2. Шарты алдында тексерілетін цикл операторы (while…do…).
3. Бағдарламада циклдарды ұйымдастыру.
«Әзірше» циклы операторының жазылу форматы:
WHILE B DO A
мұндағы, В – буль типті өрнек, А – қапайым немесе құрама оператор.
Оператордың орындалуы В өрнегінің мәнін есептеуден басталады, егер оның мәні TRUE болса, онда А операторы орындалады. Онан соң оператор В – нің мәні FALSE болғанша қайталанып орындалады. Қалай В FALSE – ге ие болса, солай А циклдің денесі орындалуын тоқтатады да, басқару циклдің сыртындағы операторға беріледі.
1-мысал. Кез-келген бүтін сандар тiзбегi берілген. Тiзбектегi ең кішi сан мен оның реттік номерін анықтайтын программа құрыңыз. Бұл тізбектің соңғы саны 0 санымен ауыссын.
Var x, i, min, k: integer;
Begin write('Бѕтiн сандар тiзбегiн енгiзіңіз:');
Read (x); min:=x; k:=1; i:=1;
While x<>0 do Begin Read (x); i:=i+1;
If x<min then Begin Min:=x; k:=i end; End;
Writeln ('Min=',min, ' k=', k) End.
2-мысал. Пернетақтадан енгізілген оң сандардың қосындысын табатын программа құрыңыз. Á½ë тiзбектi» со»№ы саны 0 санымен àÿºòàëсын.
Var a,S: integer;
Begin write('оң сандарды енгізіңіз:');
Read (a); S:=0;
While a<>0 do
Begin
if a>0 then S:=S+a;
read (a);
end;
Writeln ('S=',s)
End.
3-мысал. Натурал сан берілген. Мысалы, 175718 саны. Осы сандағы 7 цифрын 8 цифрымен алмастыратын және барлық 1 цифрын өшіріп тастайтын программа құрыңыз.
Var S, d: integer;
n,x: longint;
Begin write('natural sandi engiz:');
Readln(n);
x:=0; S:=1;
While n>0 do
Begin
d:=n mod 10;
if d<>1 then
begin
if d=7 then d:=8;
x:=x+d*s;
S:=s*10
end;
n:=n div 10;
end;
if x=0 then Writeln ('barlik san oshti')
else Writeln ('jana san:',x)
End.
Нәтиже: 8588.
Бақылау сұрақтары:

