Ф. 4.7-010-02
Кіріспе бақылау сұрақтар
- Микробиология пәні
және мақсаты, биотехнологияның дамуының ролі және оның
орны. А. ван
Левенгук микроорганизмді ашқаны. Микробиологияны формалағандағы
Л.Пастердің ролі.Клюйвера, Коха, Флеминга, Шапошникова, Иерусалим жұмысының
мәні.
- Бактериофагтың және вирустың ашылуы. Ивановского, Гамалея ның жұмыстары.Жаңа
заманғы микробиологияның дамуының негізгі бағыты.
- Өндірістік
микробиологияның даму тарихы,оның мақсатына қысқаша
сипаттама.
- Микроорганизмдер әлемі. Прокариоттар және эукариоттар.
Принциптері классификациясы.
- Вирустың тарихы.Жалпы
химиялық құрамы.Вирустың құрлысы.
- Бактериофагтар және оның құрлысы. Лизогения.
- П р о к а р и о т т а р. Негізгі бөлімдері: эубактерии (грациликуты,фирмакуты), архебактерии
(мендозикуты), микоплазмы (тенерикуты), олардың ерекшеліктері.
- Э у к а р и о т т а р . Эукариот микроорганизм
жеке топтарына қысқаша сипаттама.Жеке топтарына қсқаша
сипаттама: саңырауқұлақ.балдырлар,қарапйымдар
- Микроорганмзді оқудың
микроскопиялық әдісі.Микроскоптың
әртүрлілігі: темнопольная, фазово-контрастная, люминесцентная.
- Микроорганизм жасушасының
препараттары.
- Бояудың қарапайым және
дифференциальды әдісі.
- Прокариод жасушаның формасы
және размері.Бір клеткалы және көп клеткалы формасы.
- Актиномицет морфологиясы, миксобактерия, спирохет, жіпше формалы бактерия және микоплазма.
- Ашытқы
морфологиясы,мицелиалы саңырауқұлақ, саңырауқұлақ
микроформасы қарапайымдар.
- Прокариотв эукариот ы салыстырғанда жасушаның құрлысының
ерекшелігі.
- Жасушаның жеке компонентінің
функциясы және құрлысы.Сыртқы құрлысы:
слизистые слои, капсулы, чехлы, фимбрии, пили, шипы. Жгутики и реснички.
- Эукариотағы және
прокариотағы жасушасының қабырғасының құрлысы
және құрамы. Грам- оң және Грам- теріс бактерия. Атипті жасушаның
қабырғасы (архебактерия,
микоплазмалар).
- Протопласттар және
сферопласттар.
- Цитоплазма және эукариоттың
органелласы: ядералы аппарат, рибосомалар, Эндоплазматикалық ретикулум, аппарат Гольджи, лизосомалар,
пероксисомалары, центриола, хлоропласттар, митохондриялар.
- Цитоплазма және прокариоттың
органелласы: Ядералы аппарат
(нуклеоид), рибосомалар, мезосомалар, тилакоидтер және
хроматофорлар, хлоросомалар,
аэросомалар,магнитосомалар,
карбоксисомалар, параспоралды
кристалл.
- Даму циклі(мономорфты, диморфты,
полиморфты).
- Прокариотты және эукариотты
микроорганизмніңкөбею әдісі.Көбею бөліну.
- Таяқша тәрізді және
кокка тәрізді формасының бөлінуі. Бүршіктеніп көбеюі,спорамен
көбеюі.Актиномицетің көбеюі және бактерияның
жіпше түрінің көбеюі.Саңырауқұлақтың,
балдырлардың, қарапайымдардың көбею әдісі.
- Бактерияны дифференцировкалау
типі.Арнайы метаболиттік функциямен формасы
- (гетероцисттер, бактероидтар).
- Культураның жиналуы және элективті принцип. Микроорганизмнің таза культурасын
анықтау және оны алу әдісі.Штамм,
клон.
- Моно-
және аралас культура.Культивирлеуге қолдану үшін
ортаның негізгі түрлері .
( құрамы бойынша). Қоректік ортаны құрастыру
принципі.
- Табиғи және жасанды
орта.Аэробты және анаэробты культивирлеу және фотосинтездеуші
микроорганизмді.Беттік және түптік
өсіру. Периодты және үздіксіз культивирлеу.
- Үздіксіз культивирлеуге
арналған аппараттар (хемостат
және турбидостат).Өндірісте микроорганизмнің қасиетін
оқу үшін үздіксіз культивирлеу әдісінің мәні.
- Өсудің балансталғаны және
баланысталмағаны. Микроорганизм культурасының өсуінанықтау
әдісі.
- Периодты культурада өсупапуляциясының
заңдылығы.Өсу қисығының жеке фазасының ерекшелігі.Өсу жылдамдығын
анықтау,Диауксия.
- Үздіксіз культурадағы
микроорганизмнің өсуі.Өсуді математикалық көрсету.
- Синхронизирленген культура,
оны алу әдісі
және мәні.
- Ортаның әртүрлі факторларына
микроорганизмнің әсері. Температураға байланысты өсу
тәуелділігі.
Кафедра
меңгерушісі Кедельбаев
Б.Ш.
БТ.
Кафедрасының мәжілісінде қарастырылды, бекітілді
хаттама ___________ 2007 ж.
Ф. 4.7-010-02
АРАЛЫҚ
БАҚЫЛАУ СҰРАҚТАРЫ
№1
Модуль.Микробиологиялық биотехнология
негізгі. Микробты биомассаны алудың негізі, биотехнологиялық
өндіріс
1.Биотехнология ғылыми пән.
2.Биотехнологияның даму
тарихы,биотехнологияның мәні мен мақсаты.
3.Биотехнология және негізгі бағыт.Даму перспективасы.
4. Микроорганизмнің өндірістік штамын құрудың және
оның бағалы
қасиетін сақтау проблемасының қазіргі заманғы әдісі.
5.«Популяциялық беріктікке»
және «автоселекцияға» түсінік. 6.Микроорганизм штамын сақтаудың
негізгі әдісі.
7.Биотехнологиялық
процестер:жүйелі және сатылап іске асыру принциптері.
8.Биоөндірісте қолданылатын
шикізаттар.
9.Микроорганизмді культивирлеу
10.Қоректік ортаны алу.
11. Беттік және түптік
культивирлеу.
12.Микроорганизмді культивирлеудің үздіксіз
және периодты
культивирлеу процесі, олардың
жетістіктері мен кемшіліктері.
13.Метаболит синтезіне және өндірістік
штамның өсуіне культивирлеу
шартының әсері.
14. Микробтық ақуыз өндірісі.Ауыл
шаруашылық жануарларының және
адам баласының қоректенуіне
арналған ақуыздың мәні.
15.Ақуызды алудың микробиологиялық әдісінің
артықшылығы.
16.Ақуыздың микроорганизмдер-продуценті.Ақуыз затың алынатын көзі-
микроорганизмге қойылатын
талаптар.
17.Микробты биомассаны алуға
арналған шикізаттар:өсімдік түрінің
шикізаттары,этил және метил
спирті,табиғи газ,мұнайдың
көмірсулары.
18. Коммерциялық ақуыз өнім
19. Өсімдікті қорғауға арналған бактериялық тыңайтқыштар және
микробиологиялық заттар.Өсімдікті
қорғайтын және жануарларды
зиянкестерден сақтайтын
микробиологиялық заттардың артықшылығы.
20.Микробтық препаратты алуға арналған
энтомопатогенді-
микроорганизмді қолдану.
21.Препарат алу технологиясы. Бактериялық тыңайтқышты
алу:
нитрогин, ризоторфин.
№2 Модуль.
Органикалық қышқылды және нейтралды өнімді алу.
Микробиологиялық синтез өнімін алу: амин қышқылы,
фермент, витамин, полисахарид, липид
- Органикалық қышқыл алу.Сірке қышқылын
алу.Сірке-қышқылды бактерияны культивирлеудің шарты және
шикізаты.
- Беттік және түптік әдіспен сірке қышқылын
алу.
- Лимон қышықлын алу. Лимон қышқылы продуценті.
- Негізгі шикізаттар,ферментация әдісі.
- Сүт қышқылын алу.
- Сприт ашудың іс жүзінде мәні және химизмі.
Спирт ашудың қоздырғыштары.
- Этил спиртін алудың технологиялық сызба нұсқа,ферментация
шарты, шикізат (өсімдіктің, тамақтың,ағаш өңдеудің
және целлюлоза-қағаз өндірісінің, ауыл
шаруашылығы қалдығы).
- Ацетон-бутил ашуы. Ацетон-бутил ашудың қос фазалығы.
Ацетон және бутил спиртін алудың батариялы және периодты
әдісі, ферментация әдісі, продуценттері.
- Амин қышқылының өндірісі. Амин қышқылының
мәні және оны қолданудың сфералары.
- Витамин өндірісі. Микробтық синтез көмегімен витамин
алу.
- Ферментті микробиологиялық
әдіспен алудың артықшылығы.
- Фермент продуценті.Микроорганизмнің спецификалық ферменті.
- Микробтық фермент алу (амилазалар, декстиназалар, лактазалар,
инвертазалар, пектиназалар,протеиназалар,липазалар және т.б.)
- Иммобилизденген ферменттер.
- Липид және полисахаридті
алу. Липидтің продуценті. Микроорганизм көмегімен липид алу
шарты және технологиясының негізі.
- Микроб тектес полисахаридтер, өндірістік
масштабта-декстрин,ксантан өндіріледі.
№3 Модуль.
Дәрілік биотехнологиялық өндіріс және профилактикалық
зат. Металдардың биотехнологиясы. Қоршаған орта
биотехнологиясы
- Антибиотик продуценттері.Кеңінен таралған антибиотикті
алу
технологиясы.
- Вакцина алу. Вакцина типтері(классикалық,қазіргі заманғы)
және оны алу
әдісі.Вакцинаға қойылатын негізгі талабтар.
- Гармонның өсуін микроорганизмінің генетикалық өзгеруінің
көмегімен
алу, адамның инсулинін, интерферонын.
- Рудадан металды сілтілеуде және сульфидті минералдан тотықтыру
процесінің шарты және негізгі технологиялық сызба нұсқасы.
- Экологиялық биотехнология және оның мақсаты.
- Ағын суды биологиялық тазарту.Ағын суға
сипаттама.
- Аэробты және анаэробты процестер.
- Ластаушы декструкцияға қатысатын микроорганизмдер.
- Қатты қалдықтарды биологиялық қайта өңдеу,биогазды
алу.
- Күн энергиясының пайда болу биотехнологиясы.
- Ашыған сүт өнімдерін дайындауда, нан күлше,
ірімшік дайындауда, биологиялық консервілеуде сүт қышқылы
бактериясын қолдану.
- Мал азығын ашытқанда қолдану.
- Сыра және шарап алуда
ашытқыны қолдану.Сыра және шарап өндірісінің
технологиясы.
- Нан ашытқысын алу технологиясы (құрғақ,
престелген).
- Қазақстанда және дүние жүзіндегі
биотехнологияның өзекті мәелелері.
Кафедра меңгерушісі Кедельбаев
Б.Ш.
Биотехнология кафедрасының мәжілісінде сұрақтар
бекітілді
хаттама 2007 ж.