№9 Лекция.

Шарты алдында тексерілетін цикл операторы (while…do…). Шарты соңында тексерілетін цикл операторы (repeat…until).

1.  WHILE… DO құрылымы

2.      Шарты алдында тексерілетін цикл операторы (while…do…).

3.      Бағдарламада циклдарды ұйымдастыру.

«Әзірше» циклы  операторының жазылу форматы:

                    WHILE B DO A

мұндағы, В – буль типті өрнек, А – қапайым немесе құрама оператор.

Оператордың орындалуы В өрнегінің мәнін есептеуден басталады, егер оның мәні TRUE болса, онда А операторы орындалады. Онан соң оператор В – нің мәні FALSE болғанша қайталанып орындалады. Қалай В FALSE – ге ие болса, солай А циклдің денесі орындалуын тоқтатады да, басқару циклдің сыртындағы операторға беріледі.

1-мысал. Кез-келген бүтін сандар тiзбегi берілген. Тiзбектегi ең кішi сан мен оның реттік номерін анықтайтын программа құрыңыз. Бұл тізбектің соңғы саны 0 санымен ауыссын.

 

Var x, i, min, k: integer;

  Begin   write('Бѕтiн сандар тiзбегiн енгiзіңіз:'); 

  Read (x); min:=x; k:=1; i:=1;

  While  x<>0  do   Begin    Read (x); i:=i+1;

    If  x<min  then  Begin  Min:=x;  k:=i  end;   End;

   Writeln ('Min=',min, '  k=', k) End.

2-мысал. Пернетақтадан енгізілген оң сандардың қосындысын табатын программа құрыңыз. Á½ë тiзбектi» со»№ы саны 0 санымен àÿºòàëсын.

Var a,S: integer;

  Begin   write('оң сандарды енгізіңіз:');

  Read (a); S:=0;

  While  a<>0  do

  Begin

   if a>0 then S:=S+a;

   read (a);

            end;

   Writeln ('S=',s)

   End.

3-мысал. Натурал сан берілген. Мысалы, 175718 саны. Осы сандағы 7 цифрын  8 цифрымен алмастыратын және барлық 1 цифрын өшіріп тастайтын программа құрыңыз.

Var S, d: integer;

    n,x: longint;

  Begin   write('natural sandi engiz:');

  Readln(n);

  x:=0; S:=1;

  While  n>0  do

  Begin

   d:=n mod 10;

  if d<>1 then

     begin

     if d=7 then d:=8;

     x:=x+d*s;

     S:=s*10

     end;

     n:=n div 10;

               end;

     if x=0 then Writeln ('barlik san oshti')

else    Writeln ('jana san:',x)

   End.

Нәтиже: 8588.

 

Бақылау сұрақтары:

1.      WHILE… DO құрылымы

  1. Шарты алдында тексерілетін цикл операторы (while…do…).
  2. Бағдарламада циклдарды ұйымдастыру.

 

 

 

1-лекция

 

14-лекция

13-лекция

12-лекция

11-лекция

10-лекция

9-лекция

8-лекция

7-лекция

6-лекция

5-лекция

4-лекция

3-лекция

2-лекция

Күндізгі бөлім және қашықтан білім беру жүйесіне арналған электронды оқулық