетінде зарядтарды таратуды формалайды;

Б) субстратың қоректік бағалылығын төмендетеді;

қоректік ортада ерімейді;
рН өзгертеді;

сары суды пайда болдырады;

159. Синтездің химиялық әдісі биотрансформация алдында артықшылығы бар:

А) концентрленген ертіндіден өнімді оңай бөліп алады;

Б) ферментің арнайы әсері;

қолайлы жағдай;

асептикалық жағдайды құру;

азырақ мөлшерде қалдық;

160.Биотрансформация үшін қасиеті жоқ әдіс:

А) м.о. тікелей титрлеу;

Б) белгілі өсу фазасында м.о.трансформациясы;

жасуша дезинтеграциясын қолдану;

метаболиттік жолмен белгілі аумақты ингибирлеу;

м.о. өскен культурасының трансформациясы;

161. Ақуыздың негізгі қасиеті – бұл:

  А) амин қышқылы құрамна байланыстылығы;

  Б) концентрацияның жоғары құрамы;

  майлармен қамтылған;

  қажетті өнімнің  құрамының төмендігі;

  құрамында физиологиялық активті қосылыстардың болмауы;

162. Патогенді емес микрорганизм стандарты болып табылады:

 А) нан ашыту ашытқылары;

 Б)  амин қышқылдар;

  ақуыздар;

  майлар;

  көміртегі;

163. Азықтық ашытқыларды культивирлеуде қандай штамм негізгі болып
        саналады:

 А) Сandida туысының ашытқылары;

  Б) Caracas туысының ашытқылары;

  Vita туысының ашытқылары;

  Барлық жауабы дұрыс;

  Барлық жауабы дұрыс емес;

164. Candida guilliennondiі биомассасының  шығымының қанша пайызды
       құрайды:

 А)  90-120;

  Б) 20-30;

  10-15;

  42-46;

  28-30;

165. Сandida ашытқысы қандай түрге жатады:

 А)  ашытқыны ашытпайтын;

  Б) ашытқыларды жартылай ашытатын ;

  антибиотик;

  барлық жауабы дұрыс;

  барлық жауабы дұрыс емес;  

166. Р=Дх ферментінің өнімділігі, мұндағы Д-бұл:

А) араластыру коэффициенті;

Б) толтыру коэффициенті;

экономикалық коэффициенті;

жылу алмастыру коэффициенті;

 жылу беру коэффициенті;

167. Микробты суспензияны қайнату қандай қондырғыларда жүргізеді:

А) үш корпусты буландыру қондырғысында;

Б) ферментерде;

сепараторда;

майдалау майдалағышында;

плазмализаторда;

168. Ашытқыларды культивирлеуден кейін дайын ашытқы суспензиясында
     (КС) гидролизатта мынадай ашытқы ылғалдылығын құрайды:

А)  75%, г/л;

Б) 20-40;

200-400;

10-12;

1000;

500-700;

169. Азықтық ашытқыларды культивирлеу кезінде биологиялық жылу

       шығарылады:

А) 40% ауамен, 60%-салқындатылған сумен;

 10% ауамен, 90%-cалқындатылған сумен;

100% сумен;

100% ауамен;

жылуды шығару қажет емес;

170. Табиғи газдың құрамын ингибирлеуші қоспа :

А) күкіртті сутек және меркоптандар;

Б) этан;

бутан;

күкіртті сутек және тұзды қышқыл;

меркоптан және тұзды қышқыл;

171.Энтобактерин алудың технологиялық сызба нұсқасында жоқ саты:

А) ашу;

Б) сепарирлеу;

майдалау;

кептіру;

толтырғышты енгізу;

172.Биохимиялық реакция механизм типі бойынша ...болады:

А) сатылы;

Б) таңғаларлық;

инфецирленген;

плазмидті;

лимидті;

173.Азықтық ашытқының қалыпты дамуын қамтамасыз етіу үшін қоректік ортаға көмір суды құрайтын субстраттар қоспа қосады:

А) Фосфор,азот,калий;

Б) күміс, мыс,мырыш;

қалайы, калий,мырыш;

мырыш,молибден,күміс;

темір калий,мыс;

174.Мицелиалы саңырауқұлақ аспергил жәнге пеницилүшін табиғи орта болып саналады:

А) топрақ;

Б) су;

сорпа;

сүт;

ауа;

175.Мицелияның өсуін баланстаушы... периодта жүреді:

А) трофофазалар;

Б) анафаза;

өсу фазасы;

өлу фазасы;

стационарлы фаза;

176.Гидролиз нәтижесінде полисахарид молекуласы  негізінде ыдырайды:

А) пентоза және гексоза;

Б) глюкоза және сахароза;

пентоза және лактоза;

лактоза галактоза;

манноза және мальтоза;

177.Биотехнология мақсаты болып саналмайды:

А) биосинтез кезінде биохимиялық реакция жылдамдығының төмендеуі;

Б) биотрансформацияның іске асырылуы;

ген инженерия әдісін қолдану;

технологиялық процесті опимизациялау;

м.о. алмасу жолымен  активтілігін ұстау;

178. Ағаш үгіндісін комплексті өңдеу кезінде мынаны алуға болады:

 А)  спирт, азықтық ақуыздар, қағаз;

  Б) целлюлоза, су;

  ағынды сулар;

  спирт, СО2, май;

  азықтық ақуыздар, ағын сулар;

179.Аминқышқылы  рацеметін бөлу қандай фермент көмегімен жүреді:

А) ацилаз;

Б) амилаз;

протеаз;

дегидрогеназ;

трансфераз;

180.Гликозид байланысын құру... механизмге кіреді:

А) полисахарид биосинтезі;

Б) липид биосинтезі;

антибиотик биосинтезі;

фитамин биосинтезі;аминқышқылы биосинтезі;

181. Биосинтез кезінде СоА сукцинил  α –кетоглутар қышқылы  реакциясының айналуын тоқтату қажет:

А) глутамин қышқылы;

Б) лизин;

типтофан;

глутамат натрий;

пролин;

182. Биосинезі кезінде  DL – α –амино –ξ- капролактам конверсиясы әкеледі:

А) лизин;

Б) глутамин қықықлы;

триптофан;

глутамат натрий;

пролин;

183.Көлемді аэрация әдісі қолданылады:

А) фермент продуцентін беттік культивирлеу кезінде;

фермент продуцентін  түптік культивирлеу кезінде;

антибиотик  продуцентін беттік культивирлеу кезінде;

антибиотик продуцентін түптік культивирлеу кезінде;

барлық жауабы дұрыс;

184.Саңылауды тез толтырып тастау...әдісінің кемшілігі болады:

А) ультрофильтрация;

Б) диализ;

тұзсыздау;

т ұндыру;

декантация;

185.Ашытқы биомассасындағы витаминді сақтау булау температурасы... жоғары болмау керек:

А) 850 С;

Б) 1000 С;

400 С;

200 С;

650 С;

186.Липидтер қандай микроорганизмде қатысады:

А) Penicillium chrysogenum;

Б) N. gardnerii;

L.imyces lipoderum;

Esherichia coli;

барлық жауабы дұрыс;

187.Липид микроорганизм-продуценті үшін энергия және көмір су көзі болуы мүмкін:

А) көмірсулар;

Б) органикалық қышқылдар;

көмірсутегі;

спирттер;

алкандар;

188.Бояулардың барлығы қос жүру санына байланысты:

А) карротиноид;

Б) алкалиод;

витамин;

аминқышқылы;

липид;

189.Метан ашу-бұл өндірістің сатысының бірі:

А) В12 азықтық  витамин;

Б) липид;

энтобактерин;

паприн;

гаприн;

190.Плазмолиз -бұл өндірістің сатысының бірі:

А) гаприн;

Б) лизин;

глутамин қышқылы;

лимон қышқылы;

типтофан;

191.Кальций цитратын ыдырату-бұл өндірістің сатысының бірі:

А) лимон қышқылы;

Б) сүт қышқылы;

сірке қышқлы;

лизин;

глутамин қышқылы;

сірке қышқылы;

192.Кальций лактатының ыдырауы- бұл өндірістің сатысының бірі:

А) сүт қышқылы;

Б) лизин;

глутамин қышқылы;

лимон қышқылы;

дұрыс жауабы жоқ;

193.Aspergillus өзінің құрамында құрайды:

А) липидтер;

Б) амин қышұқылын;

антибиотик;

витамин;

барлық жауабы дұрыс;

194.Техникалық фермент препаратын  қандай цифрмен белгілейді:

А) «2»;

Б) «5»;

«10»;

«15»;

«20»;

195.Культуральды сұйықтықтан аммоний сульфатымен тұндырылып алынған тазартылған фермент препаратын қандай цифрмен белгілеген:

А) «15»;

Б) «3»;

«5»;

«20»;

«2»;

196.Алкалоидтың шығымы...қатысумен жоғарылайды:

А) типтофан;

Б) лизин;

глутамин қышқылы;

аланин;

валин;

197.Ультрафильтрациямен тазартылған фермент препаратын қандай цифрмен бегіленген:

А) «20»;

Б) «15»;

«3»;

«5»;

«2»;

198.Культуральды сұйықтықтан органикалық ертіндімен тұндырылып алынған тазартылған фермент препаратын қандай цифрмен белгілеген:

А) «10»;

Б) «15»;

«3»;

«5»;

«2»;

199.Күкірт сутегі мен меркаптан-бұл қоспаның құрамын  ингибирлеуші қоспа:

А) табиғи газ;

Б) гидролизат;

лигнин;

су;

сілтілі сульит;

200.Олигосахарид инверсиясы- бұл дайындау сатысының бірі:

А) сульфитті щелок;

Б) мұнай парафині;

липид;

май қышқылы;

сүт қышқылы;

 

ІІІ деңгей

ІІІ деңгей

1.Fusarium moniliforme гиббирилин продуцентін үшін культивирлеу жағдайын  және шығымын көрсет:

А) түптік культивирлеу жағдайында қант пен глюкоза ортасында(4-6%) шығымы 0,2-0,3г/л құрайды;

Б) түптік культивирлеу жағдайында глюкоза және лактоза  ортасында шығымы 15-20г/л құрайды;

түптік культивирлеу жағдайында жүгері мен соя ұны ортасында шығымы 3-4г/л құрайды;

түптік культивирлеу жағдайында жүгері экстракты мен қант қызылшасы ортасында шығымы 64-20г/л құрайды;

түптік культивирлеу жағдайында қант қызылшасы және техникалық май,лактоза,мальтоза ортасында шығымы 20-30г/л құрайды;

2.Penicillium chrysogenum пенициллин продуцені үшін  культивирлеу жағдайын және шығымын көрсет:

А) түптік культивирлеу жағдайында глюкоза және лактоза ортасында, шығымы 15-60г/л құрайды;

Б) түптік культивирлеу жағдайында қант және глюкоза  ортасында, шығымы (4-6%) 0,2-0,3 г/л құрайды;

түптік культивирлеу жағдайында жүгері және соя ұны,өсімдік майы,БАЗ,өсуді реттеуші  ортасында, шығымы 3-4 г/л құрайды;

түптік культивирлеу жағдайында жүгері  экстрактті және  қант қызылшасы техникалық май ортасында, шығымы 64-20 г/л құрайды;

түптік культивирлеу жағдайында қант қызылшасы және техникалық май,лактоза,мальтоза ортасында шығымы 20-30г/л құрайды;

3.Eremotecium asbyii  рибофлавин продуценті үшін культивирлеу жағдайын  және шығымын көрсет:

А)  түптік культивирлеу жағдайында жүгері  экстрактті, қант қызылшасы техникалық май ортасында, шығымы 6420 г/л құрайды;

Б) түптік культивирлеу жағдайында глюкоза және лактоза ортасында, шығымы 15-60г/л құрайды;

түптік культивирлеу жағдайында қант және глюкоза  ортасында, шығымы (4-6%) 0,2-0,3 г/л құрайды;

түптік культивирлеу жағдайында жүгері және соя ұны,өсімдік майы,БАЗ,өсуді реттеуші  ортасында, шығымы 3-4 г/л құрайды;

түптік культивирлеу жағдайында қант қызылшасы және техникалық май, лактоза,мальтоза ортасында шығымы 20-30г/л құрайды;

4.Blakeslia trispora каротиноид продуцент үшін культивирлеу жағдайын  және шығымын көрсет:

А) түптік культивирлеу жағдайында жүгері немесе соя ұны,өсімдік майы, БАЗ,өсуді реттеуші  ортасында, шығымы 3-4 г/л құрайды;

Б) түптік культивирлеу жағдайында жүгері  экстрактті, қант қызылшасы техникалық май ортасында, шығымы 6420 г/л құрайды;

түптік культивирлеу жағдайында глюкоза және лактоза ортасында, шығымы 15-60г/л құрайды;

түптік культивирлеу жағдайында қант және глюкоза  ортасында, шығымы (4-6%) 0,2-0,3 г/л құрайды;

түптік культивирлеу жағдайында қант қызылшасы және техникалық май, лактоза,мальтоза ортасында шығымы 20-30г/л құрайды;

5.Мұнай парафинінде азықтық ашытқыны өсіру үшін неге басқа субстратты қолдануға қарағанда 2-3 есе еріген оттегі қажет:

А) парафин молекулалары көмірсуға қарағанда оттегін құрамайды;

Б) қоректік ортада қосымша компоненттер оттегін қажет етпейді;

оттегі катализатор ролін атқарады;

ортада оттегінің болуы қоспа ингибитордың жойылуын қамтамасыз етеді;

оттегі минеральды қоспа ретінде қолданылуы мүмкін;

6.Гаприн өндірісінде культуральды сұйықтықтағы парафинді неге жұқалап    диспергирлеу қажет;

А) суда сұйық Н-парафині ерімейді;

Б) диспергирлеу кезінде парафин құрамын өзгертуге болады;

процестің температурасын  төмендетуге болады;

процестің қысымын төмендетуге болады;

 процестегі соңғы өнімнің бөлінуін қысқатруға болады;

7. Паприннің технологиялық сызба нұсқасының операциясының  дұрыс тізбегін көрсет:

А) ферментация ® сепарарирлеу ® жуу ®сепарарирлеу ®жуу ®плазмолиз® булау®   кептіру;

Б) ферментация ® декантация ® сепарация ®центрифугирлеу ®плазмолиз® булау®   кептіру;

культураны өсіру ® биомассаны бөлу® кептіру ®тұндыру®гидролиз ®плазмолиз® булау® лиофилизациялау;

торф гидролизатын алу ® нейтрализациялау® ашытқыны культивирлеу ®биомасаны бөлу®өнімді экстракциялау;

ферментация ® инактивация® бөлу ® лиофилизациялау ®кептіру ® ампуланы дәнекерлеу;

8.  Гаприннің технологиялық сызба нұсқасының операциясының  дұрыс тізбегін көрсет:

А)   ферментация ® декантация ® сепарирлеу ®центрифугирлеу ®плазмолиз®   кептіру;

Б) бактерияны өсіру ® биомассаны бөлу® кептіру ®тұндыру®гидролиз ®плазмолиз® булау® лиофилизациялау;

торф гидролизатын алу ® нейтрализациялау® ашытқыны культивирлеу ®биомасаны бөлу®өнімді экстракциялау;

ферментация ® инактивация® бөлу ® лиофилизациялау ®кептіру ® ампуланы дәнекерлеу;

культураны өсіру ® биомассаны бөлу® кептіру ®тұндыру®гидролиз ®плазмолиз® булау® стандарттау;

9.Виантигеннің технологиялық сызба нұсқасының операциясының  дұрыс тізбегін көрсет:

А) бактерияны өсіру ® бактерияның биомассасын бөлу® бактерияны спиртпен кептіру ® экстрагирлеу ®тұндыру® диализ және спиртпен қайта тұндыру  ® гидрлиз®спиртпен қайта тұндыру ®лиофилизация;

Б) ферментация ® декантация ® сепарирлеу ®центрифугирлеу ®плазмолиз®   кептіру;

бактерияны өсіру ® биомассаны бөлу® кептіру ®тұндыру®гидролиз ®плазмолиз® булау® лиофилизациялау;

торф гидролизатын алу ® нейтрализациялау® ашытқыны культивирлеу ®биомасаны бөлу®өнімді экстракциялау;

ферментация ® инактивация® бөлу ® лиофилизациялау ®кептіру ® ампуланы дәнекерлеу;

10.Столбнякты анатоксиннің  технологиялық сызба нұсқасының операциясының  дұрыс тізбегін көрсет:

А) ферментация  ® бактерияның биомассасын бөлу® бөлу ® инактивация ®балласты заттардан тазарту®AI(ОН) 3 өнімді адсорбирлеу т  ® стандарттау;

Б) ферментация ® декантация ® сепарация ®центрифугирлеу ®плазмолиз® булау®   кептіру;

культураны өсіру ® биомассаны бөлу® кептіру ®тұндыру®гидролиз ®плазмолиз® булау® лиофилизациялау;

торф гидролизатын алу ® нейтрализациялау® ашытқыны культивирлеу ®биомасаны бөлу®өнімді экстракциялау;

инактивация ® нейтрализациялау® ашытқыны культивирлеу ®биомасаны бөлу®өнімді экстракциялау;

11. Өлі ішек сүзек вакцинасын алудың  технологиялық сызба нұсқасының операциясының  дұрыс тізбегін көрсет:

А) ферментация ® инактивация® стандарттап бөлу ® лиофилизациялап кептіру ®  ампуланы дәнекерлеу;

Б) ферментация ® декантация ® сепарация ®центрифугирлеу ®плазмолиз® булау®   кептіру;

культураны өсіру ® биомассаны бөлу® кептіру ®тұндыру®гидролиз ®плазмолиз® булау® лиофилизациялау;

торф гидролизатын алу ® нейтрализациялау® ашытқыны культивирлеу ®биомасаны бөлу®өнімді экстракциялау;

инактивация ® нейтрализациялау® ашытқыны культивирлеу ®биомасаны бөлу®өнімді экстракциялау;

12. Гидролизатта азықтық ашытқы алудың  технологиялық сызба нұсқасының операциясының  дұрыс тізбегін көрсет:

А) ферментация ® флотирлеу® сепарирлеу ® булау ® кептіру;

Б) торф гидролизатын алу ® нейтрализациялау® ашытқыны культивирлеу ® биомасаны бөлу®өнімді экстракциялау;

ферментация ® инактивация® стандарттап бөлу ® лиофилизациялап кептіру ®  ампуланы дәнекерлеу;

ферментация  ® бактерияның биомассасын бөлу® бөлу ® инактивация ®балласты заттардан тазарту®AI(ОН) 3 өнімді адсорбирлеу т  ® стандарттау;

культураны өсіру ® биомассаны бөлу® кептіру ®тұндыру®гидролиз ® плазмолиз® булау® лиофилизациялау;

13.Липидті өндірісте алудың технологиялық сызба нұсқасының операциясының  дұрыс тізбегін көрсет:

 А) торф гидролизатын алу ® нейтрализациялау® ашытқыны культивирлеу ® биомасаны бөлу®өнімді экстракциялау;

Б) ферментация ® декантация ® сепарирлеу ®центрифугирлеу ®плазмолиз®   кептіру;

бактерияны өсіру ® биомассаны бөлу® кептіру ®тұндыру®гидролиз ® плазмолиз® булау® лиофилизациялау;

ферментация ® инактивация® бөлу ® лиофилизациялау ®кептіру ® ампуланы дәнекерлеу;

культураны өсіру ® биомассаны бөлу® кептіру ®тұндыру®гидролиз ®плазмолиз® булау® стандарттау;

14.D2  витаминінің шығымын қалай жоғарылатуға болады:

А) микроорганизмді ультракүлгін сәулесімен шағылыстырумен;

Б) микроорганизмді инфрақызыл сәулесімен шағылыстырумен;

микроорганизмді ультракүлгін сәулесімен шағылыстырумен;

микроорганизмді магнитті сәулесімен шағылыстырумен;

микроорганизмді электрохимиялық потенциалмен шағылыстырумен;

15. β-каротин алу үшін микроорганизмді культивирлегенде  жоқ саты:

А) (+)және (-) штамды бөлу;

Б) қоректік ортаны залалсыздау;

ауаны дайындау;

(+)және (-) штамды жекелеп бөлу;

Культуральды сұйықтықты өңдеу;

16.Липидті культивирлеуде оттегі жетіспесе...әкеледі:

А) липидті синтездеу тоқтайды;

липид  биосинтез процесі жылдамдайды;

процеске әсер етпейді;

екіншілік метаболит пайда болады;

культуральды сұйықтықта О2  концентрациясы көбейеді;

17. Культивирлеу үшін егер қоректік орта құрамында  глюкозаның жоғарғы концентрациясы + мочевина + ашытқы экстракты + биотин + аденин болғанда өнім түрін анықта :

А) АТФ;

Б) рибофлавинді;

эргостеринді;

АМФ;

ГТФ;

18. Культивирлеу үшін егер қоректік ортаның құрамында  жүгері немесе соя ұны + өсімдік майы + БАЗ + өсу стимуляторлары  болғанда өнім түрін анықта:

А) каротиноидтарды;

Б) алкалоидтарды;

эприн;

гаприн;

аминқышқылы;

19. Культивирлеу үшін егер қоректік ортада  α-кетоглутарь қышқылы + аммоний тұзы + буферлі қоспа болғанда өнім түрін анықта :

А) глутамин қышқылын;

Б) янтарь қышқылын;

сірке қышқылын;

фумар қышқылын;

сүт қышқылын;

20.Нуклейін қышқылының,ақуыздың және көмірсудың ыдырауы және түзілуі ...саналады:

А) біріншілік метаболизмге;

Б) екіншілік метаболизмге;

Кребс цикліне;

ақуыз биосинтезіне;

спирт ашуға;

21. Екіншілік метаболизмнің ең маңызды реттеуші ерекшелігі болып компартаментализация саналады. Бұл демек:

А) берілген өнім қатаң белгіленген жерде пайда болады;

Б) берілген өнім оңай инактивацияланады;

метаболизм жылдамдығы көміртегі көзі байланысты болады;

өнім культуралды сұйықтықтан оңай бөлінеді;

өнім тек биомассада бола алады;

22. Жануарлар мен өсімдіктер алдында селекция аумағы ретінде микроорганизмдердің қандай артықшылығы бар, осыған байланысты олар гаплоидты болса:

А) оларда жасырын өзгергіштік жоқ;

Б) оларды культуральды сұйықтықтан бөлу оңай;

биосинтездің жоғары жылдамдығы;

культуралды сұйықтықта бөтен микрофлора болмау керек;

өнімнің үлкен шығымын береді;

23. Кездесіп келетін байланыстарыдың санының жоғарылауына байланысты каротиноидтардың түсі қандай тізбекте өзгеріп отырады:

А) сары ®сарғылт ® қызыл ® қоңыр ® фиолет;

Б) қызыл ®қоңыр  ®сары ®сарғылт ® фиолет;

қоңыр ® сары ® сарғылт  ®қызыл ® фиолет;

фиолет – ®қоңыр –® сары ®сарғылт ® қызыл;

қоңыр  ®сары ®сарғылт  ®қызыл ®фиолет;

24. Азықтық ашытқысында эргстерин қатысады, ол ультракүлгін сәулелерімен сәулелендірген кезде  оңай... айналады:

А) D2 витамніне;

Б) РР витаминіне;

В2 витаминіне;

В12 витаминіне;

А витаминіне;

25. Полисахаридті микроорганизмге көміртегі көзі ретінде қолдану үшін оларды ... керек:

А) гидролизға  ұшырату;

Б) деаминирлеу;

декарбоксилдеу;

пламолизге ұшырату;

цеолиттерге ;

26. Азотты қоректік ортаға өсімдік шикізатының гидролизатында азықтық ашытқыны өсіру үшін ... түрінде енгізеді:

А) аммоний сульфаты;

Б) аммиак;

азот қышқылы;

аминқышқылы;

нуклеотид;

27. Фосфорды қоректік ортаға өсімдік шикізатының гидролизатында азықтық ашытқыны өсіру үшін ... түрінде енгізеді:

А) суперфосфат;

Б) ортофосфорқышқылы;

аминқышқылы;

АТФ;

нуклеотид;

28. Микроорганизмдерді табиғи газда культивирлеген кезде қандай қиындықтар туады:

А) метан культуральды сұйықтықта нашар ериді, микроорганизмдер метанда нашар өседі;

Б) метанды синтездейтін микроорганизмдер штаммын таңдау қиын;

культивирлеуге оттегінің келуін қатты азайту керек, өйткені метатүзетін бактериялар анаэробтар көптеген бөтен микроорганизмдер синтезделеді;

ашытқы клеткаларынан  размері үлкен бойынша метанды ассимиляциялайтын микроорганизм;

дұрыс жауабы жоқ;

29. Гаприн өндірісіндегі қоректік тұздарды дайындауда азықтық ашытқы өндірісінің ұқсас сатысынан ... немен ажыратады:

А) тұздар қоспасын зарарсыздау қажет;

Б) тұздар құрамы бойынша ұқсас, бірақ әртүрлі пропорцияда;

тұздардың құрамы әртүрлі;

тұздардың қоспасы зарарсыздандыруды қажет етпейді;

дұрыс жауабы жоқ;

30.Бактериалды биомассаны инактивациялау қалай ...жүргізеді:

А) пламолизге ұшыратады;

Б) диспергирлейді;

центрифугалайды;

ультрафильтрация жүргізеді;

электродиализаторды қолданады;

31. Қоректік ортаны дайындау кезінде көміртегінің негізгі көзі мелассаны неге жеке залалсыздайды:

А) меласса сахарозаның термобильді компонентін құрайды;

Б) меласса микроорганизмен инфицирленуі болмау үшін;

залалсыздандырудың әртүрлі температуралары;

меласса үшін залалсыздандырудың жоғары температурасы керек;

дұрыс жауабы жоқ;

32. Ферментация ® сепарация ® жуу ® сепарация ® жуу ® пламолиз ®буландыру® – кептіру  бұл ...  дайындаудың сатысы:

А) папринді;

Б) сүт қышқылын;

энтобактеринді;

глутамин қышқылын;

Na глутамин;

33. Ферментация®декантация  ®сепарирлеу ® центрифугалау ® пламолиз ® кептіру... дайындаудың сатысы:

А) гаприн;

Б) ішсүзек вакциналарын;

нитрогинді;

лизинді;

липидтерді;

34. Бактерияны өсіру ®бактерия биомассасын бөлу ® бактерияны спиртпен кептіру ® экстрагирлеу ® тұндыру ®диализ және спиртпен қайта тұндыру ® гидролиз ® спиртпен қайта тұндыру ® лиофилизация ® ...дайындаудың сатысы:

А) виантигенді;

Б) нитрагинді;

энтобактеринді;

ішсүзек вакцинасын;

дұрыс жауабы жоқ;

35. Ферментация ®бактерия биомассасын бөлу ®бөліну ® инактивирлеу®  балласты заттардан тазарту ® өнімді Al(OH)3 адсорбциялау ® стандарттау- ... дайындаудың сатысы:

А) сіреспе анатоксинді;

виантигенді;

нитрагинді;

энтобактеринді;

ішсүзек вакцинасын;

36. Ферментация – инактивирлеу – стандартты бөлу – лиофильді кептіру – ампулаларды дәнекерлеу - ...дайындау  сатысы:

өлген ішсүзек вакцинасын;

нитрагинді;

лизинді;

липидтерді;

энтобактеринді;

37. Ферментация – флотирлеу – сепарирлеу – буландыру – кеептіру  - бұл ... дайындаудың сатысы:

А) гидролизатта  азықтық ашытқыны;

нитрагинді;

лизинді;

липидтерді;

энтобактеринді;

38. Торф гидролизатын алу – фурфуролды үрлеу және нейтралдау – ашытқыны культивирлеу – биомассаны бөлу - өнімді экстракциялау - ... дайындаудың сатысы:

А) липидті;

Б) гапринді;

ішсүзек вакцинасын;

нитрогинді;

лизинді;

39. Нитрагин қандай мақсата өндіріледі:

А) бұршақ тұқымдас өсімдіктерді өңдеу үшін;

Б) масадан қорғану құралы ретінде;

өсімдіктерді зиянкестерден қорғау құралы ретінде;

дұрыс жауабы жоқ;

40. Зиянкес жәндіктермен күресу үшін  биологиялық қорғану заттарының химиялық қорғану заттарына қарағанда қандай айырмашылығы бар:

А) зиянкес жәндіктің белгілі бір түрін зақымдау қабілетті;

Б) табиғи ортаға түсіп, топырақ пен ауаны ластайды;

сақтау мерзімі аз;

барлық жауап дұрыс;

дұрыс жауабы жоқ;

41. Ультрафиолет сәулесінде флуоресцирлеу қабілетті ... ерекше сипатталады:

А) тетрациклин антибиотикте;

ауыстырылмайтын аминқышқылында;

аденин мен гуанинде;

ақуызда;

энтобактеринде;

42. Aspergillus  өзінің құрамында құрайды :

А) липидтер;

Б) аминқышқылдары;

антибиотиктер;

витаминдер;

барлық жауап дұрыс;

43. Неге ферменті сорбционды тазартуда катоинит күйінде, сондай-ақ анионит күйінде де қолдануға болады:

А) фермент  негіз және қышқыл қасиетке ие;

Б) анионит пен катионит құрамы бірдей;

процесс жоғары температурада жүреді;

тазарту кезінде ортаға қоспа қосады;

тазарту кезінде анионитте катионите жоқ;

44.Ферменті кептіру кезінде кептіргіш қондырғыны қалай таңдауға болады:

А) егер вермент сулы ертіндіде болса-распылиетелді,ал тұнған күйде болса –вакуумда;

Б) егер фермент тұнған күйде болса – распылиетелді;

фермент сулы ертіндіде болса-–вакуумда;

егер фермент сулы ертіндіде тұнған күйде болса –вакуум-наоста;

кептіргіштің түрі белгісіз;

45.Фермент өндірісінің қандай сатысында қиындықтар туады:

соңғы өнімді бөлуде;

қоректік ортаны дайындауда;

культура продуцентін өсіруде;

өнімді кептіруде;

егіс материалын алуда;

46.Липидтерді бактериядан алуда басты қиындық неден тұрады:

А) бактериалы липидтің құрамында  микроорганизм үшін токсинді қосылыстар бар;

Б) культура продуцентін таңдау қиын;
қоректік ортаны таңдау қиын;

культивирлеу жағдаы қиын;

қоректік орта құрамында ауыр металл;

дұрыс жауабы жоқ;

47.Қандай химиялық қосылыс өсімдік құрамында энергия көзінің қоры болып саналады,жасушаның ретелуіне және ақуыз синтезіне бақылаушы болады,ферментке және фагқа литикалық төзімділікті қамтамасыз етеді:

А) полисахаридтер;

Б) цитохром;

липидтер;

хроматидтер;

хлорапластаор;

48.Полисахаридтерді бөлу кезінде культуральды сұйықтықты сумен  он рет сұйылту неге байланысты:

А) культуральды сұйықтықтың жоғары тұтқырлығының әсерінен оттегінің келуі қиындайды;

Б) полисахарид молекуласы судың мол мөлшерінің болмауынан инактивтеледі;

су катализатор қызметін атқарады;

полисахаридтердің шығымы жоғарылайды;

дұрыс жауабы жоқ;

49.Ферменті беттік культивирлеу өндірісінде продуцент ретінде тек ... қолданылады:

А) саңырауқұлақтар;

Б) бактерия;
балдырлар;

аминқышқылы;

актиномицет;

50.Сулы экстракттан ферментті бөліп алуда сулы ертіндіні қосу тұнуды болдырады:

А) фермент молекуласына судың молекуласының тартылуы төмендейді;

Б) фермент молекуласына судың молекуласының тартылуы жоғарылайды;

ортада энергия сольватация төмендейді;

қышқыл орта көбейеді;

процесс флотация;

51.Егер экстракция кезінеде тұндыпғыштың концентрациясын ұлғайтатын болса,  фермент ертіндісінде қандай процесс жүреді:

А) сольватация энергиясы  екі  ақуыздың молекуласының арасындағы  байланыспен ортада энергия төмен болады, ақуыздың коагуляциясы және молекула агрегациясы болады;

Б) ертіндінің тұтқырлығының жоғарылауынан, ферментің бөлінуі қиындайды;

ортада рН өзгеруінен нәтижесінде фермент құрамы өзгереді;

еріндіде ешқандай өзгеріс болмайды;

дұыс жауабы жоқ;

52.Қандай жағдайда фермент ертіндісінде ферментің сольватты қабықшасы бұзылып,молекула мен тұндырғыштың арасындағы тартылғыш күш төмендейді:

А) тұндырғыш концентрацияның ұлғаюынан;

Б) тұндырғыш концентрацияның  азаюынан;

процестің температурасының ұлғаюынан;

ертіндіге натрий хлорды қосудан;
дұрыс жауабы жоқ;

53.Ультрафильтрация-ферментті бөлудің  қазіргі заманғы жаңа әдісінің бірі,бірақ ол тұздау мен тұндыруды салыстырғанда  кемшілігі бар:

А) тез арада тұндырғышпен  мембрана саңылауы бітеліп қалады;

Б) қатаң жағдай,теператураның жоғарылауынан;

энергияның жоғары шығыны;

алынған ферментің активтіліг төмен болады;

дұрыс жауабы жоқ;

54.Ксантан өндіріснде қандай мақсатта ортаға формальдегид қосады:

А) синтезделетін полисахарид қолайсыз жағдайдың  факторларына  төзімді  болуын қамтамасыз етеді;

Б) бұл соңғы өнңмнің бөліну процесін жеңілдетеді;

ортада ксантан концентрациясы лезде ұлғайады;
формальдегит катализатор қызметін атқарады;

ксантаның инактивациясын болдырады;

55. Адамның қалыпты микрофлорасының құрамына әсіресе фактордың қайсысы қолайсыз әсер етеді:

А) антибиотикпен емделуі;

Б) витаминің мол мөлшерін қабылдауы;

организмдегі артық липидтің болуы;

иммунитеттің төмен болуы;

организмде витаминдерің жетіспеуі;

56.БАЗ синтезінің қандай өнімі жасушалық қабырғаның  синтезін ингибирлейді,ақуыздың,ДНҚ, РНҚ синтезін  бәсеңдетеді:

А) антибиотиктер;
Б) витаминдер;

алкалоиддтар;

каротиноидтар;

аминқышқылы;

57.БАЗ синтез өнімінің қайсысы организмде қалыпты зат алмасуды қамтамасыз етеді:

А) витаминдер;

Б) липидтер;

каротиноидтар;

антибиотиктер;

барлық жауабы дұрыс емес;

58. БАЗ синтезінің қандай  өнімі ақуызбен қоректенуін теңестіру үшін қажет:

А) аминқышқылы;

Б) гибберилиндер;

полисазаридтер;

липидтер;

көмірсулар;

59. БАЗ синтез өнімінің қайсысы жануарлардың асқазан асты безінен алынады:

А) ферменттер;

Б) витаминдер;
аминқышқылдары;
антибиотиктер;

липидтер;

60. Ақуыздың қышқыл гидролиз процесі кезінде типтофанның үлкен бөлігінің бұзылуы байқалады,мұндай кезде...:

А) цистеин цистинге тотығады,треонин  мен серин ыдырайды;

Б) метионин және трионин ыдырайды;
валин мен серин пайда болады;

аланин мен глицин пайда болады;

метионин мен серин ыдырайды;

61. Липидтің микробиологиялық синтезіне азоттың концентрациясы қалай әсер етеді:

А) азот концентрациясының жоғарылауы микроорганизмде липидтің пайда болуының  төмендеуіне әкеледі, кемшілігі - жасушада липидтің құрамының жоғарылауы;

Б) азот концентрациясының жоғарылауы жасушадағы липидтің пайда болуының жоғарылауына әкеледі, кемшілігі – микроорганизмдегі  липидтің пайда болуының  төмендеуіне;

азотың концентрациясының жоғарылауы липидтің артық қорының өзгеруіне әкеледі;
азотың концентрациясының төмендеуі  липидтің  қорының  құрамының өзгеруіне әкеледі;

азотың концентрациясының жоғарылауылипид биомассадан культуральды сұйықтықққа ауысуына әкеледі;

62. Липидтің микробиологиялық синтезіне  фосфордың  концентрациясы қалай әсер етеді:

А) артық фосфор  ақуыз синтезінің жоғарылауына әкеледі, ортада фосфордың

жетіспеуі липидтің пайда болуын күшейтеді;

Б) артық фосфор  липидтің пайда болуын күшейтеді, ортада фосфордың

жетіспеуі  ақуыз синтезінің жоғарылауына әкеледі;

фосфордың жоғары концентрациясы  микроорганизмде липидтің пайда болуын төмендетеді, кемшілігі-жасушада липид құрамының жоғарылауы;

фосфордың концентрациясының жоғарылауы липидтің артық  затының құрамын өзгертеді;

дұрыс жауабы жоқ:

63.Микроорганизмнің өсуіне минеральды тұздардан және липидтің жиналуына күштірек әсер еттетін:

А) фосфаттар;

Б) нитраттар;

хлоридтер;

сульфидтер;

карбонаттар;

64.Егер ортаға культивирлеу кезінде ...енгізсе қолайсыз жағдайға ксантан төзімділікті болдырады:

А) формальдегид;

Б) сірке қышқылы;
ацетон;

бензол;

нитротолуол;

65.Глюкозаның жоғары концентрациясы+мочевина+ашытқы экстракт+биот ин+аденин бұл орта ...культивирлеу үшін:

А) АТФ;

Б) рибофлавин;

зргострин;

зргостин;

дұрыс жауаба жлоқ;

66.Жүгері немесе соя ұны+өсімдік майы;+керосин+БАЗ+өсуді реттеуші
бұл орта ...культивирлеу үшін:

А) каротиноид;

Б) алкалоид;

АТФ;

рибофлавин;

дұрыс жауабы жоқ;

67.β-кетоглутар қышқылы+аммоний тұзы +буферлі қоспа- бұл орта ... культивирлеуге арналған:

А) глутамин қышқылы;

Б) янтар қышқылы;

сірке қышқылы;
фумар қышқылы;

сүт қышқылы;

68.(+) және(-) штамды бөлек–бөлек  егу ... алу технологиясында  қолданылады:

А) β-каротиндін;

Б) рутинді;

с витаминді;

ретинолді;

дұрыс жауабы жоқ;

69. Глутамин қышқылын  алудың технологиялық сызба нұсқасының тізбектелеген  операциясын көрсетіңіз:

А) ферментация® центрифугирлеу ® булау ® кристаллдау ® фильтрлеу®қайта кристаллдау ®фильтрлеу ®кристаллды  кептіру;

Б) ферментация ® культуральды сұйықтықты бетонитпен тазалау® фильтрлеу;

ферментация®фильтрлеу®кальций оксалатын және цитрат кристаллын жуу ®кальций цитратының ыдырауы® фильтрлеу®булау ® центрифугирлеу  ®жуу және кристаллды кептіру;

ашу ®культуральды сұйықтықты тазалау® кальций лактатын  кристаллдау ®центрифугирлеу®кальций лактатының ыдырауы®фильтрлеу;

ферментация ® сепарирлеу ®қорғаушы ортамен пастаны араластыру ® сублимациялы кептіру ®майдалау және кептіру;

70. Сірке қышқылын  алудың технологиялық сызба нұсқасының тізбектелеген  операциясын көрсетіңіз:

А) ферментация ® культуральды сұйықтықты бетонитпен тазалау® фильтрлеу;

Б) ферментация®фильтрлеу®кальций оксалатын және цитрат кристаллын жуу®кальций цитратының ыдырауы® фильтрлеу®булау ® центрифугирлеу ®жуу және кристаллды кептіру;

ашу ®культуральды сұйықтықты тазалау® кальций лактатын  кристаллдау ®центрифугирлеу®кальций лактатының ыдырауы®фильтрлеу;

ферментация ®культуральды сұйықтықты сепарирлеу ® распылительді кептіргіш  ® құрғақ концентрат ®стандарттау және буып түю;

ферментация ® сепарирлеу ®қорғаушы ортамен пастаны араластыру ® сублимациялы кептіру ®майдалау және кептіру;

71. Лимон қышқылын  алудың технологиялық сызба нұсқасының тізбектелеген  операциясын көрсетіңіз:

А) ферментация®фильтрлеу®кальций оксалатын және цитрат кристаллын жуу®кальций цитратының ыдырауы® фильтрлеу®булау ® центрифугирлеу ®жуу және кристаллды кептіру;

Б) ашу ®культуральды сұйықтықты тазалау® кальций лактатын  кристаллдау®центрифугирлеу®кальций лактатының ыдырауы®филтрлеу;

ферментация ® культуральды сұйықтықты бетонитпен тазалау® фильтрлеу;  

ферментация ®культуральды сұйықтықты сепарирлеу ® распылительді кептіргіш  ® құрғақ концентрат ®стандарттау және буып түю;

ферментация ® сепарирлеу ®қорғаушы ортамен пастаны араластыру ® сублимациялы кептіру ®майдалау және кептіру;

72.Сүт қышқылын  алудың технологиялық сызба нұсқасының тізбектелеген  операциясын көрсетіңіз:

А) ашу ®культуральды сұйықтықты тазалау® кальций лактатын  кристаллдау®центрифугирлеу®кальций лактатының ыдырауы®филтрлеу;

Б) ферментация ® культуральды сұйықтықты бетонитпен тазалау® фильтрлеу;  

ферментация®фильтрлеу®кальций оксалатын және цитрат кристаллын жуу ®кальций цитратының ыдырауы® фильтрлеу®булау ® центрифугирлеу  ® жуу және кристаллды кептіру;

ферментация ®культуральды сұйықтықты сепарирлеу ® распылительді кептіргіш  ® құрғақ концентрат ®стандарттау және буып түю;

ферментация ® сепарирлеу ®қорғаушы ортамен пастаны араластыру ® сублимациялы кептіру ®майдалау және кептіру;

73. Азықтық концентрат В 12 витаминін  алудың технологиялық сызба нұсқасының тізбектелеген  операциясын көрсетіңіз:

А) метан ашу ®метан ашытпасын тұрақтандыру ® қыздыру ®булау ® метан ашытпасын қоюландырып кептіру;

Б) ферментация ®культуральды сұйықтықты сепарирлеу ® распылительді кептіргіш  ® құрғақ концентрат ®стандарттау және буып түю;

ферментация ® сепарирлеу ®қорғаушы ортамен пастаны араластыру ® сублимациялы кептіру ®майдалау және кептіру;

бактерияны өсіру ®бактерия биомассасын бөлу ® бактерияны спиртпен кептіру ® экстрагирлеу ® тұндыру ®диализ және спиртпен қайта тұндыру ® гидролиз ® спиртпен қайта тұндыру ® лиофилизациялау;

ферментация®декантация  ®сепарирлеу ® центрифугалау ® пламолиз ® кептіру;

74. Энтобактерин алудың технологиялық сызба нұсқасының тізбектелеген  операциясын көрсетіңіз:

А) ферментация ®культуральды сұйықтықты сепарирлеу ® распылительді кептіру ® құрғақ концентрат ® стандарттау және буып түю;

Б) ферментация  ®  инактивирлеу  ®  стандартты бөлу  ® лиофильді кептіру  ® ампулаларды дәнекерлеу;

ферментация®декантация  ®сепарирлеу ® центрифугалау ® пламолиз ® кептіру;

ферментация ®бактерия биомассасын бөлу ®бөліну ® инактивирлеу®  балласты заттардан тазарту ® өнімді Al(OH)3 адсорбциялау ® стандарттау;

ферментация – инактивирлеу – стандартты бөлу – лиофильді кептіру – ампулаларды дәнекерлеу;

75.Нитрагин алудың технологиялық сызба нұсқасының тізбектелеген  операциясын көрсетіңіз:

А) ферментация®сепарирлеу® қорғаушы затпен пастаны қосу®сулимациялы кептіру ® майдалау және стандарттау;

Б) ферментация ® сепарация ® жуу ® сепарация ® жуу ® пламолиз ®буландыру® – кептіру;

ферментация®декантация  ®сепарирлеу ® центрифугалау ® пламолиз ® кептіру;

ферментация ®бактерия биомассасын бөлу ®бөліну ® инактивирлеу®  балласты заттардан тазарту ® өнімді Al(OH)3 адсорбциялау ® стандарттау;

ферментация – инактивирлеу – стандартты бөлу – лиофильді кептіру – ампулаларды дәнекерлеу;

76. Ферментация® центрифугирлеу ® булау ® кристаллдау ® фильтрлеу®қайта кристаллдау ®фильтрлеу ®кристаллды  кептіру- бұл ...алу сатысы :

А) глутамин  қышқылы;

Б) сірке қышқылы;

сүт  қышқылы;

паприн;

гаприн;

77. Ферментация ® культуральды сұйықтықты бетонитпен тазалау® фильтрлеу  бұл ...алу сатысы:

А) сірке қышқылы;

Б) сүт  қышқылы;

лимон қышқылын;

гаприн;

паприн;

78. Ферментация®фильтрлеу®кальций оксалатын және цитрат кристаллын жуу®кальций цитратының ыдырауы® фильтрлеу®булау ® центрифугирлеу ®жуу және кристаллды кептіру® бұл ...алу сатысы :

А) лимон қышқылын;

Б) сүт  қышқылы;

сірке қышқылы;

паприн;

гаприн;

79.Ашу ®культуральды сұйықтықты тазалау® кальций лактатын  кристалдау®центрифугирлеу®кальций лактатының ыдырауы®филтрлеу®бұл...алудың сатысы:

А) сүт қышқылы;

Б) сірке қышқылы;

лимон қышқылы;

липид;

гаприн;

80. Метан ашу ®метан ашытпасын тұрақтандыру ® қыздыру ®булау ® метан ашытпасын қоюландырып кептіру бұл ...алудың сатысы:

А) В12  витаминнің  азықтық концентратын;

Б) лимон қышқылы;

глутамин қышқыл;

паприн;

гаприн;

81. Ферментация ®культуральды сұйықтықты сепарирлеу ® распылительді кептіргіш  ® құрғақ концентрат ®стандарттау және буып түю  - ... алудың сатысы:

А) энтобактерин;

Б) В12  витамин  азықтық концентраты;;

лимон қышқылы;

глутамин қышықыл;

парин;

82. Ферментация ® сепарирлеу ®қорғаушы ортамен пастаны араластыру ® сублимациялы кептіру ®майдалау және кептіру бұл ...алудың сатысы:

А) нитрагинді;

Б) лизинді;

липидті;

энтобактеринді;

сірке қышқылын;

83.Липид өндірісіне арналған ортада азот концентрациясының жоғарылауы...әкеледі:

А) микроорганизмде липидтің пайда болуының төмендеуіне;

Б) липид жасушасында амин қышықлының жиналуына;

аммиактың мол мөлшерінің бөлінуіне;

жасушада липидтің құрамының жоғарылауына;

барлық жауабы дұрыс емес;

 84.Липид өндірісі үшін ортада азот концентрациясының жетіспеуі ...әкеледі:

А)  жасушада липид құрамының жоғарылауына;

Б) азот қышқылының синтезінің жүруіне;

липидтер жасушадан культуральды сұйықтыққа ауысуына;

азоты липидтің өзі өндіре бастайды;

дұрыс жауабы жоқ;
85,Липид өндірісі үшін ортада фосфордың артық  концентрациясының болуы...әкеледі;

А) ақуыздың жоғары синтезделуі;

Б) липидтің жоғары синтезделуі;

май қышқылында липидке айналуы;

талшықта липидке айналуы;

синтезге әсер етпейді;
86.Липид өндірісі үшін  фосфордың ортада жетіспеуі...:

А) липидтің пайда болуын күшейтеді;

Б) липидтің пайда болуын бәсеңдетеді;

липид фосфорды синтездей бастайды;

липидтің құрамы өзгереді;

барлық аталғандар;

87. Микроорганизм үшін оттегін көбірек қолданылатыны...өсіргенде байқалады:

А) мұнай парафинінде;

Б) сахароза ортасында;

этил спиртінде;

жүгері экстракт ортасында;
тамақ қалдығында;

88.Басқа  өндірістің қосымша өнімі,ол биотехнология өндірісіне  арналған шикізат ретінде қолданылмайды:

А) этил спирті;

Б) картоп бардасы;

сүтің сары суы;
меласса;

сфльитті сілті;

89.Қандай өнімді өндірістік биотехнология әдісімен алуға болмайды:

А) мұнай парафинін;

Б) иммобилизацияланған ферменттерді;

аминқышқылдарын;

антибиотиктерді;

гиббереллиндерді;

90. Тамақ өнеркәсіптік биотехнологиясы келешекте келесі бағытта сипаттайды :

А) биореакторда микроорганизмдердің жасушасының өндірісі;

Б) өсімдіктерді микроклондау;

гибридті ДНК алу;

өсу гормонның биосинтезі;

энергетикалық  жағдайларды шешу;

91. Өнеркәсіптік биотехнологияның мақсаты болып саналмайды:

А) биосинтез кезінде химиялық реакциялардың жылдамдығының төмендеуі;

Б) биотрансформацияны іске асыру;

генді инженерия әдісін қолдану;

технологиялық процестің оптимизациясы;

микроорганизмдердің алмасуын оптимизациялау;

92.  Ауылшаруашылық биотехнологиясы қолданылатын аумақтарға жатпайды:

А) минеральды тыңайтқыштарды қолдану;

Б) ауылшаруашылық культураларын жаңа әдіспен жақсарту;

азоттың биологиялық фиксация әдісін тыңайтқыштың орнына қолдану;

фермент- азықтық ақуыз алу;

мал азығын алу;

93.Адсорбенте микроорганизмді адсорбциялау тасмалдағыш пен жасушалық микроорганизмнің өзара қатынасын  сипаттау болып...саналады:

А) электростатистикалық ;

Б) химиялық;

биологиялық;

биохимиялық;

антропатогендік;

94.Өндірістік биотехнологияның жасушалық деңгейі ...алуды анықтамайды:

А) гибридтік микроорганизмді;

Б) антибиотикті;

нан ашытқысын;

этил спиртін;

сыраны;

95. Қоректік ортаны дайындау үшін шикізаты таңдауда...ескермеуге болады:

А) ауаны зарарсыздауды;

Б) микроорганизмнің физиологиялық тұтынуды;

өндіріс технологиясын;

культивирлеуде қоректік орта шығымын;

шикізат бағасын;

96.Көптеген минеральды тұздардың ...қабілеттілігі бар:

А) микроорганизм бетінде зарятың таралуын формалау;

Б) субстратың қоректік бағалылығын төмендету;

қоректік ортаның ерімеуін;

рН мәнінің өзгеруін;

температураның төмендеуін;

97.Табиғи таза культура әдісі бойынша ашытқы сызба нұсқа... бойынша  көбейеді:

А) ашытқының таза культурасы®егіс ашытқысы®өндірістік ашытқысы;

Б) егіс ашытқысы®өндірістік ашытқысы ® ашытқының таза культурасы; өндірістік ашытқысы ® ашытқының таза культурасы®егіс ашытқысы;

ашытқының таза культурасы®өндірістік ашытқысы ®егіс ашытқысы;

өндірістік ашытқысы ®егіс ашытқысы;

98.Бактериофагқа қарсы күресуде қайсысы тиімдірек әсер етеді:

А) 20 минутан  төмен емес, 120 0 С зарарсыздауда;

Б) 20 минутан  төмен емес, 120 0 С пастеризацияда;

20 минутан  төмен емес, 120 0 С аммонификацияда;

20 минутан  төмен емес, 120 0 С денитрификацияда;

20 минутан  төмен емес, 120 0 С  лиофилизацияда;

99.Сірке қышқылын  шығару зауытының өндірістік аппаратында бөгде микроорганизмдер неге дамымайды:

А) қоректік ортада қышқылдың жоғары болуынан;

Б) процестің зарарсыздық жағдайынан;

процестің жоғары температурасынан;

жоғары қысымнан

процестің төмен температурасынан;

100.Азотты биологиялық фиксациялау әдісін қолдану ...жатады:

А) ауылшаруашылық биотехнологиясына;

Б) өндірістік биотехнологиясына;

медициналық биотехнологиясына;

тамақ биотехнологиясына;