050701 «Биотехнология» мамандығы
бойынша «Экологиялық биотехнологиясы» пәнінен Мемлекетік емтиханның
бақылау сұрақтарының
ТІЗІМІ
№1 модуль бойынша сұрақтар
- Ағын суды биологиялық әдіспен тазарту.Оттегін биологиялық пайдалану туралы түсінік.
- Аэротенканың жұмыс істеу принципінің сызба нұсқасы
- «Активті ил» микроорганизмдері, олардың қатынасы.
- Өндірістік
ағын судыжәне тұрмыстық
қалдықты өңдеудің қарқынды әдісін
биотехнологиялық жаңарту жолы.
- Ағын суды тазарту үшін микроорганизмнің
иммобилизденген жасушасын қолдану.
№2 модуль бойынша сұрақтар
- Анаэробты биофильтрдің құрлысы.
- Ағын суды –биологиялық
тоғайды, егіс алқабын ,фильтрлейтін алқапты аэробты
тазартудың экстенсивті әдісі.
-
- Металдың тоығу –тотықсыздаеу процестері немесе
олардың гетеротрофты микроорганизмдермен тұнуы.
- Металды биосорбциялауға арналған микроорганизмді қолдану.
- Метантенкті функционирлеуде
тиімді метан пайда болатын бактерияның мәні.
№3 модуль бойынша сұрақтар
12.
Токсинді қосылысты деградациялауға микроб қауымының
мүмкіншілігі.
13.
Мұнаймен ластанған топрақты тазартудың
биологиялық әдісі.
14.
Микроорганизм-деструкторының генетикалық құрлысы.
15.
Ген-инженерия әдісімен
алынған микроорганизмді қолданудың қауіпсіздік
жағдайы және микроб
синтезінің кейбір өнімі.
16.
Өндірістің әтрүрлі салаларындағы биотехнологияның
перспективасы.
Кафедра меңгерушісі Кедельбаев
Б.Ш.
БТ.Кафедра мәжілісінде сұрақтар
бекітілді
хаттама № 1 29.08.
2007 ж
Ф.
4.7-010-02
АРАЛЫҚ
БАҚЫЛАУ СҰРАҚТАРЫ
№1 МОДУЛЬ Ағын
суды биологиялық тазарту әдісі, шешімі
табылатын экобиотехнологиялық проблема орталығы
- Экологиялық
биотехнология пәні мен мақсаты
- Ағын суды
тазартудың сызба нұсқасы қай факторға
байланысты.
- Ағын суды тазартудың
биологиялық әдісі.ОБТ туралы түсінік.
- Биофильтрдің жұмыс
істеу принципі және сызба нұсқасы.
- Аэротенканың жұмыс
істеу принципі және сызба нұсқасы.
- Активті лай туралы түсінік
- Ағын суды
тазартудың анаэробты процесі
- Тамақ өндірісіндегі
ағын суды тазартуға арналған қондырғы
- Жасушалық
иммобилизацияның мүмкіндігі.Иммобилизденген жасушамен
реакторлар түрі
- Экологиялық биотехнологияның
пəні жəне міндеттері, оның қазіргі
қоғамдағы маңызы.
Биогеохимиялық циклдер.
- Микроорганизмдердің зат
алмасудағы ролі, көміртегінің, оттегінің, азоттың
жəне күкірт айналымының жүйелері.
- Табиғи экожүйелер –
топырақ жəне су қоймаларындағы микроорганизмдердің
өзара байланысы.
- Микроорганизмдер мен өсімдіктер
арасындағы түраралық қатынастар жəне əсерлесулер.
Синтрофизм.
- Ағын сулардың негізгі
сипаттамасы. Тұрмыстық, өндірістік жəне
ауылшаруашылық ағындылары,
олардың құрамы жəне сапасын
анықтау критерийлері ОХП (оттегіні химиялық
пайдалану) жəне ОБП
(оттегіні биохимиялық пайдалану) əдістерін
анықтау, олардың
сипаттамалық жəне болжамдық маңызы.
- Ағын суларды тазарту əдістеріне
сипаттама, олардың
артықшылықтары мен
кемшіліктері.
- Микроорганизмдерді қолданушы
тазартқыш құрылымдар
операцияларының түрлері.
- Ағын суларды тазартудың
экстенсивті жəне интенсивті жүйелері.
- Тұрмыстық жəне өндірістік
ағын суларды қайта өндеудің
интенсивті əдістерін
жетілдірудің биотехнологиялық жолдары.
- Түрлі микробтық
консорциумдарды кеңістіктік бөлу əдісімен тазалау
процесін интенсификациялау, бұл əдістің артықшылықтары мен
кемшіліктері. қышқылдануы
қиын, жоғары токсинді жəне
ароматикалық заттарды
утилизациялау үшін рекомбинантты
штаммдарды қолдану.
- Ағын суларды тазартудың
аэробты жəне анаэробты процестері, олардың сипаттамасы.
- Ағын суларды аэробты тазарту
үшін қолданылатын реакторлар.
- Гомогенді реакторлар жұмысының
жүйесі.
- «Активті лайдыңң
популяциялық мəселелері. «Активті лайдыңң
ценоздарының қалыптасуы.
«Активті лайдыңң микроорганизмдері,
олардың өзара қатыстылығы
жəне жеке консорциумдардың маңызы.
- Микроорганизмдер популяциясының
симбиозы болып табылатын ортақ
шырышты қабықты зооглейдің қалыптасуы.
- «Активті лайдыңң
тиімді жұмысындағы қарапайымдардың ролі.
- ОЗЖ (органикалық зат бойынша
лай жүктемесінің көрсеткіші) аэрация станциясын жобалаудағы аса маңызды
параметр.
- Екінші тұндырғыш жұмысын
басқару. Жылжымайтын биопленкасы бар реакторлар – биофильтлер жəне
оларда жүретін процестер.
- Биофильтрлерді қолдану арқылы
өтетін процестердің технологиялық схемасы.
- Тазарту тəсіліне, жүктеме
жасау материалының түріне жəне сұйықты беру
режиміне байланысты биофильтрлерінің жіктелуі.
- Биофильтрлерді лайландыру.
- Микроорганизмдердің иммобилизацияланған клеткаларында
ығыстырғыш стеклоершті пайдаланып аэротенкті қолдану.
- Ағындарды аэробтық тазартудың экстенсивті
əдісі – биологиялық
тоғандар, суармалы танаптар, фильтрация танаптары.
- Тұрмыстық жəне өндірістік
ағын суларды анаэробтық əдіспен тазарту.
- Аэробтық процеспен салыстырғанда
ағын суларды анаэробтық процеспен тазартудың артықшылығы,
тазарту жылдамдығы.
- Метантенктер, метантенкте болып өтетін
ашу процестерінің
сипаттамасы. Метантенктің
микрофлорасының қалыптасуы, оның
құрамы симбиотикалық
бірлесудегі өзара қарым-қатынасының
сипаттамасы.
- Метантенктердің тиімді
тіршілік етуіндегі метан түзуші бактериялардың маңызы.
- Ластаушылардың шекті
концентрациясы жөніндегі түсінік.
- Ластаушыларды деградациялау
жылдамдығын жəне газ түзілу интенсивтілігін арттырудағы
араластыру жəне температуралық режимнің ролі.
№2 МОДУЛЬ Ағын суды тазартуда аппаратуралық
өрнектеу, металдың тұнуына
сульфатредуцирлеуші бактерияның ролі
- Септитенктің жұмыс
істеуі және сызба нұсқасы
- Анаэробты
биофильтрдің қондырғысы
- Металды бактериялық
сілтілеудің мәні
- Микроорганизммен сілтілеу
- Биоэкстрактілі металлургияны өндірісте қолдану
- Микробты сілтілеу
экономика жағынан мәні
- Экологиялық
таза энергияны алу үшін микроорганизмнің мүмкіншіліктері
- Өсімдік
шикізатынан этанол алу өндірісі
- Биогаз
алу,Биометаногенез процесі
- Күн энергиясын
биотехнологияның қайта өңдеуі
- Ағындарды биологиялық
тазартуға арналған өнеркəсіптік
- аппараттарға сипаттама.
Септикотенктер. Жылжымайтын биопленкасы бар реакторлар.
- Металлургиялық кəсіпорынның
ағын суларын тазартуда жəне олардан металдар алуда активті лай
микроорганизмдерін пайдалану.
- Қышқылдану
процестері металдардың қалпына
келуі немесе олардың гетеротрофты микроорганизмдерде тұнуы.
- Ағынды сулардан металлдарды
алып тастау үшін пайдаланылатын активті лайдың сипаттамасы,
жасанды биофлоктардың маңызы.
- Металдардың тұнуында сульфатредукциялаушы бактериялардың
- қолданылуы, олардың тіршілік ету шарттары.
- Ағын суларда металл тұнғанда
болып өтетін процесстердің химизмі, анаэробты гетеротрофты
микроорганизмдер арқылы өсімдік қалдықтарының
органикалық заттарының минералдануы, оттегі құрамының
азаюы жəне анаэробты сульфатредукциялаушы бактериялар белсенділігінің
артуына байланысты шарттарды ОВП ұлғаюы, күкіртті көмірқышқылында
металдың тұнуы артады.
- Сульфатредукциялаушы бактериялардың
мыс, сынап, вольфрам жəне молибден тұнбаларындағы ролі.
№3
МОДУЛЬ Қатты қалдықты
утилизациялауда металды
биосорбциялауда, ағын суды
және мұнаймен ластанған
топрақты
тазарту үшін микроорганизмді қолдану
- Денитрифицирлеуші бактериямен уран биосорбциясы және нитрат биомассасы
- Қазахстанда қалдықтың пайда болуын шешу проблемасы
- Қалдықты
тұтыну әдісі
- Қаты қалдықты
утилизациялаудың биологиялық әдісі
- Токсинді қосылысты
деградациялауға микробтың жалпылама мүмкіншілігі
- Ксенобиотикті биодеградациялау
- Ксенобиотикті биодеградациялауға тиімді штамды құру
- Мұнаймен
ластанған топрақты тазарту үшін көмірсудың
микроорганизм –деструкторын қолдану
- Микроорганизм-деструкторын генетикалық
құрастыру
- Әртүрлі өндіріс
саласындағы биотехнологияның болашағы
- Өндірістік ағын
суларды Pseudomonas putіda пластмассаға немесе ағаш жаңқаларына
иммобилизацияланған клеткаларының көмегімен мышьяктан
тазарту.
- Құрамында хромы бар ағын
суларды құрамында Pseudomonas dechromatіkans бар “активті
лайдың” көмегімен хромнан тазарту.
- Металдарды биосорбциялау үшін
микроорганизмдерді қолдану.
- Уран жəне нитраттарды көмір
бөлшектеріне иммобилизацияланған
денитрификациялайтын бактериялар
биомассасымен биосорбциялау.
- Микробтық
экзополисахаридтермен металдарды биосорбциялау.
- Түрлі өндірістердегі өнеркəсіптік
қалдықтарды биологиялық қайта өндеу.
- Микроорганизмдердің
иммобилизацияланған клеткаларын сүтті өндеуші, ашытқы
жəне басқа тамақ өндірісінің ағындыларын
қайта өндеуде қолдану. Химиялық кəсіпорындар
ағындарын биологиялық қайта
өндеу мəселелері.
- Целлюлоза - қағаз өнеркəсібінің
қалдықтарын биологиялық қайта өндеу.
- Көмірсутегі деструкторларының
микроорганизмдерін мұнайды
қайта өндеуші кəсіпорындардың
ағын суларын жəне мұнаймен
ласталған топырақты
тазартуда пайдалану.
- Ауыр металлдармен,
радионуклеидтермен, органикалық заттармен жəне басқа да
токсиканттармен ластанған топырақты биоремидиациялау
технологиясы.
- Негізгі сатылары биообъектілерді
поллютанттардың гипераккумуляторларын таңдап алу – оларды өсіру
əдістерін, токсикантты бөлу жəне алып тастау əдістерін
тандау.
- Токсиндерді бөліп алуда
топрақ микроорганизмдерінің өсімдікпен бір-бірімен қатынасының
ролі.
- Биотехнологияда қолдану үшін микроорганизмдердің
штаммдарың өнімділігін арттыру тəсілдері.
- Экологиялық мəселелерді
шешу үшін қолданылатын жаңа
биотехнологиялар.
- Экологиялық
биотехнологияның болашақ
жорамалы.
Лектор Есимова
А.М.
Кафедра меңгерушісі Кедельбаев Б.Ш.
БТ.Кафедра мәжілісінде сұрақтар
бекітілді
хаттама № 1 29.08.
2007 ж