Ф. 7.11-11
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ
БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
М.О.Әуезов атындағы Оңтүстік
Қазақстан мемлекеттік
университеті
Электрэнергетика кафедрасы
Келісілді
Бекітемін
АТТ ж/е АТ факультет ОЖ проректоры
деканы Бесбаев Ғ. А. Умбетов Ө.
У.
_____________
_____________
« ___ » _______2009 ж
« ___ » _______2009 ж
ЖҰМЫСТЫҚ ОҚУ
БАҒДАРЛАМАСЫ
Пәні: «Электромеханикалық
және электротехникалық жабдық»
Факультет:
АТТ және АЖ.
Мамандығы: 050718 Электроэнергетика.
Оқу
түрі:
күндізгі
Курсы:
3 семестрі: 5 - 6.
Кредит
саны 5
Лекция: 45 сағат
Практика: - сағат
Лаборатория: 30 сағат
Студентпен жеке жұмыс -
сағат
СӨЖ 75 сағат
СОӨЖ 75 сағат
Барлығы 225 сағат
Сынақ - сем.
Емтихан 5 – 6 семестр
Курстық жұмыс (жоба) -
семестр
Аралық бақылау саны (модулдері) 2 - 2
Барлық
балл:
ағымдағы,
60
қортынды, 40
Шымкент – 2009 ж.
Қазақстан Республикасы Білім
және Ғылым министрлігінде 22
мамыр 2006 жылы бекітілген және іске қосылған типтік оқу бағдарламасы негізінде
құрастырылған.
құрастырған аға оқытушы: ______________ Бурибеков А.
Жұмыстық бағдарлама « 27
» тамыз 2009 ж № 1 хаттамамен
кафедра
мәжілісінде талқыланды
Кафедра меңгерушісі ____________ Романенко А. Ф.
«АТТ және АЖ» факультет оқу
әдістемелік комиссияның № 1 . « »
2009 ж хаттамада мақұлданды
Әдістемелік комиссия төрайымы _________________ Бердалиева Г. А.
Электроэнергетика кафедра меңгерушісі доцент Романенко А.Ф.
____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Түсініктемелік
жазба
«Электромеханика және электротехникалық
жабдық» пәні 050718 – «Электро-энергетика» мамандығы бойынша
оқитын жоғары оқу орындарының бакалаврлары үшін
міндетті пән болып табылады және профилді пән ретінде оқу жоспарына енгізілген.
«Электромеханика және электротехникалық
жабдық» пәні жоғары
мамандандырылған білімінің бакалавриаттың профилді
пәндерін ары қарай оқуға негіз болып табылады.
«Электромеханика және электротехникалық
жабдықтар» пәнін оқыту мақсаты – электромеханиканың
және электротехникалық жабдықтар дамуының тенденциясы
және негізгі бойынша студенттерге білім беру.
Пәнді оқу барысында
студенттер электро энергиясымен тұтунышыларды қамтамасыз ету
концепциясын, электромеханика және электртехникалық
қондырғылар жүйесінің құрылымын
түсінулері керек, халық шаруашылығының әр
түрлі саласындағы электро энергиясын тұтынушылар
құрамы жайлы түсінік алуы керек.
Бұл пән химия, физика
және электротехниканың теориялық негіздерінде алынған
білімдерін электрмеханика және электртехниканың практикалық
есептеріне бағытталады, олардың арнайы пәндермен,
үрдістермен және электроэнергетикадағы технологиялармен
байланысын көрсетеді.
2. Оқу
жұмысының
бағдарламасынан көшірме
|
семестр |
Кредит саны |
Апта саны |
Сабақ түрі,
уақыт бюджетінің бөлінуі |
||||||||
|
Дәріс |
Семинар практика |
Лаб-я |
студе
жеке жұмысы |
курст жұм. |
ОӨСӨЖ |
СӨЖ |
Барлық сағат |
Бақылау түрі |
|||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
|
5 |
2 |
15 |
15 |
–
|
15 |
|
|
30 |
30 |
90 |
емтихан
|
|
6 |
3 |
15 |
30 |
– |
15 |
|
|
45 |
45 |
135 |
емтихан |
|
Барлығы |
5 |
30 |
45 |
–
|
30 |
|
|
75 |
75 |
225 |
|
|
Модуль, бөлім, тақырып аттары
олардың негізгі мазмұны |
Модуль, бөлім тақырып бойынша
сағат саны |
Пробл. жағдай |
Әдебиеттер |
Тапсырманы оқып болғаннан кейін,
студент нені меңгеруі тиіс. |
||||
|
Лекция |
Лаб. сабақ |
Практ. саб |
СӨЖ |
ОСӨЖ |
||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
|
№ 1 Модуль Электрмеханика |
||||||||
|
Кіріспе. «Электромеханикалық және
электротехникалық жабдықтар» пәнінің зерттеу
объектілері болып үрдістер, технологиялар, электр энергиясын
энергияның басқа түріне түрлендіру үшін
өндірісте қолданыла-тын
қондырғылар және материялдар табылады, сонымен бірге
жұмыс шарттары және тұтынушылардың
электр энергия жүйесіне қоятын талаптары. Энергияның электромеханикалық және электрлік
түрлену. Электро энергетиканың негізгі электрлік машиналар.
Тұрақты және айнымалы тоқтағы электр
машиналардың қолдану аумағы. Техникалық прогрестегі
электрмашина құрылысының маңызды рольі. Энергияның түрлену үрдісінің математикалық
көрсетілуі. Жалпыланған электрмеханикалық түрлендіргіш.
Тұрақты және айнымалы тоқтағы
қозғалтқыштардың электрмеханикалық
қасиеттері. Энергияның түрлену режимдері. Электрмеханотроника – электромеханикалық, электрондық
және компьютерлік құрылғылардың бір
жүйеге қосылуы. Электромеханотронды жүйелердің
құрылғысы және құру принциптері,
түрлері, пайдалану аумағы. Энергияның
электрмеханикалық түрлену үрдісін басқару. |
1 2 2 2 |
3 2 2 |
|
2 4 4 4 |
2 4 4 4 |
|
1, 2 1, 2 3, 4 1, 2, 3, |
«Электрмеханикалық
және электртехни-калық жабдықтар» пәнінің
зерттеу объектілерін Энергияның
электрмеханикалық және электрлік түрленуін. Электр энергетиканың негізгі электрлік
машиналарын. Электрмеханотроника
– электрмеханикалық, электрондық және компьютерлік
құрылғылардың бір жүйеге қосылуын. |
|
№1 Модуль бойынша |
7 |
7 |
|
14 |
14 |
|
|
|
|
№ 2 Модуль Электрлік
оқшаулама және кабелді техника.
|
||||||||
|
Электрлік
оқшаулама. Электротехникалық өнімдермен
конструциялардың өндірісіндегі электрлі оқшауламалы
материалдардың маңызы. Диэлектриктер және
басқарылатын диэлектриктер, электрфизикалық сипат-тамалар бойынша
классификациялау. Электрлі оқшауламаның жұмыс шарты.
Оқшауламаға әсер ететін жүктемелердің
классификациясы: электрлік, температу-ралық, механикалық
және басқалары. Жоғары вольтты оқшауламалы конструк-циялар. Жоғары
вльтты изоляторлардың, электр машиналардың,
трасформаторлардың, конденсаторлардың классификациясы және
оларға қойылатын талаптар. Кабелді
өнімдер электрмагниттік энергияны тасымалдау құралы
ретінде. Коструктивті элементтер құрамы бойынша,
оқшаулама материялы бойынша, белгілену және пайдалану аумағы бойынша
кабелдердің классификациясы, кабелдердегі электрлік, жылулық
және магниттік өрістер. Кабелдегі пайдаланылатын материялдар. |
2 2 2 2 |
2 2 2 2 |
|
4 4 4 4 |
4 4 4 4 |
|
3, 4 3, 4 3, 4 4, 5 |
Электрлік
оқшауламаларды. Диэлектриктер
және басқарылатын диэлектриктер, электрфизикалық
сипаттамалар бойынша классификациялауын Кабелді
өнімдер электрмагниттік энергияны тасымалдау құралы
ретінде. Кабелдегі пайдаланылатын материялдарды. |
|
№ 2
Модуль бойынша |
8 |
8 |
|
16 |
16 |
|
|
|
|
№ 3 Модуль Электртехникалық
қондырғылар және жүйелер. Жарықтехникасы және жарық көздері. |
||||||||
|
Электротермиялық құрылғылардағы жылу
тасымалдау теорияларының негіздері. Жылу техникалық
материалдар. Физика –
техникалық негіздер және кедергілердің электротермиялық
құрылғылардың классификациясы. Индукциялық қызудың
физикалық негізі, индукциялық қондыр-ғылар
классификациясы. Индукциялық қондырғылардың
қорек көзі. Индукциялық қондырғылардың
автоматты басқару жуйесі. Диэлектриктерді жоғары жиілікпен
қыздырудың физикалық негізі. Диэлектрикті қыздыру
қондырғысы және сүлбесін тұрғызу
принципі. Электр доғалық разрядтың қасиеті және
теориялық негізі. Электр доғаның
тұрақтылығы және параметрлерін реттеу.
Доғалық пештердің классификациясы. Доға
пештерінің негізгі электржабдықтары. Доға пештерінің
сипиттамалары және жұмыс режимдері. Электрлік доғамен
дәнекерлеу қондырғысы. Доғалық
қондырғысы. Доғалық қондырғыларды
автоматты басқару. Электрлиздің физикалық және энергетикалық
негіздері. Электрлизді өндірістік қондырғылар. Металдарды
электрхимиялық және электрфизикалық өңдеу
тәсілдері. Электргидравикалық өңдеу
қондырғылары. Ультрадыбысты электротехнологиялық
қондырғылар. Магнитті және магнитті импульсті
өңдеу құралдары. Төмен
температуралы плазма алу үшін қондырғы және
олардың қолдану аумағы. Плазмалық өндірістік
қондырғылар. Электронды сәулелі қыздыру
қондырғылары. Оптикалық кванттық генераторлар
(лазерлер). Электронды ионды технолгия. Электрстатикалық
өндірістік қондырғылар.
Спектрдің
оптикалық аумағының сәуле шашуы. Материалдардың
оптикалық және жарық техникалық сипаттамалары.
Жылулық, люминесцентті және еріксіз сәуле шығару.
Жарық өрісінің және жарық векторының
интегралды сипаттамасы. Сәуле шығаруды түрлендірудің
негізгі заңдары. Түс және түсті есептеу. Геометриялық
оптиканың негізгі заңдары. Фотометрияның
метрологиялық негіздері. Сәле шығаруды
қабылдағыштар және фотометриялық
қондырғылардың оптикалық жүйесі.
Фотометрияның әдістері. Сәуле
шығару көздері. Оптикалық сәуле шығарудың
жылулық көздері. Оптикалық сәуле газоразрядты
көздері. Жарықтың импульсті көздері. Лазерлер. Жарық
аспаптары. Элементарлы шағылысу теорияс. Жарық аспаптарының
жылулық есебі. Жарық аспаптарының жарық
күшінің қисығы. Жіберуді
реттеуіш аппараттар. Газоразрядты лампалардың электр тізбегінің
элементі ретіндегі сипаттамасы. Жұмыс режимін тұрақтандыру
шарты. Газоразрядты лампалардың жұмысын тұрақтандыру
және жағу сүлбесі. Жарық
техникалық қондырғылар. Жарықтандырушы
қондырғыларды нормалау. Жарық беру сапасы. Жарық
техникалық есептеудің негізгі ережелері. Жарық
беруші тораптың конструктивті оындалуы және қоректендіруші
сұлбасы. Жарық беруші қондырғыларды пайдалану. Өндірістік
ғимараттардың өндірістік бөлмелерін
жарықтандыру. Қоғамдық ғимараттарды
жарықтандыру. Қалалық сыртқы жарықтандыру
және ғимарат сыртындағы жарықтандыру жұмыстары.
Спорттық және ойын – сауық ғимараттарды
жарықтандыру. Барлық
ауа райы жағдайында ұшу, қону және жүргізу
қамтамасыз ету үшінгі жарықдабылды қондырғылар.
Аэродромдардың жарықдабылды жүйесінің электржабдықтары. |
3 3 3 3 3 |
2 2 1 2 |
|
6 6 6 6 6 |
6 6 6 6 6 |
|
|
Электртермиялық
құрылғылардағы жылу тасымалдау теорияларының
негіздерін. Жылу техникалық материалдарды. Электр
доғалық разрядтың қасиеті және теориялық
негізін. Электр доғаның тұрақтылығы және
параметрлерінің реттелуін.
Доғалық пештердің классификациясын. Электрлиздің
физикалық және энергетикалық негіздерін. Электрлизді
өндірістік қондырғыларды. Төмен температуралы плазма алу
үшін қондырғы және олардың қолдану
аумағын. Плазмалық өндірістік қондырғыларды.
Электронды сәулелі қыздыру қондырғыларын.
Оптикалық кванттық генераторларды. Сәуле
шығару көздерін. Оптикалық сәуле
шығарудың жылулық көздерін. Оптикалық
сәуле газоразрядты көздері. Жарықтың импульсті
көздерін. Лазерлерді. Жарық беруші қондырғыларды
пайдалануды. Өндірістік
ғимараттардың өндірістік бөлмелерін
жарықтандыруды. Қоғамдық ғимараттарды
жарықтандыруды. Қалалық сыртқы жарықтандыру
және ғимарат сыртындағы жарықтандыру
жұмыстарын. |
|
№3
Модуль бойынша |
15 |
7 |
|
30 |
30 |
|
|
|
|
1.1 № 4 Модуль Технологиялық кешендердің автоматизациясы
және электржетегі. |
||||||||
|
Электржетегінің
қызметі және оған қойылатын талаптар.
Автоматтандырылған электржетектің өндірістігі алатын орны.
Автоматтандырылған электржетектің құрылымдылық
сұлбасы. Электржетектердің классификациясы. Электржетекке
әсер ететін, момент және күш. Электржетектегі
қозғалтқыштар және өндірістік
механизмдердің сипаттамасы. Электржетектің механикалық
бөлігінің кеңейтілген есептік сұлбасы.
Электржетектің қозғалыс теңдеуі.
Электрмеханикалық жүйелердің статикалық және
динамикалық қасиеттері. Электржетектің
координаттарын реттеу. Реттелетін электржетектің негізгі технико –
экономикалық көрсеткіштері. Тұрақты және
айнымалы тоқтағы қозғалтқыштарды
реттеудің әдістері. Өндірістік механизмдер үшін
электржетек жүйесін таңдау. Электрмеханикалық жүйелерді
автоматты түрде басқару. Басқарудың релелік –
түйіспелік сұлбасы. Автоматты басқарудың
тұйықталған сызықты және сызықты емес
жүйелері Электрмеханикалық
жүйелердің энергетикасы. Энергия шығыны және
реактивті қуатты пайдалану. Шығынды төмендету
тәсілдері. Электржетегінің жұмыс режимдері.
Ұзақ, қысқашауақыт және қайталау –
қысқашауақыт жұмысрежимдері үшін
қозғалтқыштар қуатын таңдау. Автоматтандырылған
электржетектердің қазіргі заманғы жүйелері және
олардың даму перспективалары. Тұрақты және айнымалы
тоқтағы машиналарды басқаратын күштік түрлендіргіш
қондырғылар. Электржетектерді электронды және компьютерлік
басқару. Электрлік
көлік. Қалалық электрлік көлік, метрополитен.
Өндірістік электрлік көлік.
|
3 3 3 3 3 |
2 2 2 2 |
|
6 6 6 6 6 |
6 6 6 6 6 |
|
|
Электржетегінің
қызметі және оған қойылатын талап-тарды.
Автоматтан-дырылған элжетектің өндірістігі алатын
орнын. Электржетекке
әсер ететін, момент және күш. Эл.жетектегі
қозғалтқыштар және өндірістік
механизм-дердің сипаттамасы. Электржетектің
координаттарын реттеуді. Реттелетін электржетектің негізгі технико –
экономикалық көрсеткіштерін. Электрмеханикалық
жүйелердің энергетикасын. Энергия шығыны және
реактивті қуатты пайдалану. Шығынды төмендету
тәсілдерін. Электржетектерді
электронды және компьютерлік басқаруды. Электрлік
көлікті. Қалалық электрлік көлік, метрополитен.
Өндірістік электрлік көліктерді.
|
|
№4
Модуль бойынша сағаты |
15 |
8 |
|
30 |
30 |
|
|
|
|
Пәннің толық курысы
сағаты |
45 |
30 |
|
75 |
75 |
|
|
|
3.1 Проблемалы
сұрақтар
1 Модуль
№1. Электр энергияның
түрленуі
№2. қозғалтқыштың
құрлысы, қолдануы
№3. жалпыланған электрлік
машинада айнымалыларға түрлендіру
2 Модуль
№4. ток көзін қолдануда
оқшауламаның маңызы
№5. кабелде қолданылатын
электртехникалық материалдар .
№6. электртехникалық
қондырғыларды қолдану
3 Модуль
№7. электрэнергиядан
сәуле шығаруды түрлендіру
№8.
электрэнергияда жұмыс режимін тұрақтандыру
№9. эл.
энергиядан жылу энергияға айналдыру жолдары
4 Модуль
№10. электр
жетегіндегі активті және реактивті моменттер
№11. асинхронды
қозғалтқыштың роторының жылдамдығын реттеу
№12. айнымалы ток
қозғалтқышының жылдамдығын реттеу
3.2 Әр модуль бойынша
лабораториялық сабақтың аталуы мен номері
1 Модуль
№1. Бір фазалы трансформаторды
зерттеу
2 сағ.
№2. Үш фазалы трансформаторды
зерттеу
3 сағ.
№3. Асинхронды
қозғалтқышты зерттеу 2
сағ.
2 Модуль
№4. Үш фазалы трансформаторды
зерттеу
2 сағ.
№5. Синхронды
қозғалтқышты зерттеу 3
сағ.
№6. Тұрақты ток қозғалтқышты зерттеу 3
сағ.
3
Модуль
№7. Бір фазалы аз қуатты орта
түиінді түзеткішті зерттеу.
3 сағ.
№8. Үш фазалы аз қуатты орта түиінді
түзеткішті зерттеу. 3
сағ.
№9. Бір фазалы аз қуатты
көпірлік түзеткішті зерттеу. 2 сағ.
2 Модуль
№10. Кернеу инверторын зерттеу. 2
сағ.
№11. Ток инверторын зерттеу. 2
сағ.
№12. Автономды
инверторды зерттеу. 3 сағ.
3.3 Әр модуль бойынша
ОСӨЖ тақырыптарының аталуы мен номері
1 Модуль
№1. Түрлендіргіш техникасының
құрылғыларының қолданылу орны.
2 Модуль
№2. Күштік түрлендіргіш құрылғылардың
негізгі сипаттамалары.
3 Модуль
№3. Схемалардың әр
түрлі жүктемеге жұмыс істеуін талдау.
4 Модуль
№4.
Бірфазалы және
үш фазалы инверторлар.
№5. Электр жетегінде автономды инверторларды қолдану.
3.4
Модуль бойынша СӨЖ-дің аталуы мен номері
1 Модуль
№1 Жетектеуші желідегі орташа және
үлкен қуатты түрлендіргіш.
2 Модуль
№2 Автономды вентилді
түрлендіргіштер.
3 Модуль
№3 Диэлектриктер,
оқшаулама, кабелдер.
4 Модуль
№4
Жарықтандыруды есептеу.
3.5 Курстық (жоба)
жұмыстың мазмұны. Курстық (жоба) жұмыстың
тақырыбы
Курстық жоба
жоқ.
3.6 Жеке сабақтың
мазмұны (егер олар болса)
Жеке
тапсырма, варианттары.
4.1 Ұсынылатын әдебиеттер тізімі
Негізілері:
1. Копылрв И.П. Электрические машины. – М.:
Высшая школа, Логос, 2000.
2. Проектирование электрических
машин. Под общей редакцией Копылова И.П. – М.: Энергия, 2002.
3. Тареев Б.М. – Физика
диэлекрических материалов. – м.: Энергия, 1993 – 328с.
4. Богоридицкий Н.П. и др. –
Электртехнические материалы: Учебник – Л.: Энергоатомиздат, 1985. – 304 с.
5. Привезенцев В.А., Ларина Э.Т. –
Силовые кабели, высоковольтные кабельные линии. – М., Энергия, 1986. – 424 с.
6. Баргин С.М., Злектрический и тепловой расчет
кабеля. – М.: Госэнергоиздат, 1990 – 325 с.
7. Холодный С.Д. – Методы испытаний
и диагностики кабелей и проводов. – М.: Энергоатомиздат, 1991 – 200 с.
Қосымшалары:
1. Болотов А.В., Шепель Г.А.
Электртехнологический устоновки: Учеб для вузов. – М.: Высш. шк., 1988 -336 с.
2. Автоматическое управление
электртермическими установками.: Учебник для вузов. Кручинин А.М. и др. Под
ред. Свенчанского А.Д. – М:
Энергоатомиздат, 1990.
3. Электртермическое оборудование: Справочник под
ред. Альтгаузена А.П. – М.: Энергоатомиздат, 1981.
4. Энергосбережение в освещении под ред. Айзенберга
Ю.Б., изд. Дом Света. – М.: «Знак», 1999.
5. Мешков В.В., Матвеев А.Б. основы
светотехники.: Учебное пособие для вузов. Ч. 2 Физиологическая оптика и
колориметрия. – м.: Энергоатомиздат, 1989, - 432 с.
6. Гуторов М.М. Сборник задач по основам светотехники.
– М.: Энергия, 1988.
7. Справочная книга по светотехнике
под ред. Айзенберга М.Б. – М.: Энергоатомиздат, 1995.
8. Фрид В.Ю., Величко В.К., Козлов
В.Д. и др. Элктрсветосигнальное оборудование аэродромов. – М.: Траспорт, 1988.
9. Москаленко В.В.Автоматизированный
электрпривод. – М.: Энергоатомиздат, 1985, - 416 с.
4.2
Плакаттар, слайд, видео- және телефильмдер, ЭЕМ үшін
бағдарламалар (модуль бойынша толық аталуы, номері)
5. 200_ /200_
оқу жылындағы жұмыстық оқу
бағдарламаның қосымшалары мен өзгерістері
Жұмыстық оқу
бағдарламаға келесі өзгерістер енгізілді:
1._______________________________________________________________________
2._______________________________________________________________________
3._______________________________________________________________________
ж.т.б.
Жұмыстық
оқу бағдарлама қайта қарастырылып, енгізілген
өзгерістер кафедра мәжілісінде бекітілді.
хаттама № ____
«____»__________200_ж ,
Кафедра меңгерушісі ____________________
Енгізілген өзгерістер
келісілді:
Факультет Деканы:
____________________
«_____»__________ 200_ж,
Факультеттың
әдістемелік комиссиясының төрағасы ____________________
«_____»_________ 200_ж.